روز سوم: پاسخ ایران به ادعاهای آمریکا

Shargh - - ديپلماسي -

موضوع جلســه ســوم رســیدگی، ارائــه دور دوم ملاحظــات جمهــوری اســلامی ایــران درخصوص درخواســت دســتور موقت با نگاه به اظهــارات روز گذشــته تیم دفاعی ایالات متحده بــود که بدون هیچ تأخیری آغاز شــد. وکیل ایران، آقای آلــن پله، در ابتدا اظهار کرد دعوای ایران برخلاف اظهار وکیل آمریکا، در مورد برجام نیســت و این دیوان صلاحیت رسیدگی به این اختلاف را دارد. از نظر ایران تحریمهای اعمالشده از سوی آمریکا با مفاد عهدنامه مودت مغایرت دارد و اینکه تحریمها بعد از خروج آمریکا از برجام و هشــتم می اعلام شده است باعث نمیشود که ادعای ایران به برجام ربط داده شود، بلکه مشکل ما در اینجا این است که میخواهیــم ثابت کنیم تحریمهــای 8 می ۲۰18 موجب تشدید اختلاف بین طرفین خواهد شد.

وکیل ایران گفت نماینده آمریکا ســعی کرد مبنای دعــوا را برجام قــرار دهد کــه به تعبیر او یک ســند چندجانبه دارای آثار حقوقی غیر از معاهده است، ولی مبنای صلاحیت دعوای ایران برجام نیســت، بلکه بند دوم ماده ۲1 عهدنامه مودت است و ماده ۲۰ عهدنامه مودت مربوط به ماهیت میشــود و ربطی به بررسی صلاحیتــی ندارد. وی در ادامه بــه ایراد وکلای آمریکا اشاره کرد که روز پیشتر مدعی شدند ایران تلاشهای دیپلماتیک قبل از رجوع به دیوان بینالمللی دادگستری را صورت نداده و به تعبیر او تلاشهای واقعی در این زمینه نکرده اســت تا اختلاف از مجــاری دیپلماتیک حل شود. در پاسخ به اظهارات تیم دفاعی آمریکا باید بگویم که در قضیه سکوهای نفتی بین ایران و آمریکا، وقتی ایــران به دعوای تقابل ایــالات متحده معترض شد، بر این مبنا که آمریکا پیششرط مراجعه به دیوان؛ یعنی انجام مذاکره و تلاشهای دیپلماتیک برای حل اختلاف قبل از مراجعه به دیوان را طی نکرده اســت، دیوان نتیجهگیری کرد که حتی اگر اقدامات دیپلماتیک انجام نشــده باشد، همین که دیوان به این نقطه برسد که اختلاف محرز اســت و تلاشهــای دیپلماتیک به نتیجه نخواهد رســید، کافی است که صلاحیت خود را احراز کند. به گفته وکیل ایران، این شــرط توســل به روشهــای دیپلماتیک قبل از مراجعه به دیوان، جنبه نوعــی و آبژکتیو دارد و عین همین موضوع در اختلاف بین نیکاراگوئه و آمریــکا درخصوص عهدنامه مودت بین این دو کشــور، مورخ 1956 هم مطرح بود. ایران با توجه به وخامت و فوریت موضوع ناچار بوده در زمان کوتاهی در یادداشتهای دیپلماتیک، طریق دیپلماتیک برای حلوفصل اختلاف را طی کند و موضوع جوهری این اختلاف، توجیه نمیکرد که ایران بیشتر از این صبر کند و منتظر بماند که آمریکا چه گامی برای حلوفصل اختلاف از طرق دیپلماتیک برمیدارد یا خیر.

او اظهــار کــرد برخــلاف دفاعیات وکیــل ایالات متحده، بنــد اول ماده عهدنامه مودت نمیتواند طبق رویه دیوان بینالمللی دادگستری مانعی برای اجرای صلاحیت دیوان باشــد. باید تأکید کــرد که این پرونده ربطی به مواد قابل شکافت و مواد رادیواکتیو که آمریکا مدعی شــده در چارچوب اســتثنای مقرر در عهدنامه مودت درخصوص ایــن مواد، اقدام به اتخاذ تحریمها کرده اســت، ندارد. تحریمهای آمریکا هرگز اقداماتی درباره این مواد نیستند، بلکه بسیار گستردهتر مبادرت به اعمال مجدد تحریمها علیه ایران شده است. ماهیت خــاص عهدنامه مــودت، ما را به ایــن نکته رهنمون میکند که هدف این معاهده این اســت که دو طرف، روابط اقتصادی بین خود و اتباع خود را تشویق کنند.

غيرقابل جبرانبودن ضررهای وارده به ايران

وکیل دیگــر ایــران، آقــای وردزورث محور بحث خود را بر اثبات غیرقابــل جبرانبودن ضررهای وارده و باورپذیــری حقوقــی که به اعتقاد ایــران به موجب عهدنامه مودت نقض شده است، قرار داد. وی تصریح کرد دیروز در طــول دفاعیات تیم حقوقی آمریکا هیچ اعتراضی به حقوق ذکرشده از طرف ایران در عهدنامه که بــا تحریمهای آمریکا نقض شــده اســت، صورت نگرفــت. باید در اینجــا تأکید کنم که بنــد اول ماده 4 عهدنامه مودت از شــرکتها و اتباع حمایت میکند و این یعنی قراردادهای تجاری منعقدشــده که برخلاف نظر وکیل آمریکا که مدعی شــد بعد از برجام تعهدی برای آمریکا در مورد قراردادها وجود ندارد، زیر چتر این حمایت طبق عهدنامه مودت قرار دارند. انتظار مشروع شــرکتها و اتبــاع آمریکایی هم در هنــگام مذاکره و امضای قراردادها با ایران در دوران مشارکت آمریکا در برجام، تضمین اعتبار این قراردادها بوده است.

