پیمان مودت و خروج آمریکا

Sobh Eqtesad - - صبح اقتصاد - حمید رضا نقاشیان

بر اساس مروری که در ویکی پدیا کرده ام ، پیمان مودت، عهد نامه ای است که در ســال 1334 و به عبارتی بیش از 63 سال پیش مبتنی بر حســن روابط ، منظور روابط اقتصادی و حقوق کنســولی (به انگلیســی: ‪Treaty of Amity, Economic‬ ‪)Relations, and Consular Rights‬ به نام پیمان دوستی بین ایران و آمریکا امضا شــده اســت . این عهد نامه یا پیمان میان نمایندگان دولت نکبت شاهنشاهی ایران و ایاالت متحدٔهو جهانخوار آمریکا در 23 مرداد سال 1334 خورشیدی برابر با 15 آگوست سال 1955 میالدی تفاهم گردیده و در همان سال، به تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنا ی ان زمان نیز رسیده بود و سپس با امضای محمدرضا پهلوی بعنوان شاه ایران ، قانونی شــد. انگیزٔه این پیمان، پابرجایی مناسبات دوستانه، گسترش همکاریهای بازرگانی، و ساماندهی روابط کنسولی بین دو دولت بوده است .اگر چه این معاهده ارتباطی به روابط کنونی واشنگتن و تهــران ندارد الکن این معاهده زمینه ای برای روابط بازرگانی، ساختارهای مالیاتی و دسترسی به دادگاه های دو کشور بعد از 2 سال که از کودتای 28 مرداد در سال 1332 گذشت بین محمد رضا شــاه و آیزنهاور امضا شد و صد البته هیچ یک از این موارد از بعــد از پیروزی انقالب 1357 مورد اســتفاده هیچ یک از دو دولت واقع نشده و مبنایی برای مناسبات جدید قرار نگرفته است. خروج امریکا بعنوان یک چنین حرکتی عمدتا نمایشی ساعاتی پس از آن رخ داد که «دیوان بین المللی دادگستری» در حکمی به ایاالت متحده دستور داد اطمینان حاصل کند که دور جدید تحریم های آمریکا علیه تهران در ســالجاری مانع رسیدن غذا، دارو و قطعات هواپیما به ایران نشود. حکم دادگاه الهه مربوط به شکایت حقوقی ایران در ماه جوالی گذشته (مرداد ماه )1397 بر این مبنا بود که تحریم های جدید ناقض «معاهده مودت، روابط اقتصادی و حقوق کنســولی» مصوب ســال 1334 خورشیدی اســت. هدف از حکم موقت دادگاه الهه جلوگیری از وارد آمدن آسیب های غیرقابل جبران به مردم و اقتصاد ایران بود تا بعدتر در مــورد کلیت تحریم ها تصمیــم جدید تری اتخاذ نماید و به اعتبــاری دادگاه الهه با امضــای 15 قاضی علیرتبه بعنوان یک مقدمه که در آن پاسخ امریکا مبنی بر اینکه این دادگاه صالحیت ورود بــه چنین پرونده ای را ندارد، صادر شــده و در متن حکم صاده اشــاره دارد که ایــن دادگاه صالحیت خود را خود تعیین نموده و به این پرونده ورود نموده و مقدمتا هشــدار های الزم را به دولت امریکا داده است. مبنای ورود دادگاه الهه وجود معاهده ای است که در مرداد ماه سال 1334 هجری شمسی بین ایران و آمریکا امضا شده و در طول بیش از 6 دهه هیچ یک از طرفین در صرافت برای خروج از ان نبوده اند. البته و بالفاصله مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در سخنان خودتصریح کرد که ایاالت متحده با ابطال این پیمان دوجانبه با ایران به حکم دادگاه الهه اعتنایی نخواهد کرد او همچنین اظهار نمود که : «ایرانی ها ســال های زیادی اســت که به این پیمان بی اعتنا بوده اند.» مایک پمپئو گفت شکایت حقوقی ایران تالشی برای مداخله در حق حاکمیت ایاالت متحده، تصمیم دادگاه خارج از حوزه اختیارات قضایی آن و اعتراض های ایران فاقد اعتبار است. وزیر خارجه آمریکا، با این وجود، گفت ایاالت متحده به ارائه کمک های بشردوســتانه به مردم ایران ادامه می دهد و موارد مســتثنی شده از تحریم های اقتصادی به قــوت خود باقی خواهد ماند.از منظر قانونی، خروج ایاالت متحده از معاهده مودت با ایران به فوریت اجرا نمی شود. این معاهده تا یک سال بر اساس تبصره 3 ماده 23 این معاهده برقرار خواهد ماند و از این رو شکایت حقوقی ایران ادامه پیدا می کند.وکالی ایاالت متحده می گویند تحریم های آمریکا مســاله ای مرتبــط با امنیت ملی آمریکا اســت و دادگاه الهه اختیارات قضایــی در این باره ندارد. حکم دیوان بین المللی دادگســتری به لحاظ قانونی الزم االجرا اســت، اما مکانیزمی برای اجرای آن وجود ندارد. آمریکا و ایران در گذشــته به احکام این دادگاه بی اعتنایی کرده اند. جولیان کو، استاد قانون اساسی و قوانین بین الملل در دانشگاه هافسترا، در چگونگی لزوم و یا عدم لزوم ورود نمودن دادگاه الهه به پرونده شکایت ایران می گوید:«این معاهده با ایران، معاهده ای غریب اســت. ما سال های طوالنی است که با ایران دوست نبوده ایم.» علی ایحال در مقطعی که امریکا فکر میکرد طولی نخواهد کشید که با فشارهای اقتصادی ایران را به زانو در خواهد آوردد، پیمان ماغی نشــده ای یافت میشود که از امضای آن 64 ســال سپری شده و امروز ابزار دست دادگاه بین المللی الهه واقع میشود و مبتنی بر ان حکمی صادر میشود که از دید حقوق بین الملل کامال ایران را در منطقه ای امن از منظر بین المللی واقع میکند و آمریکایی ها بازهم آچمزتر از گذشــته باقی میمانند. حال براستی با این همه شهود غیبی و امدادهای خداونــدی بازهم میتوان به ماهیت اصیــل و خدا جوی انقالب اسالمی تردید داشت؟ الحمدوهلل الذی هدانا لهذا و ما کنا لنهتدی لوال ان هدا نا اهلل. والسالم

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.