محرم مىتواند يكى از بزرگترين رويدادهاى گردشگري دنيا باشد

آيينهاى عاشورايى، جذابيت نامكشوف ايران براى گردشگران غربى

TOURISM - - ديدگاه -

اســماعيل ناصرى، خبرنگار توريســم/ مراســم محرم در ايران فارغ از اينكه ظرفيتهاى كشفناشــده فراوانى براى جذب مســافرانى از ساير ملتها و فرهنگها دارد و مىتواند دســتمايه كار حرفهاى براى واردكردن گردشــگران بينالمللى شــود، به خودى خود نيز براى توريســتهايى كه سفرشــان به ايران با ايــن مقطع از تقويم قمرى مصادف مىشــود، همواره جذاب بوده اســت. غيريت و تفاوت رفتار ايرانيان مســلمان اهل تشــيع با واقعــهاى كه قريب به يكونيم هــزاره از آن مىگذرد، برســازنده آيينى ديرپاست كه خاصيت و تفاوت نهفته در آن بهويژه براى مردمانى كه خود فاقد اين آيينها هستند، در حكم جذابيتى است كه مىتواند سفرهاى سالانه قابلملاحظهاى را از ســوى گردشگران ساير ملل از شرق و غرب به ايران براى حضور در اين مراســم رقم بزند. ايــن توانمندى بالقوه در محرم البته ملزومات و ملاحظاتى هم دارد و رسيدن به آن در گرو تمهيداتى است كه دو صاحبنظر در گفتوگو با »توريسم« درباره آن گفتهاند.

■ تفاوت فرهنگى محرم براى گردشگر جذاب است يــك كارشــناس و مدرس دورههــاى بازاريابى گردشــگرى معتقد اســت كه رويدادها اگر ريشــه فولكلور و آيينى داشــته باشند، به خودى خود جذابيت توريســتى هــم دارند. دكتر عليرضا بهزادپــور در گفتوگو با »توريســم« با بيان اينكه رويدادهــاى آيينى و فولكلوريك ما ايرانىها مىتوانند عاملى براى جذب گردشــگر باشــند و بــه دنبالش ارزآورى هم داشته باشيم، گفت: نمونههاى بارزى در دنيا وجود دارد كه رويدادها منجر به سفرهاى گسترده بينالمللى به يك كشور مىشود. مثل كارناوالى كه در برزيل يا در آلمان وجود دارد يا حتى رويدادهايى كه جديدتر هم هســتند، مثلاً مسابقات ويمبلدون لندن كه از جاذبههاى گردشگري كشور انگلستان محسوب مىشــود. وى خاطرنشان كرد كه كشــفكردن فرهنگهايى كه شناختهشده نيستند، هميشــه از دلمشغولىهاى گردشگران بينالمللى بوده اســت و اضافه كرد: بهعنوان مثال، جنوبشــرقى آســيا كه فرهنگ خاص خــودش را دارد، خيلــى در دنياى غرب شناختهشــده نيســت و دارد روى خاصيــت و تفاوتهايــش، چه به لحاظ شــرايط اقليمــى و طبيعت بكر و آبوهــوا و چه از نظر دســتاوردهاى فرهنگى و آيينى و آداب و رســوم براى جذب گردشــگر از ديگر نقاط دنيا بهويژه از كشــورهاى غربى كار مىكند. همانطور كه كشــورهاى آفريقايى هم دارند از داشتههايشــان به همين صورت اســتفاده مىكنند، بنابراين جاى ترديدى ندارد كه فرهنگ و آيينهاى خاص و متفاوت و كشفناشــده هر جــاى دنيا مىتواند در حكم جذابيت گردشــگرى باشد و اگر درست به آن پرداخته شود، درآمدزايى و ارزآورى به وجود بياورد.

■ برنامهريزى براى برگزارى مراسم متمركز اين صاحبنظر در ادامه، تبديلشــدن به يك رويداد ثابت و متمركز براى گردشــگران بينالمللى را از ويژگىهاى همه رويدادهاى مشــهور و پرطرفدارى دانســت كه سالانه گردشگران دنيا را به خود جذب مىكنند. وى گفت: مثلاً كارناوال برزيل مشخص است كه در چه تاريخى و چگونه و بــا چه كيفيتــى برگزار مىشــود؛ همينطور همــه رويدادهايى كه وجه گردشــگري آنها پررنگ اســت، بنابراين اگر مىخواهيــم رويداد محرم و مراسم عاشورا و تاسوعا را پررنگ كنيم و از آن به نتايج توريستى برسيم، بايد به فكر متمركزكردن اين مراسم باشيم. الان بخش عمده مراسم عاشورا بهصــورت خودجوش اتفاق مىافتد. ما نيازمنــد برنامهريزى دقيقترى در اين ارتباط هستيم.

