كارشناسانى براى ارزشيابى ساز ميكلآنژ تار

TOURISM - - پرسه -

■ مـوزه موسـيقى ايـران كارشناسـانى براى ارزشيابى ساز دارد كه از ميان آنها چهار نفر شهرت و مقبوليت بيشترى دارند.

تجربــه آنها چنان اســت كــه با نخســتين مواجهه با ســازها مىتوانند ارزش و قدمــت آن را تعيين كنند. اين چهار اســتاد اكنــون مشــهورترين و باارزشترين تارها، سهتارها و كمانچهها را مىسازند و نزد نوازندگان جايگاه ويژهاى دارند.

در گفتوگو با آنها و كارشناســان اهل فن، بارها نام تــار »يحيى« تكرار مىشــود. يحيى كيســت و چرا به او مىگوينــد ميكلآنژ تار؟ »هوهانِس آبكاريان« معروف به يحيى، تارســاز، متولد 1254 شمســى در جلفاى اصفهان اســت. پــدر و عموهايش در كار ســاخت مبلمان بســيار چيرهدست بودند و خود هوهانِس ابتدا تارسازى را از پدر آموخت ولى الگويى كه بعدها براى ساخت تار بهكار برد، ساز او را به »اشرف تارها« ملقب كرد.

راز كيفيــت تارهاى او در نحوه خشــككردن چوب نهفته اســت. او زمان زيادى را صرف مىكرد تا آوندهاى چوب از شيرابه خالى شوند و از طرف ديگر موقع ساخت ســازها چنان استانداردى را پى مىگرفت كه تقريباً تمامى ســازهايش كيفيت مشابه و بالا دارند. مىگويند تارى اگر بد از آب درمىآمد، دور انداخته مىشد.

هنوز الگوى يحيى در تارســازى جواب مىدهد. اين الگــو در زمان خود چنان محبوب شــد كه بســيارى را به تقلب از استاد وا مىداشت. اين تقلبها باعث شد تا يحيى سه مهر براى دسته، كاسه و زيرسيمگير سازش تعبيه كند و اگر ســازى اين سه را نداشــت، تقلبى محسوب مىشد. تخمين زده مىشود كه از يحيى 150 تار باقى مانده باشد. او 56 سال بيشتر عمر نكرد و برخى معتقدند علت مرگش استنشــاق آرسنيك بوده؛ مادهاى كه در چوب توت وجود دارد كه باعث بيمارىهاى ريوى و ســرطان مىشود. تار يحيى هنوز مشهورترين و گرانترين است.

نمايشـگاه صنعت ضبط: اين ســالن در طبقه دوم موزه موســيقى قرار دارد و با ســر زدن بــه آن مىتوانيد روند تكميل صنعت ضبط صدا و موسيقى را ببينيد.

اينجــا نمونههايــى از اشــيا و دســتگاههاى ضبــط صــدا وجــود دارد؛ از تجهيــزات اســتوانههاى فنوگراف تــا گرامافون، نوارهاى مغناطيســى و كاســت. بســيارى از شــاهكارهاى موســيقى معاصــر بــا همين دســتگاهها ضبط شــدهاند. برخى از آنها را هم كســانى مثل فريدون مشيرى و چمنآرا (مدير فروشــگاه بتهوون) به اين موزه هديــه كردهانــد. همچنيــن مىتوانيد نمونههايــى از انواع دســتگاههاى گرامافــون كوكى، برقى، باطــرىدار و قابل حمــل و مخصوص اتومبيل، نمونههايى از دســتگاه ضبط و تدوين صدا و نمونههايى از دســتگاههاى ضبط ســيمى و ريل كوچك و بــزرگ، ضبط و پخش كارتريج و نوار كاست را در همين بخش ببينيد. دستگاههايى كه بيشتر آنها را كمپانىهاى آمريكايى و آلمانى ساختهاند.

آرشيو تخصصى مجله و كتاب موسيقى: از 11هزار جلد كتاب در اين كتابخانه 9هزار جلد فارســى و دوهزار جلــد لاتين اســت. قديمىترين كتاب ادبــى اين مجموعه، مثنــوى معنوى مولوى اســت كه ســال 1224 در بمبئى منتشر شــده و قديمىترين كتاب موسيقى نيز »سرودهاى مدارس« استاد علينقى وزيرى است كه در سال 1312 به چاپ رســيده است. آرشــيو مجلات تخصصى موسيقى از ســال 1318 در اين كتابخانه نگهدارى مىشود؛ مجلاتى قديمى همچون رودكى، موسيقى راديو، موسيقى، موزيك ايــران، راديو ايــران و جديدترهــا همچون ماهــور، مقام موســيقايى، هنر و موسيقى و... . دكتر محمدرضا قنبرى و اميرمنصور برقعى اين كتابها را مجموعهســازى كردهاند و اســتاداني چون محمدرضا درويشــى، ناصر شكرايى و مرحوم محمدتقى مســعوديه ازجمله اهداكنندگان كتاب به اين كتابخانه هســتند. از 10 صبح تا پايان ســاعت كارى مىتوانيد از اين كتابخانه استفاده كنيد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.