اکران فیلمهای خارجی؛ فرصت يا تهديد

Shargh - - هنر -

گروه هنر:

موضوع اكران فيلمهای خارجی در ســينماها اتفــاق جديدی نيســت، امــا قطعــا صحبتهايی كه هرازچندگاهــی دربــاره چگونگی اكران آنها خبرســاز میشــود، بار ديگر ايــن موضوع را به يکــی از مباحث داغ ســينمايی تبديل كرده اســت. بهتازگــی اما محمد حمزهزاده، رئيس ســازمان ســينمايی حــوزه هنری، در نشســت سراســری مديران امور ســينمايی اين نهاد، از علاقهمندی حــوزه هنری به اكــران فيلمهای خارجی صحبت كــرده اســت. او در بخشــی از صحبتهايش گفت: «يکی از وظايف دولت اين اســت كه در كنار ساير برنامههايش، به موضوع صنعت و اقتصاد سينما توجه كند. هر كســبوكاری، در اتاق بازرگانی يا مراكزی از اين دست نماينده دارد، اما سينما از اين امکان محروم است. هر فيلمی كه توليد میشــود، از نظــر محتوا از مجاری مختلف بررسی میشــود، اما در كنار توجه به بهداشت محتوا، بايد به اين موضوع توجه كند كه يک فيلم از نظر اقتصادی و جذب مخاطب چه جايگاهی دارد؟ حمايت از توليــد ملی اولويت اول، دوم و ســوم ماســت. همان حساســيتی كه بــرای نمايش فيلم ايرانــی داريم، برای انتخاب و نمايش فيلــم خارجی هم داريم، اما به اكران فيلم خارجی بهعنوان يک گزينه فکر میكنيم».

امــا بــد نيســت نگاهــی كوتــاه بــه صحبتهای حسامالدين آشنا، مشاور فرهنگی رئيسجمهور، در خلال برگزاری بخش بينالملل جشــنواره فجر ســال گذشته داشته باشيم. «اتخاذ و عملیكردن سياست اكران فيلم خارجــی مانند هر سياســت ديگــری دارای ابعاد و آثار متفاوتی اســت. اين اقدام میتواند بــه افزايش گرايش مخاطبان سينما به اين هنر و آشتی آنها با سينما منتهی شــود، از حيث محتوا، ورود و اكــران فيلمهای خارجی، به توســعه و تنوع ژانرهای توليد فيلم در كشــور كمک كنــد و از طريــق افزايش انتخاب تماشــاگران به رغبت بيشتر آنان به سينما ياری رســاند. رفع انحصار اكران از ديگر فوايد اين سياســت است. اكران فيلمهای خارجی نهتنهــا از طريق مقايسهشــدن فيلمهای اســتاندارد و باكيفيت جهانــی با فيلمهای ايرانی میتواند به توليد و توزيع و ارتقای ســطح سواد بصری مخاطب كمک كند، بلکه میتواند باعث افزايش كيفيت توليدات داخلی نيز بشود و تهيهكنندگان را به رعايت اصول كيفی فيلمسازی ملزم كند. درعينحال میتوان با اكران رسمی فيلمهای خارجی، ســود حاصل از گردش مالــی آن را در اقتصاد به جريان انداخت و از قاچاق فيلم از ســوی قاچاقچيان جلوگيری كرد.

