سقوط نرخ رشد به کانال منفی

Shargh - - اقتصاد -

شــرق:

اقتصاد ایران بعد از پشتسرگذاشتن ســال 96 که به گفته کارشناسان اقتصادی تنها ســال اقتصــاد ایران در 10 ســال اخیر بود کــه در آن اقتصاد از شرایط نســبی برخوردار بود، شاهد دور تازهای از بیثباتیهای ارزی و قیمتی با ریشه داخلی و فشــارهای اقتصادی خارجی است. مرکز پژوهشهای مجلس در تازهترین گزارش خود، رشــد اقتصادی امســال را در محــدوده منفی 0.5 تا منفی 2.8 درصد پیشبینی کرده اســت. کارشناســان ایــن مرکز در پیشبینی رشــد اقتصادی امسال دو ســناریو را مفروض قرار دادهاند؛ مبنای این سناریوها همکاریکردن یا نکردن اروپا با ایران در دوران تحریم است. برخی از بخشهای اقتصادی مانند کشــاورزی و خدمات در هر دو ســناریو رشــد مثبت و یکسانی را کســب کردهاند و طبق پیشبینی مرکــز پژوهشهای مجلس این دو بخش تحتتأثیــر تحریمها قرار نخواهند گرفت؛ چنانکــه تحریم دوره قبل هم بر این دو بخــش بیتأثیر بــود اما دو بخش نفت و بهدنبــال آن صنعت و معدن، دو ناحیهای هستند که بیشترین آسیب را از تحریمها خواهند دید. طبق پیشبینیها اگر اروپا با ایران همکاری کند، رشد بخش نفت امسال به منفی 10 درصد خواهد رسید اما اگر اروپا هم در کنار آمریکا قرار بگیرد، رشد منفی 18درصدی در انتظار بخش نفت اســت که به معنای کاهــش 500 تا یکمیلیون بشــکه صادرات نفتی اســت. وحید شقاقیشهری، کارشــناس اقتصادی در گفتوگو با «شرق» پیشبینی خوشبینانهتری نسبت به مرکز پژوهشهای مجلس دارد و معتقد است در نیمه اول امســال بخش نفت رشد خوبی را پشتسر گذاشته؛ فروش نفت ما بالای دومیلیون بشــکه بوده و بهای جهانی نفت افزایش داشته است و فشــار تحریمی از آبانماه روی بخش نفت تخلیه خواهد شد. به گفته او دو عامل کاهش ارزش پول ملی و تحریمها پیشبینی رشد اقتصادی بین منفی یک درصد تا مثبت 0.5 درصد را بسیار تحققپذیر نشان میدهد.

رشد بخش نفت به منفی18درصد میرسد؟

به گزارش «شــرق»، در تحولات اقتصادی امســال ایــران دو عامل مهم بیشــترین تکانه را وارد کرده اســت؛ کاهش ارزش پول ملی که از بهمن سال پیش آغاز شــد و اعمال تحریمها از مردادماه و وضــع دور دوم تحریمها که از آبان آغاز میشــود. این دو عامل تمام پیشبینیهای گذشــته درباره رشــد اقتصادی ایران را بر هم زده اســت. صندوق بینالمللی پول ســال گذشــته پیشبینی کرده بود که ایران امسال به رشد اقتصادی 3.7 درصد خواهد رسید و بانک جهانی نیز رشــد 4.1درصدی را برای اقتصاد ایران پیشبینی کرده بود. امــا جهش ارزی و ســقوط ارزش پول ملی و تصمیم آمریــکا برای خروج از برجــام تمامی این معادلات را برهم ریخت. هرچند این دو نهاد هنوز گزارش پیشبینی خود را با توجه به این عوامل تعدیل نکردهاند، اما مرکز پژوهشهای مجلس از رشــدهای پیشبینیشدهای گزارش داده که تمامی پیشبینیهای قبلی را ممتنع میداند. طبق تحقیقات کارشناســان بازوی پژوهشی مجلس، رشــد اقتصادی ایران امسال بین منفی 0.5 درصد و منفی 2.8 درصد خواهد بود و ســنگینترین وزنه در این رشد منفی مربوط به بخش نفت خواهد بود. بر این اساس رشد بخش نفت بین منفی 10 تا منفی 18 درصد پیشبینی شده است. در این گزارش برای شناسایی کانالهای اثرگذاری مستقیم و کوتاهمدت تحریم بر عملکرد بخش حقیقی و تولید در سال 97، دو سناریو طراحی شده اســت. دلیل اصلی تفاوت این دو سناریو، به همکاری نسبی یا عدم همکاری اروپــا با ایــران در مواجهه با تحریمهای آمریکا مربوط اســت. در ســناریوی اول کاهش 500 هزار بشــکه صــادرات نفت ایران در نیمه دوم ســال، افت 22 درصدی تولید خودرو از سهماهه دوم سال، افت 2.5 درصدی سایر صنایع از نیمه دوم سال و کاهش 9 درصدی واردات از نیمه دوم سال پیشبینی شده است. این سناریو در صورتی محقق خواهد شد که اروپا با ایران همکاری کند.

