سایه‌سنگین‌پوپولیسم‌سیاسی‌بر‌اقتصاد‌بین‌الملل

SMTnewspaper - - ‌اقتصاد‌بی‌نالملل -

نتای//ج پژوهش بنیاد برتلزمن نش//ان میدهد رش//د فزاین//ده پوپولیس//م و نبود جریانهای سیاس//ی موثر، ساختارهای دموکراتیک در بسیاری از جوامع صنعتی را تحتتاثیر قرار داده اس//ت. جامعهشناسان نسبت به این پدیده هشدار دادهاند.

در گزارشی که دویچه وله از نتایج این پژوهش منتشر کرده در بس//یاری از کش//ورهای صنعتی استانداردهای جامع//ه دموکراتی//ک و قانونمند بهط//ور فراوانی پایین آمده است. نتایج پژوهشی که درباره ۱۴ کشور صنعتی عضو اتحادیه اروپا و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی OECD از س//وی«بنیاد برتلزمن» انجام ش//ده نشان میدهد روند «کاهش کیفیت ارزشهای دموکراتیک در جهان» در بسیاری از کشورهای غربی نیز قابلمشاهده است.

براس//اس این پژوهش، آلمان در رتبه پنجم این روند قرار گرفته است. در رده نخست سوئد و در پی آن فنالند، نروژ و دانمارک قرار دارند. نام س//وئیس در ردیف ششم این جدول است.

پژوهش « بنیاد برتلزمن» نشان میدهد در سال جاری می//الدی (۷۹۳۱) در مقایس//ه با س//ال ۴۱۰۲(۳۹۳۱) ساختارهای دموکراتیک در ۶۲ کشور رشد نیافته است. بر اساس این پژوهش بهویژه روند رشد منفی را میتوان در مجارستان، لهستان، مکزیک و ترکیه مشاهده کرد.

پژوهش//گران بنی//اد برتلزم//ن معتقدن//د حت//ی در امریکا ک//ه ارزشهای دموکراس//ی و آزادی را بهعنوان «هس//ته غیرقابل تغییر» جامعه خود میدانند، کیفیت ساختارهای دموکراتیک کاهش یافته است.

در تحلیل پژوهشگران بنیاد برتلزمن آمده که عملکرد رئیسجمه//وری کش//وری که رس//انهها را «دش//من» مینام//د و فعالیت مس//تقل و کنترلکنن//ده آنان را در جامعه به رس//میت نمیشناس//د و برای آن ارزش قائل نیس//ت «ش//رمآور اس//ت و تهدیدی برای دموکراسی و آزادی است».

دانیل ش//راد تیش//لر، رئی//س پروژه پژوهش//ی بنیاد برتلزمن، میگوید که دموکراس//ی لیبرال در کشورهای عضو اتحادیه اروپا و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی نی//ز زیر فش//ار ق//رار دارد. به گفت//ه او «در برخی از این کشورها اس//تانداردهای ارزشهای دموکراتیک، مانند آزادی رسانهها، در مخاطره قرار گرفتهاند».

‹

ای//ن موضوع بس//یار نگرانکننده اس//ت که در برخی کش//ورها با کاهش پایبن//دی به اص//ول دموکراتیک از س//وی رهبری کشور، اعتماد عمومی مردم نسبت به آن رهبری سیاس//ی کاسته نش//ده است. دانیل شراد تیشلر برای نمونه از لهس//تان، مجارستان و ترکیه نام میبرد و میگوید باوجود محدود شدن ساختارهای دموکراتیک و آزادیها در این کشورها اعتماد عمومی به دولتهای آنها کاهش نیافته است. رئیس گروه مطالعاتی بنیاد برتلزمن دراینباره میگوید: «این امر نش//اندهنده آن اس//ت که بنی//اد ارزشهای دموکراتیک در این کش//ورها در میان بخشی از مردم بهاندازه کافی ریشهدار نبوده است.»

‹ لهستان، مجارستان و ترکیه آلمان و کشورهای اسکاندیناوی

ب//ر اس//اس ای//ن پژوه//ش در آلم//ان و کش//ورهای اس//کاندیناوی نی//ز قطببندیهای سیاس//ی در حال گس//ترش بیس//ابقهای اس//ت و اصالح//ات درازمدت را ب//ا دش//واریهای زیادی توأم خواهد ک//رد. در آلمان جناحبندیهای میان «چپ» و «راس//ت» بهویژه پس از رشد حزب «آلترناتیو برای آلمان» (آ اف دی) به وضوح افزایش یافته است.

به گفته دانیل ش//راد تیشلر مشکل دیگر این کشورها «نوعی مبارزه انتخاباتی مداوم» اس//ت، به این معنی که دولتها قادر نیس//تند در درون خود درباره مش//کالت اصل//ی جامع//ه تبادلنظر کنند و به توافق برس//ند. این مش//کل در وضعیت سیاس//ی فعلی آلمان شناخته شده است. پژوهشگران معتقدند این موضوع که رتبه امریکا، بهعنوان بزرگترین قدرت اقتصادی جهان، در ۳شاخص عم//ده این پژوه//ش، یعنی س//اختارهای دموکراتیک، دولت و عملکرد سیاس//ی کش//ور، در مقایسه با پژوهش ۴س//ال پیش، ۹ مرتبه کاهش یافته است، آینده خوبی را ترسیم نمیکند.

