سه پرده از نمايش افول قدرت تلويزيون

Tamashagaran Emrooz - - فرهن ‌گ‌وهنر -

به نظر ميرسد كه دوران حاكميت بالمنازع رسانههاي سنتي بر عرصه اطالعرساني كشور رو به افول است و شبكههاي اجتماعي روز به روز اين رقباي چاق، پير و فرتوت خود را به گوشه رينگ رانده و آخرين مشتها را حواله آنها ميكنند و اگر روند گسترش اينترنت ادامه و سرعت آن افزايش يابد، بعيد نيست كه مخاطبان برنامههاي اين رسانهها تنها به عدهاي معدود از جمله به پرسنل و خانوادههاي خود آنها محدود شود!

سياستهاي نادرست، غيرعلمي و انحصارگرايانه درعرصه رسانه كه از دوران رژيم شاه همزمان با باز شدن پاي راديو و تلويزيون به اين كشور، اتخاذ شد و در بعد از انقالب نيز با همان روند و البته با رنگ و لعاب ديگر ادامه يافت، مشخص بود كه فرجامي غير از آنچه كه امروز پيش آمده، در انتظار آن نيست.

در اثبات اين فرجام نافرجام رسانههاي سنتي مخصوصا صدا و سيما خيلي نياز به سند و مدرك نيست بلكه با كنار زدن پردهها و گشت و گذاري در فضاي مجازي ميتوان نشان داد كه مثال تلويزيون به چه روزي افتاده است:

پرده اول - يك گزارش خبري توسط يك خبرنگار تهيه و از تلويزيون پخش شده است! ويديو اين گزارش همراه با يك ويديو ديگر از اين گزارش كه به صورت آماتور تهيه شده است در شبكههاي اجتماعي با هم منتشر ميشود، در ويديو اخير، اين خبرنگار تلويزيون ديده ميشود كه در همان لوكيشن با مردمي كه به وضعيت موجود جامعه و رويكرد تلويزيون معترضند، سرشاخ شده است و از حاضرين ميخواهد كه با دوربين موبايلشان فيلم نگيرند!

انتشار عمومي اين نوع ويديوها در شبكههاي اجتماعي همان ضرباتي است كه تلويزيون از اين شبكهها ميخورد، خبرنگار مقتدر! تلويزيون، ديگر در خيابانها، ميادين و اماكن عمومي يكهتاز ميدان نيست، چراكه صدها رقيب ديگر به عنوان شهروند خبرنگار در همان محل حضور دارند و وقايع و حوادث را همانطور كه اتفاق افتاده، نه آنطور كه تلويزيون نشان ميدهد، در كوتاهترين زمان ممكن در شبكههاي اجتماعي منتشر ميكنند!

بديهي است اندك مخاطب باقيمانده تلويزيون نيز با ديدن اصل گزارشها در شبكههاي اجتماعي به گزارشهاي سانسور شده تلويزيون توجهاي نخواهند كرد وشايد الزم باشد كه از اين به بعد، تلويزيون براي تهيه گزارشهاي خبري، لوكيشنهاي اختصاصي را نيز به ساير ملزومات بخش خبر اضافه كند يا اينكه براي متفرق كردن شهروند خبرنگارها، يك گروهان ويژه انتظامي را نيز همراه تيم خبري خود به سر صحنه مصاحبهها اعزام كند!

پرده دوم - خانم مجري يك برنامه مذهبي قرار است متني حماسي مذهبي سرتاسر حزن و انده و ماتم را در يك برنامه زنده تلويزيون بخواند، همه چيز آماده است تا اين برنامه روي آنتن برود كه در يك لحظه، يكي از عوامل پخش در عالم مكالمات خصوصي حرفي ميزند و خانم مجري هم در همان عالم به اين حرف همكارش قاه قاه ميخندد! غافل از اينكه خنده طربناك اين خانم و قرائت سرتاسر اندوهناك متن مذكور توسط وي، بهطور زنده از تلويزيون پخش ميشود!

ويديو اين دوگانگي شخصيت مجري تلويزيون به عنوان نمادي از دوگانگي در اين رسانه، توسط شبكههاي اجتماعي به سرعت در فضاي مجازي منتشر ميشود.

گرچه وقايعي از اين دست در تلويزيون در سالهاي گذشته كم اتفاق نيافتاده است اما امروز ديگر دوران گذشته نيست كه گافهاي تلويزيون درهمان محل و زمان بماند و فراموش شود، بلكه شبكههاي اجتماعي با انتشار عمومي ويديو اين نوع گافها، اعتبار جديترين برنامههاي تلويزيون را نيز در نزد مخاطبين به چالش ميكشند.

پرده سوم - تصاويري از يك مجري مشهور تلويزيون با حالت كامال متفاوت از آنچه كه اين مجري در تلويزيون خود را مينماياند، در شبكههاي اجتماعي منتشر ميشود.

اين خانم مجري در پاسخ با انتشار يك ويديو درهمان شبكههاي اجتماعي ضمن محكوم كردن اين اقدام، سعي ميكند مطابق نظريه منسوخ شده تزريقي و ارتباط يك سويه حاكم بر تلويريون، رنگ سياه را سفيد معرفي كند، غافل از اينكه ديگر دوران آن نظريهها بسر آمده و مردم ديگر وقتي دم خروس را ميبينند قسم حضرت عباس را باور نميكنند.

در اين مورد نيز شبكههاي اجتماعي با نشان دادن باطن نماد يك ارزش فرهنگي كه تلويزيون دهها سال تالش كرده بود آن را به زور هم شده به مخاطبان خود تحميل كند، همه رشتههاي اين رسانه را پنبه ميكنند.

نمايش اين سه پرده به مثابه مشت نمونه خروار است وهمه روزه فيلم، عكس و متن نوشتاري مواردي از اين دست در فضاي مجازي توسط شبكههاي اجتماعي دست به دست ميچرخد و تا تلويزيون يا ساير رسانههاي سنتي به خود بجنبند و واكنشي به آنها نشان بدهند، اين شبكهها تأثير خودشان را روي مخاطبان گذاشته اند!

آيا رسانههاي سنتي ميتوانند از پس اين رقباي تازه نفس خود بربيايند يا اينكه ابر تشكيالت آنها كه در طول دهههاي گذشته با ارتزاق از بيت المال سال به سال فربه و فربهتر شدهاند بايد به فكر مأموريتي ديگر باشند؟

*كارشناس ارشد علوم ارتباطات و فعال رسانهاي- منبع جماران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.