نقش دل بر چوب بىروح

TOURISM - - پرسه -

■ منبتكارى آباده شهرت جهانى دارد و نمونههاى آن در موزههـاى جهان بهعنـوان بهترين كارهاى هنرى نگهدارى مىشـود. منبتكارىهاى كاخ مرمر به دسـت منبتكاران اين شهر، همچون استاد احمد امامى ساخته شده است.

منبت آباده جزء هنرهاى كلاســيك بهشــمار مىرود. هنرهاى كلاســيك بهعنوان هنرهاى ســنتى شناخته شدهاند. اگرچــه مجموع اين هنرها در رده هنرهاى مصور قرار دارند، ولــى اكثر آنها كارهــاى صناعى نيز به حســاب ميآيند و نوآورىهــا و دقتنظرهــاى ظريــف هنرى موجــب لطافت هر يك از اشياى كاربردى مىشود.

شــيوه اجــراى طــرح در منبــت آبــاده اين ســبك را از ســايرين تفكيك مىكند. در اين شــيوه ابتــدا مدل را از زاويــهاى كه قرار اســت منبــت آن را انجام دهند، تجســم مىكنند، ســپس بزرگترين خطــى را كه همان خط محيطى است و روى صفحه قرار مىگيرد، انتخاب و بعد از آن كمكم اجــراى ديگرى را لايهلايه بــه آن ميافزايند. هرچه طرح را خــرد كنند -اجراى طرح را تفكيك كنند- و تعداد لايهها را كمتــر و نازكتر انتخاب كنند، عمق كار كمتر مىشــود. بعد لايه بالايى و برجستهترين سطح كار را انتخاب مىكنند كه ارتفاع نهايى آن را تشكيل مىدهد و كار را روى چوب پياده مىكنند، مثل طرح روى سكههاى قديمى كه چهره پادشاهان را به همين روش روى سكه اجرا مىكردند.

ارزش هنرى منبـت: اما كيفيت يك اثــر منبت آباده را چگونــه مىتــوان فهميد و چه عواملــى ارزش هنرى آن را مشــخص مىكنــد؟ در يك كار منبت خــوب بايد موارد متعددى لحاظ شــود. در اين آثار اشكال قرينه بوده و ميزان برآمدگى و فرورفتگى متناســب با شكل و يكسان است. از ديگر ســو، بايد سطح منبتشــده صاف و صيقلى باشد و در آن خرده، تراشــه، شكستگى و امثال آن ديده نشود. همچنين بايد پرداخت يكسان و يكنواخت باشد. رنگآميزى از ديگر عوامل تعيين ارزش اين آثار اســت. يك منبت خوب بايد با دقت رنگآميزى شــود و بدون لكه باشد. براى منبتكارى ابــزار و مــواد مخصوص نياز اســت. از ميــان آنها مىتوان به چســبهاى طبيعــى، چســبهاى مصنوعى، انــواع مغار و چاقــو، ابزار ضربه مثل چكش، ســنباده، انواع ســايندهها، چوب، انواع ســوهانها، ســنگ نفت، گيره و ميز كار اشاره كرد. اين ابراز بســيار متنوع هستند، تا حدى كه گاهى خود منبتكار بايد توانايى ســاخت آنها را داشــته باشــد. منبت آبــاده به دليل ظرافت فوقالعاده در نوع خود بىنظير اســت و به دليل كاربردىبودن اين هنر و انجام آن بر روى اجســام چوبى مختلف نمىتوان محدوديتى براى اين هنر قائل شــد. ســينى، زيورآلات چوبى، گيلاسخورى، شــمعدان، قلمدان، جاســيگارى، جالباسى، جاكليدى، شــانه، سماور، رحل، قاب آينه، كنســول، چوبپرده، ميز تحرير، كاســه، پيپ، قنددان، كمــد، جعبــه، ســرمهدان، صندوقچــه و افشــرهخورى جزء محصولات آباده است و هر هنردوستى را مجبور به يادآورى اين هنر اصيل در اين شهر مىكند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.