درعينحال تجربه ورشکستگی سينما در دهه 1۳50، متعاقب ورود و اكران گســترده فيلمهای ارزانقيمت و بیكيفيت نشان میدهد كه ملاحظاتی در اين مورد بايد رعايــت شــود. محدوديت و كمبود ســالن و اختصاص ســالنهای اندک موجــود به فيلم خارجــی نيز يکی از تهديدهای بالقوه اســت كه برای رفع آن بايد تمهيداتی انديشــيد كه مهمترين آن، علاوه بر انتخاب مناســب و باكيفيت فيلمها، افزايش تعداد سالنهاســت. موضوع كپیرايت نيز از مســائل جدی فيلمهای خارجی است. پخش بدون پرداخت كپیرايت میتواند تبعات حقوقی و اقتصادی و حتی سياســی برای كشــور داشــته باشد. در صورت شــکايت مالکان اين فيلمها به كنوانســيون «بــرن»، اين كنوانســيون كه موظف اســت بــه رعايت حقــوق اعضای خود عمل كرده و اســتيفای حق كند.» اينها بخشــی از صحبتهای آشنا درباره فوايد توجه به اكران فيلمهای خارجی در ســينمای ايران است. محمد اطبايی، پخشكننده بينالملل، در گفتوگو با «شــرق» دربــاره رويکرد حــوزه هنــری درباره اكــران فيلمهای خارجی و ارزيابی اكران اين فيلمها در چرخه ســينمای ايران گفت: «اينکه به چه دليل حوزه هنری علاقهمند به پخش فيلمهای خارجی شــده تحليلی ندارم، اما قطعا من از مدافعان سرســخت اكــران فيلمهای خارجی در سينماهای ايران هستم ». او ادامه داد : «بیترديد بايد اين اتفاق بيفتد، شايد اين مثال واضحتر بتواند شرايط سينمای ما را بدون اكران فيلمهای خارجی مشــخص كند، اينکه در ســال ۶9 ويدئو همچنــان ممنوع بــود، اصلا چنين چيزی ممکن اســت؟ ما نيازمند اســتفاده از ابزار جديد هستيم و اين حق مردم است كه فيلمهای روز دنيا را در سينماها ببينند. اين اتفاقی است كه نياز به بازنگری دارد و با اين رويکرد به آن نگاه شود كه اساسا اكران اينگونه فيلمها فقط در اختيار نهادهای دولتی نباشــد و بخش خصوصی در اين حيطه وارد شود و در نهايت فيلمهای روز سينمای دنيا كه با ضابطه و محدوديتهای كشور ما همخوانی دارند اكران شوند». اطبايی در بخش ديگری از صحبتهايش گفت : «واقعيت اين اســت كه هر سال تعدادی فيلم در ســينمای ما توليد میشــود كه برخی بــا حمايت دولــت و برخی ديگــر در بخش خصوصی توليد میشود و بسياری از ســازندگان اين آثار سينمايی تصور میكنند تمامی اين فيلمهــا بايد بازار بينالمللی داشــته باشــند. در اين ميان كمی صورتمســئله غلط مطرح میشــود. واقعيت اين اســت كه مــا بايد رقبای قوی داشته باشيم و در نهايت تماشاگر در اين ميان حق انتخاب داشــته باشد و از طرف ديگر حمايتهای دولت تنها در توليد فيلم خلاصه نشــود و به ســمت عرضه و پخش حركــت كند كه يکــی از اين راههــا پرداختن به موضوع اكران فيلمهای خارجی در سينماهاست ». علی ســرتيپی، از پخشكنندگان مطرح سينمای ايران، درباره اين موضوع به «شــرق» گفت: «واقعيت اين اســت كه تعداد ســالنهای ســينمای ما روزبهروز بيشتر میشود و قطعا تا ســال آينده اين تعداد بيشــتر هم خواهد شد. اين احســاس نياز وجود دارد كه فيلمهای روز سينمای ما رقيبی اينچنينی داشته باشد و كمی به اكرانها تنوع بدهيم ». او در بخش ديگری از صحبتهايش گفت : «اگر اكران خارجی فيلمها بهصورت كنترلشده و حسابشده صــورت بگيرد، اتفاق خوبی خواهــد بود و قطعا تعداد زيــادی از فيلمهــای روز دنيا وجود دارند كه با شــرايط ســينمای ما همخوانی دارند و امکان اكرانشان هست. اكران فيلمهای خارجی به احداث سالنهای جديد و از طرفی اين رقابت به نظر من به كيفيت ساخت فيلمهای ايرانی نيز كمک خواهد كرد .»

