سالنهای خصوصی؛ نمایش قدرت و ضعف مدیریت

گزارش از راهاندازی تماشاخانههای خصوصی و مشکالت آن زنجیره معیوب خصوصیسازی تماشاخانهها را تعطیل میکند

SMTnewspaper - - اقتصاد و هنر -

راهان//دازی تماش//اخانههای خصوصی در ش//هرهای گوناگون کش//ور اتفاق مثبتی اس//ت که در چند س//ال گذش//ته و در ش//رایط بحران//ی تئاتر ام//روز رخ داده اما باوج//ود مزیتهای//ی که این طرح دارد ش//اهد انتقادها و نارضایت//ی هنرمندان و حتی مدیران تماش//اخانههای خصوصی از ش//یوه فعالیت و مش//کالتی که در اداره این سالنها وجود دارد، هستیم.

ب//هگزارش ،راهاندازیاینتماش//اخانههاجزو نخس//تین گامهایی اس//ت که در راس//تای رشد و رونق اقتصادی تئاتر خصوصی برداش//ته شده اما این طرح نیاز به مراقبت و البته نقد و بررسی دارد که همین امر باعث شد در گزارشی به مسائل این مکانهای هنری بپردازیم. این تماش//اخانهها در۳ تا ۴ سال گذشته به هنرمندان و البته قش//ر جوان و کمتجربه تئاتر این فرصت را داده تا با فراغ بال بیش//تری به اجرای نمایشهای مدنظرش//ان بپردازن//د. البته اجرای تئاتر در چنین تماش//اخانههایی س//ختیها و شرایط خود را دارد و گاهی شاهدیم برخی هنرمن//دان از اجرا در چنین س//النهایی ابراز نارضایتی کردهان//د زیرا بهطور معمول انتظ//اری که هنرمندان از امکان//ات و مناس//بتهای اجرا در س//النهای خصوصی دارند بهطور کامل متفاوت از اجرا در س//النهای دولتی است که سالها تجربه حضور در آنها را داشتهاند.

دریافت درصد و کف ف//روش از گروههای اجراکننده، انتظ//ار ف//روش ب//االی نمایشه//ا، ل//زوم بهرهگیری از چهرههای شناختهش//ده، اجرای همزمان ۳ اثر نمایشی در یک س//الن ...و مش//کالتی است که متقاضیان اجرا در تماش//اخانههای خصوصی مطرح میکنند. باوجود همه این مس//ائل بازهم بخشی از اهالی تئاتر ترجیح میدهند به جای دوندگی برای گرفتن یک س//الن اجرای دولتی، حت//ی ب//ا پرداخ//ت هزینهای بیش//تر و البته ش//رایطی آس//ودهتر نمایششان را در تماشاخانهای خصوصی روی صحنه ببرند.

فرهاد ش//ریفی، مسئول رس//یدگی به امور موسسهها و تماش//اخانههای خصوصی اداره کل هنرهای نمایش//ی وزارتفرهنگوارش//اد اسالمیدرگفتوگو با با اش//اره به فعالیتهای این نهاد در جهت بهبود وضعیت س//النهای خصوصی گفت: بس//یاری از افرادی که اقدام به راهاندازی سالنهای خصوصی نمایش کردند، به ابعاد کاری که میکنند اش//راف ندارند و شاید از همین ناحیه دچار کمبودهایی شدند که هرچه به سمت جلو حرکت کردند، این نقصها بیشتر نمایان شد.

سالنهای خصوصی ازس//وی اشخاص گوناگون بدون بررسی و پژوهش راهاندازی میشوند که همین امر باعث ش//ده ایجاد یک مکان حرفهای با چالشهای گوناگونی روبهرو باش//د. س//النهای خصوصی از نبود برنامهریزی، اعتبارس//نجی و امکانسنجی مناسب رنج میبرند. اینکه یک مکان ۰۰۱ متری را کرایه کنیم و با یک دیوار کاذب آنها را از هم جدا و بعد با ۰۲ صندلی تماش//اخانه درست کنیم نشان میدهد ما هنوز معنی و کارکرد تماشاخانه را متوجه نشدهایم. این سالنها حتی در هزینههای نخست نیز دچار مش//کل هستند زیرا سالنی با ۰۲ صندلی اصال سوددهی اقتصادی نخواهد داشت و طبیعی است بعد از مدتی زیربار هزینهه//ای اجاره، قبضها و کارکنان کمر خم میکند و جوانمرگ میشود.

