گذر از رنج خام فروشی با توسعه صنایع تبدیلی

Sobh Eqtesad - - صنعت و تجارت -

کارشناسان می گویند رهایی اقتصاد از خام فروشی منابع طبیعی جز با اصالح زیرساخت های اقتصادی، تقویت تولید و توسعه صنایع پایین دستی و تبدیلی در عرصه های مختلف بویژه نفت و صنایع معدنی حاصل نمی شود. به گزارش ایرنا، تجدید نظر در خام فروشی منابع طبیعی بویژه در حوزه انرژی و اختصاص درآمد آن به پوشش هزینه دولت، دهه هاست که در کانون توجه برنامه ریزان، سیاســت گذاران و کارشناســان اقتصادی قرار داشته و در سند چشم انداز بیست ساله کشور نیز بر آن تاکید شده است.این موضوع در تدوین «الگوی پایه اســالمی ایرانی پیشرفت» که توســط صاحب نظران و استادان دانشــگاهی و حوزوی پس از هفت سال تهیه شــده و به تازگی رهبر معظم انقالب آن را به ابالغ کردند، مورد تاکید مجدد قرار گرفته اســت.در این سند، افق مطلوب کشــور و آرمان های پیشــرفت در پنج دهه آینده ترسیم شده و تدابیر ویژه برای رسیدن به این اهداف طراحی شده است. «استقالل بودجه دولت از درآمد های حاصل از بهرهبرداری از منابع طبیعی و ثروتهای عمومی و انتقال این درآمد ها به مردم با تأمین عدالت بین نسلی» و «توقف خام فروشی منابع طبیعی ظرف 15 سال از زمان شروع اجرای الگو و جایگزینی آن با زنجیره پیشرونده تولید ارزش افزوده ملی در داخل و خارج کشور» دو بند از مفاد این سند را به خود اختصاص داده است.

در حوزه استفاده از منابع طبیعی باید تجدید نظر کنیم

«ابوذر ندیمی» کارشــناس اقتصادی درباره این سند و راههای مقابله با خام فروشی به ایرنا گفت: بودجه سالیانه کشور مهمترین نقش را در ارتباط با فروش فرآورده های طبیعی، منابع زیرزمینی و نفت و گاز دارد زیرا در ســند بودجه میزان برداشــت و فروش نفت و حتی راههای هزینه کردن آن دیده می شود. این نماینده ادوار مجلس با اعالم اینکه به طور کلی بیش از یک چهارم بودجه عمومی دولت ها از فروش نفت تامین می شود، افزود: نفت به صورت مستقیم و غیرمســتقیم بر تولید، اشتغال و سرمایه گذاری و حتی بر درآمدهای دیگر همچون مالیات، حقوق گمرکی نیز اثر می گذارد. این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: ابتدا باید قدردان خداوند باشیم که چنین موهبتی را به کشــورمان عطا کرده اما در مرحله بعد نگران ســرمایه فروشی باشــیم زیرا در شــرایط کنونی بخش عمده ای از منابع طبیعی را به صورت خام می فروشیم در حالی که می توانیم آنها را به کاالهایی با ارزش افزوده باال تبدیل کرده و درآمد چند برابری کسب کنیم. وی اظهار داشــت: فروش خام محصوالت از نظر ایجاد اشتغال، درآمدزایی و گردش نقدینگی در کشــور محرومیت های بســیاری برای اقتصاد ایجاد می کند در حالی که می توان با توسعه صنایع تبدیلی این محدودیت را رفع کرد. ندیمی بیان کرد: با بزرگ شدن بودجه عمومی به ویژه بخش جاری و هزینه ای آن، بخشی از درآمدهای دولت برای نگهداشت آن هزینه می شود و در نتیجه وابستگی به این کاالها افزایش می یابد.این کارشناس اقتصادی با تاکید براینکه باید در حوزه استفاده از منابع طبیعی و زیرزمینی باید تجدید نظر شود، گفت: در طول چهل ســال گذشته بارها درخصوص این موضوع صحبت شده اما در عمل هر سال وابستگی کشور به نفت افزایش یافته است.

دولت اجازه دهد کارگزاران اقتصادی بخش خصوصی فعالیت کنند

«حسن خوش پور» کارشناس اقتصادی نیز درخصوص بند 24 تدابیر الگوی پایه اســالمی ایرانی پیشــرفت به ایرنا گفت: بنگاه های اقتصادی می توانند تعامل کارایی را با اقتصاد و تجارت بین الملل داشته باشند و ارزش افزوده ای که ایجاد می کنند، متکی و وابسته به درآمدهای حاصل از نفت خام نباشد. وی با بیان اینکه بودجه تبلور حرکت یکســاله کشــور است، افزود: در تدوین بودجه باید تالش کنیم وابستگی به ثروت های تکرار نشدنی را کاهش دهیم یا اینکه بودجه ای نوشته شود که دولت تنها حکمرانی خوب باشد و در تصدی ها و عملیــات اجرایی حضور نیابد و اجازه دهــد بخش خصوصی به تصدی عملیاتی و اداره بر بازار کسب و کار بردارد.این کارشناس اقتصادی گفت: دولت بزرگ اســت و بخش اصلی هزینه ها نیز صرف حقوق و دستمزد می شود در نتیجه استفاده از منابع طبیعی و نفت راحت ترین راه برای تامین آن است.وی اظهارداشت: راه درست این است که دولت اجازه دهد کارگزارن اقتصادی بخش خصوصی فعالیت کنند و سرمایه گذاری خارجی رشد کند و در مقابل دولت در جایگاه خود به اخذ مالیات و عوارض بپردازد و از تامین کاالهای عمومی و کارهایی که باید انجام دهد، درآمد کسب کند.این کارشناس اقتصادی افزود: شــاید یکی از دالیل وابســتگی ما به درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام باشــد بی توجهی به مزیت های اقتصادی نقاط مختلف کشور است از این رو نیاز است از قابلیت های منطقه به شکل مطلوب استفاده کنیم.وی یکی دیگر از دالیل وابستگی کشــور به درآمدهای حاصل از نفت خام را تمرکز تصمیم گیری ها دانست و تاکید کرد که اگر تمرکز زدایی در دستور کار باشد، مدیران محلی بهتر می توانند مزیت های اقتصادی و رقابتی خود را برای توسعه کشف و بهره برداری کنند.بر اساس بخشنامه بودجه سال 1398 کل کشور که رییس جمهوری آن را به همه دســتگاههای اجرایی ابالغ کرده است، دولت تصمیم دارد در سیاست های مالی در سال 1398 کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را از طریــق بهبود تراز عملیاتی دنبال کند. بنابراین نســبت تراز عملیاتی به تولیدناخالص داخلی باید از پنج درصد کمتر شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.