مخالفانچهمیگویند؟

پيش از نشســت آسيبشناســی اكــران فيلمها كه فارس برگزار كرده بود، رامين رحيمی، پخشكننده سينما در حوزه بينالملل و كارشــناس ســينما، دربــاره اكران فيلمهای خارجی گفته بود : «من خيلی به اكران خارجی اعتقاد نــدارم، به چند دليل؛ اولا فيلمــی كه ما بتوانيم كامل و بــدون مميزی در پوشــش و ديالوگها و كليت فيلم و با كيفيت صدای خوبی كه فيلم ســاخته شــده اينجا نمايش دهيم، در ســينماهايی جز پرديس تهران و يکی، دو ســينما در شهرستان امکان ندارد. دوم اينکه ما امکان و اجازه اكــران همزمان يا حتی با فاصله كوتاه را نداريم و معمولا نسخه قاچاق فيلمها به ايران میرسد. ســوم اينکه ما بايد راجع به نوع فيلم هم صحبت كنيم كه فيلم آمريکايی و هاليوودی مدنظر است يا اروپايی يا هندی كه هركدام به غير از مســائل فوق و تفاوت زبانی بايد دوبله شــود و آن هم نياز به داشتن باند بينالمللی اســت و حتما بايد با پرداخت آلرايت برای ايران كه در تحريم اســت اتفاق بيفتد و در صورت توافق، بايد مبالغ بالايی پرداخت شود كه با وضعيت موجود برای بخش خصوصی ســودآور نخواهد بود و مسئله ديگر تايمينگ اين فيلمها كه غالبا 120 دقيقه اســت و با سئانسهای اكــران ما همخوانی ندارد و همچنيــن تمايز فرهنگی و تفاوت در نوع زيســت، آموزش و تربيت، محيط رشــد و گوناگونی فرهنگی با مخاطب عامــه و اكثريت جامعه ايرانــی و بهخصوص مهمترين ضريب ســنی مخاطب كه بين 14 تا 22 ســال؛ يعنی نوجوانان و جوانان دارد و البته مســائل مميزی در تبليغات و اطلاعرسانی و تهيه مواد تبليغــی اين فيلمها و اگر نمايش فيلمهای هندی اســت كه تماما يا موزيکال يا با رقص و آواز همراه است و ... . صدالبته مشکلات كمبود سالنهای روبهتعطيلی و تراكم فيلمهای در نوبت اكران داخلی هم مزيد بر علت هســتند». همچنين عبدالله اسفندياری، مدير اسبق بنياد ســينمايی فارابی، در گفتوگو با «شــرق» گفت: «اكران فيلمهای خارجی در ايران اگر به صورت كاملا آزاد باشد، تمام ظرفيت ســينماهای ما را خواهد گرفت و از امکان اكران فيلمهای ايرانی جلوگيری میكند».

او در بخش ديگری از صحبتهايش گفت: «سينمای ايــران در ســالهای 5۶-55 بــه دليل اكــران بیمهار فيلمهای خارجی، ورشکســت شد و اگر ضوابطی برای اكران فيلمهای خارجی در نظر گرفته نشود و فيلمهای دســت سوم يا چهارم خارجی به نمايش گذاشته شوند، تمام ظرفيت اكران فيلمهای ايرانی را خواهند گرفت».

اسفندياری افزود: «در دهه ۶0 و سالهايی كه اكران فيلمهای خارجی در دست بنياد فارابی بود، به چند نکته درباره نمايش آنها توجه میشــد؛ اينکه ذات فرهنگی و هنــری فيلمها در نظر گرفته شــود و البته گاهی برخی فيلمهای تجاری خارجی نيز اكران میشد».

او ادامه داد: «طبعا بايــد از توليد داخلی محافظت كرد و بايد مراقــب اين بود كه برخی در اين ميان با نيت دلالی وارد میشوند و به فکر ازبينبردن توليدات داخلی هســتند و اگر اكران فيلمهای خارجی با ضابطه صورت نگيرد، ســينمای ايران نابود خواهد شــد و در اين رقابت نابرابر ســينمای ايران خواهد باخت. بايد به اين نکته نيز توجه داشــت كه ظرفيت ســينمای ايران برای توليدات خودمان نيز كافی نيست و اگر فيلمهای خارجیای اكران شوند كه باعث ارتقای سينمای ايران نشوند، به سينمای ملی ما آســيب میزنند، اما اكران فيلمهای سطحپايين خارجی به نفع سينمای ما نيست».

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.