ش//ریفی در ادام//ه اظهار کرد: البت//ه صحبتهای من ش//امل تمامی س//النهای خصوصی نمایش نمیش//ود. م//ا در ته//ران ۵ تا ۶ س//الن خصوص//ی داریم که تالش میکنند بهش//کل سیس//تماتیک و اصول//ی کار کنند و مشکالت بهمراتب کمتری نسبت به باقی سالنها دارند. بزرگتری//ن چالش س//النهای خصوصی این اس//ت که بهدلیل باال بودن هزینههای جاری ابعاد مادی نگهداری س//النها گاه آنقدر پررنگ میش//ود که دیگر کس//ی به ابعاد فرهنگی و معنوی آن دقت نمیکند، همین موجب میش//ود گروههای تئاتری به دنبال بازیگران سینمایی باش//ند و جدا از کیفیت اجرا تنها به گیش//ه توجه کنند، ازهمین رو اصول نخس//ت در نمایش در حال فراموش//ی اس//ت. وی ب//ا اش//اره به برخ//ورد قانونی ب//ا تخلفهای تماشاخانههای خصوصی گفت: بهتازگی تماشاخانههای خصوصی، صنفی را برای نظارت بیش//تر بر عملکردشان در ش//یوه بلیتفروش//ی و شفافس//ازی قرارداده//ا و رس//یدگی به ش//کایتها و اعتراضها ایجاد کردهاند که در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت ش//ده اس//ت. این صنف میتواند بهطور جدی و با اختیار کامل نسبت ب//ه اجرای قوانین اقدام کرده و جلوی تخلفها را بگیرد. از ط//رف دیگر این صنف میتواند بر ش//یوه صدور مجوز با کس//ب شرایط ایدهآل و استاندارد نظارت داشته باشد و از این مس//یر جلوی رشد قارچگونه تماشاخانهها را که گاهی حتی نقطهیابی درستی در شهر ندارند، بگیرد.

‹ ضعف امکانات

ضع//ف در امکانات س//النهای خصوص//ی تئاتر برای گروههای تئاتری مش//کالتی به وجود آورده است. برخی از این س//النها تنها یک محیط مس//قف بدون امکانات نخس//ت و بدیه//ی مانن//د تنظیمات نور اس//ت و باعث میش//ود اجرای نمایشهای صحنهای با س//ختیهایی روبهرو شود.

س//هراب س//لیمی بازیگ//ر و کارگ//ردان تئات//ر گفت: تماش//اخانه به معنای داشتن یک فضای مسقف نیست، بلک//ه باید امنیت مخاطب را در همه زمینهها فراهم کرد که در بیشتر سالنهای خصوصی فعلی این امکان فراهم نشده است.

وی در ای//ن رابط//ه تصریح ک//رد: در حالی صحبت از خصوصیس//ازی تئات//ر میکنیم ک//ه فعالیتهای یک تئاتر حرفهای با مش//کل روبهرو اس//ت. وی با بیان اینکه بخش دولتی دارای زیرساختهای تعریف شدهای است، تصریح کرد: نس//ل ما جایگاه و چارچوب مناس//ب برای تئاتر را تجربه کرده اس//ت و مسئوالن امروز میتوانند با مطالعه اس//ناد تاریخی، داشتن فضای تئاتری مناسب را بشناس//ند اما به جای آن با س//لیقه شخصی با هنر اصیل تئات//ر برخورد میکنند. عضو پیش//ین هیاتمدیره خانه تئاتر با بیان اینکه در جهان، دولت دس//ت حمایت خود را از گروههای فرهنگس//از بر نمیدارد، خاطرنشان کرد: در س//طح دنی//ا دولت همواره پش//تیبان گروههای تئاتر برای اجرای عمومی است

. وی ب//ا تاکید بر اینکه بیش//تر س//النهای خصوصی ب//رای تئات//ر مج//وز امنی//ت را کس//ب نکردهان//د، خاطرنش//ان ک//رد: در ای//ن تماش//اخانهها امنی//ت جس//می و فک//ری برای گروهه//ای تئاتری نی//ز تامین نمیشود.

س//لیمی با تاکید بر اینکه امنیت اجرایی برای گروهها فراهم نمیشود، تصریح کرد: بسیاری از گروهها به دلیل اوضاع نامناس//ب اقتصادی یا ت//ن به اجرا در صحنههای نامناس//ب میدهن//د ی//ا از ب//ه صحن//ه ب//ردن نمایش خ//ود صرفنظ//ر میکنند. وی اف//زود: نهتنها گروههای اجرای//ی ب//رای درآمدزایی بیش//تر مجبور ب//ه پذیرفتن ش//رایط میشوند بلکه تماش//اگر نیز برای دیدن نمایش موردعالق//ه خ//ود مجبور به قرار گرفت//ن در یک فضای نامناسب میشود.

