از »شبيهگرداني« قهستان تا »كفنپوشان« بشرويه

TOURISM - - ايرانگشت -

■ 10 آيين سنتى عزادارى شناختهشده در استان خراسـان جنوبـى وجود دارد كه از اين تعـداد 3 اثر در فهرست آثار معنوى كشور نيز به ثبت رسيده است.

در مــاه محرم هــزار و 10 هيئت مذهبى اين اســتان در بيش از هزار مســجد و 700 حسينيه و تكيه به سوگ سرورشان اباعبدالله الحسين(ع) مىنشينند و در عزاى امام حســين(ع) بر سر و ســينه مىزنند. آدابورسوم حاكم بر عزادارىهاى مذهبى سالار شهيدان يكى از ديدنىترين و عرفانىترين مراسم مردم خراسان جنوبى است.

شـبيهگردانى: مراســم شــبيهگرداني در قهســتان برگزار مىشــود. اين مراســم در روز عاشــورا توســط مردان انجام شــده و زنــان نظارهگر هســتند؛ به اين صــورت كه هر فرد يكي از علائم روزهاي عاشــورا مثــل تنــور خولــي و گهواره حضــرت علياصغــر(ع) را درســت ميكند و با علم و بيرق وارد محوطه ميشــود و اشعار يميخواند.

نمايشى زيبا از صحنه كربلا: مراسم شبيهخواني از آداب عزاداري شهرستان قائنات است كه در حال حاضر در »آرينشهر« اجرا ميشود. در اين مراسم هر شبيهخوان نقش يكي از شــخصيتهاي عاشــورا را اجرا ميكند و با نظمي خاص اشــعاري را ميخواند. شــبيهخواني توســط افرادي اجرا ميشــود كه از صداي خــوب برخوردارند و توانايــي ارائه نمايش را دارند. در اين مراســم افرادي كه نقش ياران امام حسين(ع) را ايفا ميكنند و موافقخوان نام دارند، بهطور معمول لباسهاي سبز و رنگهاي روشن به تن دارند و اشعارشان را با آهنگ ميخوانند.

هفتمنبـر بيرجنـد: آيين »هفتمنبــر« يكى از آيينهــاى خاص و كمنظير ماه محرم در شــهر بيرجند بهشمار مىرود كه در فهرست ميراث معنوى كشور نيز به ثبت رسيده اســت. برگزاركنندگان اين آيين، خدام اماكن هستند كه در عصر تاسوعا با انداختن پارچه سياهى روى منبــر و گذاشــتن آن در نزديكى در مســجد يا حســينيه، آمــاده پذيرايى از عزاداران ســالار شــهيدان مىشــوند. بانــوان شــركتكننده در ايــن آييــن پــس از نيتكردن، شــمعى را درون ســينى و كنار اين منابر روشــن كرده و نذورات خود را ازقبيل خرما، شيرينى و پول درون تشتى ريخته و براى روشــنكردن شمعى ديگر به مسجد ديگري مىروند. آنان تا پايان آيين و خاموششــدن شــمعها در محل مىمانند و هيچكدام از شــمعها را خاموش نمىكنند. نذورات جمعآورىشده در اين آيين به صاحب منبر تعلق داشــته و اشك شــمعهاى مزبور نيز در مكانى از مساجد جمعآورى مىشــود. مسجد آيتى، مســجد جامع، مسجد خواجهخضر، مســجد حيدرحسن، مســجد صاحبالزمانى، مســجد امام حســن(ع)، چشــمه خليلى (قدمــگاه)، منزل دختر آخوند، حســينيه گــود و مدرســه معصوميه بيرجند ازجملــه اماكنــى هســتند كــه آييــن هفتمنبــر در آنها برگزا رمىشود.

هيئت كفنپوشـان و زيرنخليهاي بشرويه: يكي از مراســم منحصربهفرد عزاداري در اين شهرســتان توســط هيئت كفنپوشــان كه حدود صد نفر هستند، اجرا ميشــود. در اين مراســم اعضاي هيئت پيراهن يا روانداز سفيدي ميپوشند و شمشــيرهاي چوبي بهصورت نمادين در دســت ميگيرنــد و روضهخوانــي ميكننــد. هيئــت زيرنخليهاي بشــرويه افرادي هســتند كه زيــر نخل در مراسم نخلبندان اقدام به عزاداري ميكنند.

نخلبنـدان: در حــوزه كويــر هركــدام از شهرســتانهاي نهبندان، بشرويه، سرايان، فردوس و طبس مراســم نخلگردانى را بــا زيبايى و شــكوه خاصى اجرا مىكننــد. نخــل بهاصطلاح يك حجله از چوب اســت كه با تمثالهاي رنگارنگ مثل آينه، پارچههاي قيمتي، گل و سبزه تزيين شده و در روز عاشورا در مراسم روضهخواني و تعزيه بهعنوان تابوت نمادين امام حسين(ع) حركت داده ميشــود. نخل توسط ســادات و بزرگان بسته شده و در روزهاي تاســوعا و عاشــورا همراه هيئتهــاي عزاداري حركت داده ميشــود. در محل عــزاداري چند بار نخلها را دور ميدهنــد و بعد به زمين ميگذارند تا عزاداران آن را زيارت كنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.