‹ مدل فرانسه، بهعنوان نمونه

پژوهش//گران این پ//روژه به نمونههای رش//د مثبتی نیز اش//اره میکنند که میتوانند سرمش//قی برای باقی کشورها باشند.

در ای//ن رابط//ه از فرانس//ه نام برده ش//ده اس//ت که تحتتاثیر سیاست امانوئل مکرون، رئیسجمهوری این کشور، رشد مثبتی را در این زمینه نشان میدهد.

ش//اخص مقایسه کش//ورها در این پژوهش (شاخص حاکمی//ت پای//دار ‪(۷۹۳۱) ۸۱۰۲‬ ب//ا توج//ه ب//ه اس//تانداردهای دموکراس//ی، کیفی//ت حکومتمداری و کیفی//ت نتای//ج سیاس//ت در عرصهه//ای اقتصادی، اجتماعی و زیس//تمحیطی بررسی و ارزیابی میشود. از سال ۱۱۰۲ میالدی (۰۹۳۱خورشیدی) بنیاد برتلزمن بهطور مرتب از این شاخص برای تجزیهوتحلیل پایداری کشورهای عضو اتحادیه اروپا و سازمان رشد و همکاری اقتصادی اس//تفاده کرده اس//ت. برتلزمن بنیاد مستقلی است که از سال ‪(۵۵۳۱) ۷۷۹۱‬ در آلمان تاسیس شده و دفت//ر آن در گوترزل//و واقع اس//ت. به گزارش ای//ن روند سیاس//ی پیامدهای اقتصادی خ//ود را نیز به همراه خواهد داشت. بدین معنی که تنزل رشد سیاسی و تقویت پوپولیس//م سیاس//ی باعث ظهور سیاستهای اقتصادی حمایتگرا و ناسیونالیسم اقتصادی خواهد شد زیرا این فضای سیاس//ی حاصل شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی اس//ت. نگاهی گذرا به ش//رایط کش//ورهای درگیر با پوپولیس//م سیاس//ی حکایت از رشد بیکاری و نبود دسترس//ی نیروهای کار بومی به ش//رایط مناسب و دلخ//واه در مهرومومه//ای اخی//ر را دارد. صرفنظر از اینکه دلیل بیکاری آنها چه بوده، ولی ش//رایط اقتصادی باعث نوعی ناسیونالیس//م و رش//د پوپولیس//م سیاسی ش//ده اس//ت. در این ش//رایط، رقابتها برای دسترسی ب//ه اهداف اقتص//ادی و بازارهای هدف ازجمله داخلی یا صادراتی بین کش//ورها و اتحادیههای اقتصادی تشدید میش//ود. حتی برخی کارشناس//ان اقتص//اد بینالملل معتقدن//د جن//گ تعرفههای تجاری مانن//د آنچه اینک بین امریکا و چین در جریان اس//ت، گس//ترش خواهد یافت. پیامد بروز چنین ش//رایطی موجب کاهش سطح همکاری در بازارهای جهانی و کند ش//دن روند جهانی ش//دن اقتصاد خواهد بود. از س//وی دیگر درصورتیکه پوپولیس//م سیاس//ی منجر به ناسیونالیس//م اقتصادی و رقابتهای س//خت تجاری ش//ود، میتواند به کاهش س//طح انتقال فناوری از کش//ورهای پیشرفته و توانمند به سایر کش//ورهای درحالتوسعه یا دارای اقتصادهای نوظهور بینجامد زیرا رقابت در شکل دیگر آن با همکاری منفی برای رش//د، ظاهر خواهد ش//د. در این حالت غیر از کش//ورهای دارای اقتصاده//ای نوظهور، کش//ورهای درحالتوس//عه را نیز دچار مشکالت فراوان خواهد کرد. کارشناس//ان روابط بینالملل معتقدند در صورت تداوم روند پوپولیسم سیاسی و درنهایت ناسیونالیسم اقتصاد ش//رایط کش//ورها برای ورود به بازارهای جهانی سخت خواهد ش//د. بهاینترتیب نهتنها به روند رش//د تجارت جهان//ی لطمه خواهد خ//ورد، بلکه فاصله کش//ورهای پیشرفته و درحالتوسعه را بیشازپیش خواهد کرد زیرا با ظهور ناسیونالیسم اقتصادی کشورهای توسعه نیافته و درحالتوس//عه بازهم مجبور به خامفروشی و صادرات مواد اولیه خواهند ش//د. در این زمینه باید به کشورهای افریقایی اشاره کرد که تالش میکنند با دارا بودن نیروی کار ارزان و مناب//ع معدن//ی جایگاه بهت//ری را در اقتصاد جهانی برای خود کس//ب کنند. اما آنچه دراینبین نباید موردغفل//ت قرار گیرد، اقتصادهای بزرگی اس//ت که در حال ورود به صحنه جهان هس//تند. کش//ورهایی مانند هن//د و چی//ن که میتوانند با صدور فن//اوری خود روند دیگری را در آینده اقتصادی و سیاسی دنیا شکل دهند.

در آلمان و کشورهای اسکاندیناوی قطببندیهای سیاسی در حال گسترش بیسابقهای است و اصالحات درازمدت را با دشواریهای زیادی رو بهرو خواهد کرد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.