■ اربعين مشهد اردهال، نمونهاى موفق در گردشگرى داخلى بهزادپور در بيان مثالى از صورتهاى متمركز ســوگوارى كه منجر به جذب گردشگر داخلى در ايران مىشود، مراسم اربعين مشهد اردهال در 42 كيلومترى غرب كاشــان را نام برد و گفت: اين مراسم چون متمركز و نظميافته برگزار مىشــود و گروههاى دخيل در يك همكارى هماهنگ در مراسمى واحد شركت مىكنند و به اين دليل كه معلوم است چه روزى و به چه صورتى اجرا مىشود، الان در داخل كشور تبديل به رويدادى شده است كه دارد گردشــگر داخلى جذب مىكند. البته اين تمركز در ســاير حوزهها وجود دارد و اتفاقاً جنبه توريســتى آن هم برجسته است، مثل گلابگيرى كاشــان كه قبلاً در روســتاهاى منطقه به شكل سنتى اتفاق مىافتاده و بعد شكل جدىتر و تمركزيافتهترى پيدا كرده است، چون وقتى شما مىخواهيد گردشــگر به جايى ببريد، خود سازمانهاى متولى بايد بيايند و جاهايى را مشــخص كنند و گروههايى را كه دعوت مىكنند، به آنجا ببرند و در كل همهچيز بايد برنامهريزى شــده باشد. الان ما بيش از هر چيز در اين زمينه نيازمند ساختاريافتگى و نظم عمومى براى رويداد محرم هستيم.

■ جشنواره تعزيه، فرصتى براى جذب گردشگر اين كارشناس حوزه گردشگرى در بيان پيشنهادى براى نظمبخشيدن و تمركــزدادن به رويداد محــرم، عنوان كرد كه برگزارى يك جشــنواره گســترده تعزيه در مصلاى تهران مىتوانــد صورتى از همان اتفاق بزرگ و نظميافته و متمركز باشــد كه جذب گردشگر را هم در پى خواهد داشت. وى توضيح داد: مثلاً يك روز را مشخص كنيم كه طى آن همه گروههاى تعزيه بيايند در مصلا و برنامه اجرا كنند. آنوقت هم مكان مناسب با فضاى كافى خواهيم داشت، هم جايگاه تماشاچى مشخص است، هم زمان و تاريخ براى آن در نظر گرفتهايم و هم اينكه اين برنامه مىتواند در تقويم سالانه ما ثبت و هر ساله اجرا شود.

■ كوچكترين جزئيات محرم هم براى گردشگر جذاب است دبير انجمن دفاتر خدمات مســافرت هوايى و جهانگردى ايران معتقد اســت كه جداى از كليت بحث محرم و روايات موجود از وقايع آن و نيز هيئتها و دستههاى عزادارى، بسيارى از جزئيات محرم هم براى گردشگران بينالمللى جذاب اســت. مرتضى قربانى در گفتوگو با »توريسم« در اين زمينــه افزود: حتى شــكل پذيرايىها در قالــب نذرىدادنها و نيز هر چيز ديگرى كه جنبه فرهنگى و آيينى داشــته باشــد، نظر گردشگران را به خود جلب مىكند. بنابراين پتانســيل محرم به اندازهاى است كه مىتوان از آن بهعنوان يكى از رويدادهاى بزرگ دنيا براى جذب گردشگر نام برد.

■ جاى خالى محرم در بحث جامع بازاريابى گردشگرى وى در ادامــه توضيــح داد: در بحــث جامــع بازاريابى كــه ما براى تورهاى ورودى داريم، بايد ببينيم ســازمان گردشگرى چه برنامهاى براى مراســم محرم دارد و در واقع تا چه اندازه اين پتانســيل قابلتوجه را ديده است؟ به نظر مىرسد برنامهاى براى رويداد و آيين محرم ندارد. رويدادها يكى از شــاخصهاى بازاريابى گردشــگرى در هر كشورى است و ما بايد ببينيــم در ايــن ارتباط چه كار كردهايم. ما رويدادهــاى مختلفى داريم كه محرم هم يكى از آنهاست كه پتانسيل بسيارى هم دارد.

■ براى تكتك پرسشها در مورد محرم پاسخ داشته باشيم قربانى گفت: اگرچه جذب گردشــگران شــيعه هم مىتواند بخشى از برنامهريزىها باشــد اما ما بايد به ســمتى برويم كه گردشگران غيرشيعه و حتى غيرمســلمان را كه اين رويدادها برايشــان بىسابقه است و تاكنون مشابه آن را نديدهاند، جذب كنيم.

قطعاً گردشــگرانى كه از ســاير كشــورها به ايران مىآيند و مراسم ســوگوارى محرم را مىبينند، پرسشهايى هم برايشان به وجود مىآيد كه ما بايد به اين پرسشها پاسخ بدهيم و شرايط پاسخدادن به آن را پيشاپيش فراهم كرده باشــيم. بايد براى تكتك جزئيات اين مراســم، به گردشــگر خارجى اطلاعات بدهيم، مثلاً به او بگوييم فلســفه اين ســينهزدن چيست، بلندكردن علم عزادارى چه مفهومى دارد، چرا غذاى نذرى داده مىشود و مسائلى از اين دست.

■ به وجه انديشگى محرم توجه كنيم وى در ادامه عنوان كرد: مگر مىشــود توزيع رايگان چندين ميليون پُــرس غذا در چند روز براى يــك اروپايى يا آمريكايى جذاب و در عين حال پرســشبرانگيز نباشــد؟ بههر حال اين رويداد چندوجهى بايد طورى برگــزار شــود كه ما بتوانيــم پيام آن را هــم منتقل كنيــم؛ چراكه رويداد چندوجهى محرم از جنس رويدادهاى به اصطلاح فان در دنياى امروز مثل مراسم گوجهفرنگى در اســپانيا يا بلندترين سبيل در انگلستان و... نيست؛ بهعبارتى، آن رويدادها سروكارى با حوزه انديشه و باور و مذهب ندارند، در حالــى كه همــه مىدانيم موضوع محرم متفاوت اســت. ما بايد به وجه انديشگى محرم نيز توجه كنيم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.