انحراف از مسیر

تحلیلگران اقتصادی از جایگاه صندوق توسعه ملی در توسعه اقتصادی میگویند

Tejarat Daily - - صفحه اول -

با سرگذش//ت تلخی که برای حس//اب ذخیره ارزی پیشآم//د این نهاد که به حیاط خلوت دولت تبدیل ش//ده بود را به صندوق توس//عه ملی تغییر دادند تا در توس//عه اقتصادی کشور و کمک به بخش خصوصی ایفای نقش کند؛ فارغ از اینکه این صندوق نیز همان مس//یر را خواهد پیمود. کمتر از ۵ماه از اس//تعفای دس//ته جمعی اعضای هیات عامل صندوق توس//عه ملی میگذرد و باید منتظر مان//د و دید ب//ا تیم جدید تا چه می//زان به وظایف مندرج در اساس//نامه عمل میش//ود. به ه//ر حال بخش خصوصی هنوز از عملک//رد صندوق رضایت ندارند و معتقدند باز هم دس//تدرازیهای دولت ادامه دارد و گویا قرار نیس//ت بخش خصوصی را قوی کرد.

فلس//فه تش//کیل صندوق توسعه ملی این است که ذخایر ارزی کشور حاصل از فروش نفت در این صندوق جمع و به بخش خصوصی اعطا شود تا به توس//عه مل//ی کمک کند. حال اینک//ه در کش//ور م//ا واژه ملی در عمل یعن//ی دولتی بمان//د؛ به طور مثال همین ش//رکت ملی نفت ایران ی//ا صندوق توس//عه ملی ک//ه کامال دولتی اداره میشوند در صورتی که اگر ملی هس//تند باید بهطور شفاف همه ذینفعان آن یعنی مردم ایران بدانن//د که موج//ودی صندوق چقدر اس//ت؟ باید بدانند منابع برای چه پروژههایی صرف میشود؟

ق//رار ب//ود منابع ای//ن صندوق ب//ه ش//کل ارزی برای س//رمایهگذاریها اعط//ا ش//ود و به ص//ورت ارزی هم به صن//دوق بازگ//ردد؛ اما بخش عم//دهای از آن ب//ا احکام مختلف به ریال تبدیل میشود که این بزرگترین ضرر به صندوق است چون منابع آن تبدیل به ریال خواهد شد.

از سوی دیگر، قرار بود منابع صندوق به شرکت و پروژه دولتی اعطا نش//ود اما در بس//یاری از موارد در پروژههای دولت//ی از ای//ن مناب//ع اس//تفاده میش//ود، در حالی که بیشترین ضرری که میکنیم این است که ذخایر صندوق ریالی میش//ود و این مغایر با روح تش//کیل این صندوق اس//ت. به نظر من صندوق توسعه ملی نباید هیچنوع وام ریالی اعطا کند و وام ارزی هم به پروژههایی داده شود که بتوانن//د محصوالت خود را دردنیا عرضه و ارز تولید کنند تا اقساط را هم ارزی برگردانند.

من معتقدم صندوق توس//عه ملی باید به ش//کل ارزی اعطای تس//هیالت داش//ته باش//د و افرادی هم مشمول آن ش//وند که شکل تولیدشان نش//ان میدهد اقساط را بهصورت ارزی برمیگردانند؛ این افراد کس//انی هس//تند که محصوالتی تولید میکنند که قابلعرضه در بازارهای بینالمللی اس//ت؛ اما متاسفانه ش//اکله تولید ما اینچنین نیست.

اگر قرار اس//ت منابع صندوق توسعه ملی برای راهآهن، بندر ...و صرف ش//ود چرا در بودجه عمومی ردیفی برای آن درنظ//ر نمیگیرن//د؟ این در حالی اس//ت که صندوق به حس//اب ذخی//رهای ب//رای روز مبادای دول//ت تبدیل شده اس//ت. در این میان نگاه و حقوق ملی وجود ندارد؛ حق//وق هم یعنی اینکه همه م//ردم باید بدانند موجودی صن//دوق چقدر اس//ت و مص//ارف آن چه میزان اس//ت؟ بخ//ش خصوصی انتظار دارد عملکرد صندوق به آنچه در اساسنامه و وظایفش تعریف شده بازگردد در این صورت بخش عم//دهای از توقعات کس//انی که طرف//دار اقتصاد شفاف هستند برآورده خواهد شد.

نی//از نخس//ت کش//ور در ش//رایط کنون//ی توس//عه زیرساختهاس//ت، ام//ا این موضوع ارتباط//ی با صندوق توس//عه ملی ن//دارد؛ بنابراین باید از مناب//ع دیگر صرف ای//ن امر ش//ود. به طور قط//ع تا زمانی که زیرس//اختها توس//عه نیابد اقتصاد نیز توس//عه پیدا نمیکند زمانی که راه، ف//رودگاه، نیروگاه برق، ریل و دیگر زیرس//اختهای مناس//ب وجود ندارد، نمیتوانیم از توس//عه اقتصادی در کش//ور صحبت کنیم و انتظار جذب سرمایهگذار خارجی داشته باشیم.