در ســناریوی دوم، کاهــش یکمیلیــون بشــکه صادرات نفــت ایران در نیمه دوم ســال، افت 45 درصدی تولید خودرو از ســهماهه دوم سال، افت پنجدرصدی ســایر صنایع از نیمه دوم ســال و کاهش 18 درصدی واردات از نیمه دوم سال پیشبینی شده است.

کشاورزی و خدمات؛ ضربهگیر تحریم

وحید شقاقیشهری، کارشــناس اقتصادی، در گفتوگو با «شرق» ضمن ارزیابی آخرین پیشبینی رشــد اقتصادی سال 97 از سوی مرکز پژوهشهای مجلس، تصویری از میزان رشــد بخشهای اقتصادی در ســال 90 ارائه کرد که مشــابهتهای زیادی از لحاظ وضع تحریم علیه ایران با امســال دارد. او توضیح داد: در ســال 90 رشد اقتصادی به قیمت ثابت سه درصد محقق شد که ســهم نفت در آن 0.6 درصد، ســهم خدمات 1.4 درصد، سهم صنعت و معدن 1.2 درصد و ســهم بخش کشاورزی 0.8 درصد بود. سال 90 سالی بود که تحریمها آرامآرام شــروع شده و ســال 91 آثار تحریم به شکل پررنگتری بروز پیدا کرد. در ســال 91 رشــد اقتصادی به منفی 6.8 درصد رسید و سهم بخش نفت در رشــد اقتصادی منفی ســه درصد، ســهم خدمات منفی 0.2 درصد، سهم صنایع و معادن منفی 3.4 درصد و سهم بخش کشاورزی منفی 0.2 درصد بود. بنابراین ســهم بخش نفت و صنایــع و معادن در میان دیگر بخشها در رشــد اقتصادی منفی 6.8 درصدی بسیار بالا بوده است. در سال 95 با اجرای برجام، رشــد اقتصادی به 12.5 درصد میرســد و سهم بخش نفت در این رشــد 9.8 درصد، سهم بخش خدمات 1.9 درصد، سهم صنعت 0.6 درصد و سهم بخش کشــاورزی 0.2 درصد بوده است. تمامی این اعداد نشــان میدهد ما در شرایط تحریمی از دو بخش بیشترین ضربه و به محض برداشــتن تحریمها از همان دو بخش بیشــترین منفعت را خواهیم داشت؛ بخش نفت و بخش صنعت. به گفته شقاقیشــهری، در دوران تحریمهای جدید، اقتصاد ایران با چالش جدی دیگری نیز مواجه اســت و آن هم کاهش ارزش پول ملی است. او توضیح داد: بخش نفت ما در نیمه ابتدایی امسال با فروش بالای دومیلیون بشــکه و افزایش بهای جهانی نفت روزهای خوبی را پشتســر گذاشته و فشار تحریمی از نیمه دوم سال بر این بخش وارد خواهد شد که پیشبینی میشود دور دوم تحریمها بین 500 هزار تا یکمیلیون بشکه از میزان صادرات نفت خام ما را کاهش دهد، اما اثرات کاهش تولید در بخش صنعت برخلاف سال 90 زودتر پدیدار شد. بخش مسکن در رکود بوده و بخش خودروسازی با مشکل مواجه است و تحریم فلزات اساسی از مردادماه امسال شــروع شد. ضمن اینکه کاهش ارزش پول ملی بهطور مستقیم بر این بخش تأثیر گذاشــته و آن را به رکود کشانده اســت. بنابراین میتوان پیشبینی کرد رشــد اقتصادی بخش صنعت امســال در محدوده منفی یک درصد تا منفی سه درصد باشد. بخش خدمات در سالهای 90 تا 96 مثبت بوده )بهجز سال 94( و بین 1.4 درصد تا چهار درصد در نوســان بوده، بنابراین برای امسال هم پیشبینی میشــود تحتتأثیر فضای تحریمی قرار نگرفته و بین یک تا چهار درصد رشــد داشته باشد. شقاقیشهری در پایان رشد اقتصادی ایران در سال 97 را منفی یک درصد تا مثبت 0.5 درصد و رشد اقتصادی بدون نفت را بین یک تا 2.5 درصد پیشبینی میکند. به گفته شقاقیشهری، بخش کشاورزی و خدمات دو بخشــی هستند که کمترین آســیب را از تحریمها خواهند دید و مرکز پژوهشهای مجلس به دولت پیشــنهاد کرده است در روزهای تحریم سیاســتهای مناســبی را برای فعالکردن بخشهای خدمات، کشاورزی و بهویژه بخش مسکن در پیش بگیرد تا از این مسیر اثر کاهش صادرات نفت بر رشد اقتصاد کمتر شده و کشور بتواند آثار تحریم را خنثی کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.