‹

ش//اهین چگین//ی رئی//س هیاتمدی//ره صن//ف تماش//اخانههای ای//ران گفت: نداش//تن برنامه و حمایت نش//دن زنجیره معیوب خصوصیس//ازی تئاتر اس//ت که حاصل آن تعطیلی تماش//اخانهها اس//ت. چگینی با بیان اینک//ه در خصوصیس//ازی تئاتر از رویک//رد و الگویی که پیش از این مورد آزمون و خطا قرار گرفته اس//ت پیروی نکردهای//م، تصری//ح کرد: از رویکردهای//ی که در خارج از ای//ران اجرا ش//ده اس//تفاده نمیکنیم و ب//ه همین دلیل فضایی بیریش//ه ش//کل گرفته اس//ت. وی اظه//ار کرد: تماش//اخانههای خصوصی به فضای سرمایهداری تبدیل ش//ده که محصول تئاتر را ارائ//ه میدهد و بازار روزانه بر آن تاثی//ر بس//یاری دارد. به گفته چگین//ی، تا زمانی که این بازار س//ودآور باش//د س//رمایهگذاران در فضای تئاتر باقی میمانند و زمانی که حاصل آن سودی دربر نداشته باش//د صحنه را ترک میکنند. رئیس هیاتمدیره صنف تماش//اخانههای ای//ران با بیان اینکه روند س//رمایهداری موج//ب تعطیل//ی تماش//اخانههای خصوصی میش//ود، خاطرنش//ان کرد: پیش از تعطیلی ۲ تماشاخانه «پالیز» و «دا» زمزمههایی از تعطیلی به گوش میرس//ید اما این روزها تعطیلی تماشاخانههای خصوصی به طور مستقیم قابل لمس است. وی افزود: در این تعطیل شدن فضاهای تئات//ری تضمینی برای بازس//ازی، بازیاب//ی و جایگزینی وجود ندارد. چگینی با بیان اینکه این روند باعث میشود ش//اهد تعطیلی دیگر تماش//اخانههای خصوصی باشیم، گف//ت: در این بازار س//رمایهداری تئاتر، تولیدکنندگان و هنرمندان هس//تند که آسیب میبینند. وی با بیان اینکه زنجیره تماشاخانههای خصوصی معیوب عمل میکنند، اظهار کرد: دولت، مرکز هنرهای نمایشی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی، بنگاهها و شهرداریها حمایت از فرهنگ کشور را وظیفه خود نمیدانند. چگینی تاکید کرد: مرکز هنرهای نمایش//ی به عنوان نخستین متولی و پدر اهالی تئاتر هیچ برنامهای برای حمایت نه درحالحاضر نه برای فردای تئاتر ندارد. وی افزود: بارها در جلسههای مختلف ب//ا مدی//ران مرکز هنرهای نمایش//ی درباره باب ش//دن وضعیت س//رمایهداری برای تماش//اخانههای خصوصی تذکر دادهام؛ بالیی که برای تئاتر جبرانپذیر نیس//ت اما هیچ توجهی هم به آن نمیش//ود. مدیر تماشاخانه استاد مش//ایخی مدعی شد: امروز تئاتر با وضعیت سرمایهداری در مس//یری پیش میرود ک//ه روی بیش از ۰۶ درصد از نمایشها نمیتوان نام تئاتر گذاشت. چگینی خاطرنشان کرد: بر همین اس//اس تئات//ر اصیل و اجرایی که بتوان بر آن اس//م نمایش گذاش//ت رو به نابودی است. وی با بیان اینکه حراس//ت و دف//اع از داراییهای خود که تئاتر یکی از آنهاس//ت را بلد نیس//تیم، تاکید کرد: تماش//اخانههای خصوص//ی مناس//ب برای تئات//ر که از گامهای نخس//ت خصوصیس//ازی در خدمت این هنر بودهاند در وضعیت بهت//ری از ۲ تماش//اخانه تعطی//ل ش//ده ق//رار ندارند و فش//ار مالکان روی تماش//اخانهدارها برای پیشنهادهای تج//اری بهت//ر، از بین رفتن آنها را در پی دارد. وی افزود: تماشاخانههای استاندارد خصوصی نفسهای آخر حضور در عرصه هنر را میکش//ند که با خروج آنها از فهرس//ت تماش//اخانههای خصوصی معنای واقعی س//الن تئاتر نیز همراه با آن از بین خواهد رفت.

سهراب سلیمی

شاهین چگینی

فرهاد شریفی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.