وکیــل بعدی ایــران، آقای توونن، ســپس پشــت تریبون آمد و ســخنان خود را بــا این موضوع آغاز کرد که وکلای آمریکا ادعا کردند که صدور دســتور موقت در این دعوا به منزله آن اســت که دیوان پیشاپیش به اســتقبال صدور رأی ماهیتی برود و جلوتر، قضاوت در اصل ماهیت دعوا کند. آمریکا مدعی شــده اســت که صدور دستور موقت برخلاف حق حاکمیت این کشور اســت. حالا نکته اینجاســت که با اعمال تحریمهای فراسرزمینی ایالات متحده، این کشور چگونه میتواند قائل به حق حاکمیت در مورد این تحریمها برای خود شــود. آمریکا مدعی شده است که دستور موقت نباید حق حاکمیت آمریکا را محدود کند.

نگرانی از وضعيت 81 ميليون ايرانی

در پایــان آقــای دکتــر محســن محبــی، نماینده جمهــوری اســلامی ایران در ایــن پرونده نــزد دیوان بینالمللــی دادگســتری، ملاحظــات نهایــی بــرای جمعبندی درخواســت صدور دســتور موقت ایران از دیوان را چنین مطرح کــرد: ایران در دور اول دفاعیات خــود ثابت کرد تحریمهای آمریکا خلاف مواد بند اول ماده 4، بنــد اول ماده 7، بند اول ماده 8، بند دوم ماده 9 و بند اول ماده 1۰ عهدنامه مودت است و اعمال این تحریمها به تشدید اختلاف طرفین دامن میزند. ضمن اینکه این تحریمها واجد آثار گسترده و سنگینی بر مردم و شرکتهای ایرانی است که بهویژه ازبینرفتن اشتغال صدهــا و هزاران ایرانی و قطع درآمد حاصل از فروش نفت که منبــع اصلی تأمین هزینههای مربوط به ارائه خدمات عمومی به مردم از سوی دولت است، از نتایج آن اســت. بهعلاوه که با افت شدید ریال، سرمایههای خارجی در حال تغییر جهت و خروج از کشور هستند. جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با فشار اقتصادی آمریکا از کشورهای دیگر از جمله اتحادیه اروپا کمک خواسته و سیاســت ریاضت اقتصادی را هم در داخل به اجرا گذاشــته اســت. بهدلیل تحریمهای آمریکا و تحریمهایی که در نوامبر اعمال خواهد شد، وقت برای ایران تمام شده اســت؛ چون عده زیادی از مردم ایران بهدنبال این تحریمها متحمل رنجهای زیادی شدهاند. اینها دلیل دولت من اســت که روشهای دیپلماتیک را بــدون کارایی میدانــد و چارهای جــز مراجعه به دیوان بینالمللی دادگســتری برای حفظ حقوق خود نداشته است. به گفته خود ایالات متحده، این تحریمها شــدیدترین در تاریخ اســت و ما خواهــان توقف این تحریمها تا تعیین تکلیف نهایــی درباره ماهیت دعوا هســتیم. ایران خواســتار رهایی موقتی از تحریمها و بازگشت به شرایط قبل از هشتم می ۲۰18 است. ایران در حال همکاری با آژانس بینالمللی انرژی هستهای و تحت شدیدترین مکانیســم نظارتی است که تاکنون آژانس نسبت به یک دولت اعمال کرده است و این در شرایطی است که آژانس تبعیت کامل ایران از تعهدات خود را تأیید کرده است. ادعاهای بیربط آمریکا درباره حمایت دولت من از تروریسم بینالمللی و فعالیتهای ثبــاتزدا در منطقــه را بهطور جــدی رد میکنم. این ادعاها بیمبنا و غیرمرتبط به اختلاف مطروحه است. فهرست بلندی از خطاهای ایالات متحده از سال 1979 علیه ایران وجود دارد که از جمله حمایت این کشــور از عراق در جنگ تحمیلشــده به ایران است؛ بنابراین درخواست ایران از این دادگاه به قرار زیر است: آمریکا کلیه تدابیر محدودکننده از جمله تحریمهای هشــتم می ۲۰18 را تعلیق کند و تحریــم جدیدی علیه ایران وضع نکند، آمریکا اجــرای کامل مجوزهای صادره در قراردادهای فــروش هواپیما و قطعات آنها را تضمین کند، به ایران و اتباع آمریکایی و غیر آمریکایی تضمین دهد که از قرار صادرشــده دیــوان تبعیت خواهد کرد و همچنین از هر اقدامی که به مخدوششــدن روابط ایــران و آمریــکا در چارچوب عهدنامــه مودت کمک خواهد کــرد، دوری کند. آقای رئیس و قضات محترم، اجازه دهید کاغذ را کنار بگذارم و به این نکته اشاره کنم که مســئله در اینجا موضوعی کم اهمیتتر از مسئله توقیف کارکنان دیپلماتیک و کنسولی ایالات متحده در تهران نیست. اگر آن وقت نسبت به 5۲ نفر از کارکنان آمریکایی در تهران نگرانی بود، اکنون درباره 81 میلیون نفر ایرانی صحبت میکنیم.

در پایان رئیس دیــوان اظهار کرد که به ملاحظات پایانی نماینده ایران توجه خواهد شد و ختم جلسه را اعلام کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.