پاداش روزه ششلان

TOURISM - - صفحه اول -

؛ رمضان وداعبا تكاپوى « كردستاندر مجيور

چيشتى «تا» نانجهژن از»

■ سارا محمدپور/ ماه رمضان در ايران با آداب و آيينهاى متنوع محلى گره خورده است، بهطورى كه در هر گوشه كشورمان مىتوانيم آنها را كمابيش سراغ بگيريم.

اين آيينها پيش از آغاز ماه رمضان (آيينهاى اســتقبال) تا روزهاى نزديك به عيد فطر (آيينهاى بدرقه) و روز عيد برگزار مىشوند. جالب اينجاست كه در برخــى از جاهاى ايران اين آيينها مو به مو و بــا دقت به اجرا درميآيند. در بين آيينهــاى ويژه رمضــان، آيينهاى بدرقه اين ماه و مراســم روز عيد فطر جايگاه مشــخصى دارد. اغلب اين آيينها در بيشــتر نقاط ايران مشترك هستند؛ آيينها و مراســمي چون: آراستن سر و وضع و پوشــيدن لباس نو برگزارى نماز عيد فطر، ديد و بازديد از آشنايان و...، اما در اين ميان، آيينهايى هم وجود دارند كه خاص برخى از نقاط ايران بوده و كمي متفاوت از جاهاى ديگر برگزار مىشــوند، مانند آيينهاى مخصوص مردم استان كردستان.

احســاس ميكنى پاهايت از زمين خاكى جدا شــده است و در فضاى ديگرى ســير ميكند؛ فضاى خلوص، تســليم و تقوا. اين حس، پاداش يكماه روزهدارى خالصانــه پرهيزكاران اســت كه نصيب مؤمنان حقيقى ميشــود و بــه همين دليل نشــاندهنده آمدن عيد ســعيد فطر است. مردم كردســتان پس از يكماه عبادت و روزهدارى، خود را براى اســتقبال از عيد فطر كه در بين مســلمانان اهل سنت اين استان به »جشن رمضان« معروف است، آماده مىكنند. استان كردستان هر سال در روزهاى پايانى ماه مبارك رمضان حالوهواى معنوى خاصى پيدا مىكند.

رؤيت هلال ماه شـوال: مردم كردســتان از چند روز قبل از عيد مشغول تدارك خريد اين روز شامل ميوه، شيرينى و آجيل براى پذيرايى از مهمانان خود ميشوند و در اين ايام بازار شلوغ و پررونق است. بانگ »الوداع شهر رمضان« و »الوداع شهر بركت« تحت عنوان »صلوه« روزهاى آخر پيش از اذان عشا و صبح فضاى كردستان را عطرآگين مىكند. در سقز ديدن هلال ماه شوال آداب و رسوم ويژه خود را دارد. در اين شــهر غروب روز آخر ماه رمضان مردم براى ديدن ماه به بام خانههايشان مىروند و درحالى كه آينهاى در دست دارند، مىكوشند ماه را در آن ببينند؛ چون معتقدند ديدن ماه در آينه خوشيمن اســت و ســبب بهروزى و كاميابى مىشود. در هر يك از آبادىهاى سقز كه مردم موفق به ديدن ماه شوند، فوراً بر بالاى تپه يا كوه مشــرف به آبادى آتش مىافروزند تا مردم روســتاهاى اطراف و شهر سقز را از رؤيت ماه آگاه كنند.

نـان جهژن: روز قبل از عيد فطر را »نان جشــن« مينامند. در اين روز زنان بهخصوص در روســتاها بــه تكاپو ميافتند و به كمك يكديگر ميشــتابند تا نان و ســاير مايحتاج عيــد را از قبل فراهم كنند و روز عيد با فراغ بال به پذيرايــى از مهمانان

و ديــد و بازديــد

بپردازند. در روز »نان جشن« شور و شوق خاصى همه جا را فرا ميگيرد و همگى خود را براى برگزارى »جهژن« آماده ميكنند.

نـو جهژن: »نو جهژن« به معنى اولين عيد اســت. در كردســتان رســم اســت كه مردم پس از پايان مراســم نماز عيد فطر، بهصورت دستهجمعى همراه با ماموســتا، يعنى روحانى براى تبريك عيد و حلاليتطلبى و يا »گردنئازايى« به منازلى ميروند كه عزيزى از دست دادهاند و سوگوار مرگ وى هستند و بالاخره روز عيد فطر با همين ديد و بازديدها به پايان ميرسد.

در گذشــته ديد و بازديدها و نيز تبريك عيد و حلاليتطلبى معمولاً تا ســه روز و بيشتر ادامه مييافت، اما امروزه به دليل محدودبودن تعطيلات به روز عيد فطر و بازگشــايى ادارات و مدارس و دانشگاهها، زندگى عادى، روز پس از عيد از سر گرفته ميشود.

كمـك به نيازمندان: مردم در روزهاى نزديك به عيد ســعيد فطر نيز با تلاش و شــوق فراوان زكات فطريــه خود و افراد خانــواده را در بين فقرا توزيع مىكننــد. كردهــا زكات فطريه را »ســرفطره« مىگويند و شــيوه پرداخت آن را »قولاندن« مىنامند كه به معناى قبولاندن اســت. مردم اســتان كردســتان در اين روزها غذاهاى محلى خود را بهعنوان نذرى در قبرســتانها پخش مىكنند. پخت غذاهاى ســنتى و شــيرينىهاى محلى به مناسبت نخستين ســالگرد درگذشت فرد متوفــى و توزيع آن در ميان مســتمندان از ديگر آداب و رســوم مردم مســلمان كردستان در روز عيد سعيد فطر است. در برخى مناطق از جمله روستاهاى سارال ديواندره علاوه بر جمعآورى كمك براي فقرا، مردم سنت حسنه ديگرى نيز دارند كه به آن »چيشتىمجيور« به معنى غذاى خادم مسجد مىگويند؛ به اين شكل كه هر كدام از اهالى روســتا بخشى از غذاى عيد خود را به مسجد ميآورند و خادم مســجد را در آن ســهيم مىكنند. همچنين پس از كنار هم گذاشتن غذاها، تمامي آنهــا را با هــم مخلوط كرده و هر فردى براى تبرك مقدارى از غذاهاى موجود را به خانه مىبرد.

ثواب روزه ششـلان شوال: نمازگزاران پس از نماز عيد بهصورت جمعى وارد خانههاى يكايك ســاكنان محله مىشــوند و در داخل حياط خانه با صداى بلند، جشــن رمضان را به صاحبخانه تبريك مىگويند و صاحبخانه نيز با چاى و شيرينى از آنان پذيرايى مىىكند. اين آيين هنوز در اكثر محلات سنندج يا ساير مناطق كردستان كه بافت سنتى خود را حفظ كردهاند، اجرا مىشود. يك روز بعد از جشن رمضان هم مردم كردستان به استقبال يك دوره شش روزه روزهدارى به نام »ششلان« مىىروند. بنا به باور مردم اين منطقه، ثواب يك روز روزه ششلان برابر با ثواب يك ماه روزههدارى است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.