اقتصاد رفتاری قابل تعمیم نیست

SMTnewspaper - - اقتصاد -

در ادامه بح//ث، علیاکبر نیکواقبال در ش//روع صحبت خود به تجزیه علوم اش//اره کرد و گفت: حدود۷۰۱س//ال پیش این کار انجام ش//د. دستاوردهای آن در طول زمان همچن//ان ادامه پیدا ک//رده و اکنون نی//ز در قال//ب اقتصاد رفتاری خود را نش//ان میدهد. همین پیش//رفتها است که باعث شده انسان بهعنوان معیار همه معیارها همچنان ناشناخته باقی بماند. او گفت: تا این لحظه هنوز علم و دانش//ی برای اس//تقرا به وجود نیامده ک//ه آن را بهعنوان تئوری و علم بشناسد؛ این یعنی اگر برای نمونه، یک میلیارد گردو دراختیار داشته باشید و با آنها بخواهید نتیجه بگیرید که گردو گرد است، مورد تایید علوم امروزی قرار نمیگیرد. در واقع اس//تقرا به کلی حذف ش//ده و بنابرای//ن، نمونههایی که ب//رای توضیح این تئوری آورده و برای مثال، گفته میشود آنچه داریم ارزشش بیش از چیزی است که نداریم و به همین دلیل وقت فروش نرخ را باالتر میگوییم ممکن است برای همه اف//راد صدق نکند. در واقع این ش//رایط همان لحظه است که بعضی تصمیمها را تعیین میکند. بنابراین اگ//ر در یک گ//روه رفتاری دیده ش//ود نمیتوان آن رفتار را بهعنوان یک قانون پذیرفت، وقتی در اقتصاد رفتاری گفته میش//ود که چرا افراد برای داشتههای خود ارزش بیش//تری قائل هستند به این دلیل است که فرد نمیداند با پول به دست آمده از آن میخواهد چه کاری انجام دهد. اینها در واقع استقرا هستند و نه قیاس. بهنظر میرسد تالر چیزی به نام تئوری ندارد. اینه//ا طرحوارههای حاص//ل از مطالعه روی گروهها اس//ت و از دید خود موضوع ت//ازهای را بیان میکند که میتوان روی آن کارشناس//ی کرد. نیکواقبال به صحبته//ای تالر پس از گرفتن جای//زه نقدی نوبل اش//اره کرد که گفته بود؛ این ی//ک میلیون دالر را به غیرمنطقیترین ش//کل ممکن خرج خواهد کرد. او به عنوان کت//اب تالر یعنی تصمیمه//ای بهتر برای س//المتی، ثروت و نش//اط اش//اره کرد و آن را ادعای عجیب//ی خواند زیرا نمیتوان برای نمونه، با فروختن اجناس//ی که صاحب آن هستیم به همه اینها دست پی//دا کنیم. او گفت که ش//اید بش//ود ب//رای موارد گوناگون بهطورجداگانه این نش//اط را به دست آورد اما در کلیت نمیتوان دربارهاش چنین نظری داد. او درباره این صحبت کرد که میش//د جایزه نوبل را به نظریههایی در زمینه رکود و بس//یاری از موضوعات دیگری ک//ه پس از بح//ران جهانی در اقتص//اد دنیا ب//ه وجود آم//د، اهدا کرد و ن//ه نظریهای که ش//اید نت//وان آن را تعمی//م داد. جایزه نوبل که ۰۵ اس//ت اجازه دسترس//ی به جزئی//ات انتخاب آن را نمیدهن//د، باید به کس//انی اهدا ش//ود که جریان اصل//ی اقتصاد جهانی را تحلیل و بررسی میکنند. این استاد دانش//گاه تهران به بخش دیگری از صحبتهای تالر نیز اش//اره کرد که درباره بلندمدت بودن نظریهاش اس//ت و چیزی برای لحظه ندارد. او برای روش//نتر شدن ماجرا مثال بیمهنامهها و بهطور مشخص بیمه عم//ر را آورد. پولی که برای بیمه عمر داده میش//ود در همه کش//ورها یکس//ان بازنمیگردد. در واقع در برخی کش//ورها هیچ تضمینی نیس//ت که خود فرد بتواند از آن اس//تفاده کند، البته شرایط در هر کشور با کش//وری دیگر متفاوت اس//ت و در کشوری مثل امری//کا که برای آینده کاری امنیت بیش//تری وجود دارد چنین تصمیمی عقالنیتر است اما در کشوری چون ای//ران آنچنان منطقی بهنظر نمیرس//د. پس مورد به مورد متفاوت است. بنابراین چنین نظریهای را نمیت//وان بهعن//وان تئوری پذیرف//ت که در همه کشورها وجود دارد. به نظر این استاد دانشگاه تهران، مس//ائل مهمتری از اقتصاد رفتاری وجود داشت که میتوانست شایس//ته جایزه نوبل باشد چراکه هیچ مصداق مش//خصی در این نظریه برای بهتر شدن کار یک س//ازمان وجود ندارد. در واقع اس//تقرا با قیاس متفاوت اس//ت چون شرایط یک کشور با کشور دیگر ف//رق دارد. در پای//ان بحث، رضا س//یفالهی گفت: چی//زی که میتوان از تئوری تالر برداش//ت کرد این اس//ت که طرز تفکر برخی تصمیمگیران تحت تاثیر عوامل روانی اس//ت. بیشتر از هر چیز به نظر میرسد مهمتری//ن بخ//ش این تئوری این اس//ت ک//ه افراد تصمیمهای اش//تباه میگیرند و برای اینکه خسارت کمتری به آنها وارد ش//ود، باید مداخله بیرونی روی آن باش//د. در واقع برنده جایزه نوبل نگاهی درازمدت دارد و میگوی//د که افراد نگاههای درازمدت دارند اما تصمیمه//ا را برای کوتاهمدت میگیرند؛ کاری که بر صنایع گوناگون تاثیر میگ//ذارد. این یعنی با وجود کتابهایی که مدیران در قفسه کتابخانه خود درباره راهبرده//ای بلندمدت دارند، تصمیمی را میگیرند که در کوتاهمدت با آن نتیجه گرفته و دوره بلندمدت را فراموش میکنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.