نمیتوان گفت ایران در مناب//ع، معادن، ذخایر نفتی و فناوری فقیر اس//ت، چراکه هم استعداد دارد و هم امکان بالقوه رشد سریع؛ اما در بخش زیرساختها و ابزار مدرن حملونقل فقیر هس//تیم که با ای//ن وضعیت اقتصاد هم رش//د نخواهد کرد. در واقع تا زمان//ی که در نظر نگیریم تمام رفتار سیاسی ما باید منجر به رفاه اجتماعی عمومی کش//ور ش//ود نه اینکه همه چیز برای سیاس//ت باشد به جایی نمیرس//یم؛ سیاست باید در اختیار اقتصاد باشد و روش کنونی ما را به بنبست خواهد رساند.

با سرگذش/ت تلخی که برای حس/اب ذخیره ارزی پیشآمد این نهاد که به حیاط خلوت دولت تبدیل ش/ده بود را به صندوق توسعه ملی تغییر دادند تا در توسعه اقتصادی کشور و کمک به بخ/ش خصوصی ایفای نقش کند؛ فارغ از اینکه این صندوق نیز همان مس/یر را خواهد پیمود. کمتر از ۵ماه از استعفای دسته جمعی اعضای هیات عامل صندوق توسعه ملی میگذرد و باید منتظر ماند و دید با تیم جدید تا چه میزان به وظایف مندرج در اساسنامه عمل میشود. به هر حال بخش خصوصی هنوز از عملکرد صندوق رضایت ندارند و معتقدند باز هم دستدرازیهای دولت ادامه دارد و گویا قرار نیس/ت بخش خصوصی را قوی کرد. این در حالی اس/ت که شخص اول دول/ت به میدانداری بخش خصوصی باور دارد و از عقبنش/ینی دولتی به نفع بخش خصوصی گفته و ما هم شنیدیم. صندوق توسعه ملی نهادی است که با سرمایهگذاری سهم فزایندهای از درآمدهای حاصل از فروش نفت وگاز در فعالیتهای زاینده و سودآور ملی و بینالمللی و با بهرهگیری از سرمایههای انسانی خالق و توانمند ایرانی از طری/ق تامی/ن مالی پروژههای بخ/ش خصوصی، تعاون/ی و بنگاههای اقتص/ادی متعلق به موسس/ات عمومی غیردولتی، ثروتی ماندگار برای نس/لهای کنونی و آینده کشور ایجاد میکند و با قطع وابستگی بودجه به نفت و با تغییر نگاه تصمیم سازان و مردم به درآمدهای حاصل از نفت و گاز از یک منبع بودجهای به یک ثروت ملی، راه توسعه پایدارو جامع ملی را هموار میسازد. در یکی از بندهای سیاس/تهای کلی برنامه شش/م توس/عه درباره عملکرد و ماموریت صندوق توسعه ملی آمده اس/ت: «تغییر نگاه به نفت و گاز و درآمدهای حاصل از آن، از منبع تامین بودجه عمومی به «منابع و س/رمایههای زاینده اقتصادی» و دائمی شدن اساسنامه صندوق توسعه ملی با تنفیذ اساسنامه موجود و واریز ساالنه۰۳درصد منابع حاصل از صادرات نفت و میعانات گازی و خالص صادرات گاز به صندوق توسعه ملی و افزایش حداقل ۲واحد درصد س/االنه به آن، اس/تقالل مدیریت حسابها از بانک مرکزی، ارائه تسهیالت از منابع صندوق توسعه ملی به بخشهای غیردولتی به صورت ارزی، اس/تقالل مصارف صندوق توس/عه ملی از تکالیف بودجهای و قوانین عادی و س/پردهگذاری ارزی حداکثر ۰۲درصد منابع ورودی صندوق ن/زد بانکهای عامل در قبال دریافت خط اعتباری ریالی از بانکهای یادش/ده برای ارائه تس/هیالت ریالی به بخش کش/اورزی، صنایع کوچک و متوسط و تعاونی با معرفی صندوق توس/عه ملی از وظایف این صندوق به ش/مار میرود» که البته فع/االن بخش خصوصی میگویند صندوق از اهداف و وظایف خود فاصله گرفته اس/ت. گفتوگوی گس/ترش تجارت با برخی از متخصصان اقتصاد ایران را در ادامه میخوانید.

مجیدرضا حریری نایبرییس اتاق بازرگانی مشترک ایران

و چین

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.