تركيهاي كه امروز متولد شد

رفراندوم بزرگ 16 آوريل برای اقتدار اردوغان

Tamashagaran Emrooz - - صفحه اول -

ديروز، شانزدهم آوريل، تركها در خصوص استقرار نظام رياست جمهوري كه قدرت چشمگيري به اردوغان خواهد داد رأي خود را به صندوقها ريختند. اردوغان كه سخنرانيهايش تودههاي مذهبي را برانگيخته ميكند ممكن است اين چنين القا كند كه كل كشور پشت اوست. يكشنبه هفته گذشته (2 آوريل( دهها هزار نفر در آنكارا براي او هلهله سر دادند.

اما برخي نظرسنجيها حكايت از آن دارد كه كمپ «نه )به رفراندوم)» هم حاميان بسياري داشته است. حتي حاميان پيشتر وفادار به اردوغان، از جمله كارگزاران حزب، متوجه نميشوند كه چرا رئيسجمهور اينچنين به دنبال اين رفراندوم است. نظام جديد چنان قدرتي به رئيسجمهور ميدهد كه حتي پدر ملت، مصطفي كمال آتاتورك، از آن بيبهره بود.

)در صورت پيروزي رفراندوم( رئيسجمهور قادر خواهد بود وزرا و 12 تا 15 قاضي قانون اساسي را منصوب كند و قدرت آن را خواهد داشت تا هر زمان كه ميخواهد پارلمان را منحل كند. پست نخست وزيري نيز حذف خواهد شد. اردوغان ادعا ميكند اين رفراندوم براي تضمين ثبات و ممانعت از اقدامات ديگر براي كودتا ضروري است اما او همين حالا نيز بيش از هر سياستمداري در تاريخ تركيه قدرت دارد. اگر ببازد چه ميشود؟ «از يك منظر اردوغان از طريق كاريزما و ديدگاهش در خصوص يك تركيه دموكراتيك و قدرتمند مردم را براي پشتيباني از خود قانع كرده است. امروز او بهواسطه ارعاب و هراس حكمراني ميكند.» اين را ايتين ماهكوپيان ميگويد؛ روزنامهنگاري آمريكايي- ترك كه از جمله حاميان آك پارتي است كه روزگاري مشاور نخست وزير داوود اغلو بود. در سال 2011 او از تلاش حزب براي اقداماتش در خصوص اصلاح قانون اساسي كه پس از سال 1980 توسط ارتش نگاشته شده بود حمايت كرد. به مدت دو سال، ائتلافي از سياستمداران، دانشگاهيان و نمايندگان جامعه مدني روي پيشنويس قانوني كار كردند كه حقوق اقليت را تقويت ميكرد و استقلال دستگاه قضائي را تضمين ميكرد. آخر كار، اين پروژه شكست خورد.

استدلال ماهكوپيان اين است كه پيشنهاد براي نظام رياست جمهوري كه حكومت اينك از شهروندان خود ميخواهد از آن حمايت كنند، به واقع كشور را به نظامي استبدادي بدل ميكند. او ميگويد:«تركيه ديگر بيشتر شبيه به عراق تحت سيطره صدام حسين خواهد شد، نه اروپا.»

يك چيز وجود دارد كه اردوغان براي آن مهيا نيست: شكست. هر چند ناظران بر اين باورند كه اگر رفراندوم او شكست بخورد، رئيسجمهور درخواست انتخابات زودرس خواهد كرد تا بتواند اكثريت لازم )دو سوم نمايندگان( كه براي ايجاد اصلاح قانون اساسي لازم است را به دستآورد. اينكه آيا او موفق خواهد شد يا نه، هنوز نامشخص است.

شايد اردوغان قضاوت اشتباهي پيرامون اوضاع دارد، شايد پايش را فراتر از حد گذاشته است. رفتار مستبدانه وي باعث شده است تا كارگزاران آك پارتي منتقد خاموش او باشند اما اگر در رفراندوم شكست بخورد، ممكن است آنها به مخالفان علني حكمراني وي بدل شوند.

يك چيز قطعي است: فارغ از نتيجه رفراندوم، تركيه از امروز كشور متفاوتي خواهد بود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.