ترجمه و ميراثفرهنگى

TOURISM - - ايرانسرا -

ترجمــه، نقــش اساســى در زمينه گســترش مفاهيــم و وظايف و فعاليتهــاى ميراثفرهنگــى ايفا مىكنــد؛ چراكــه بــراى آگاهى از تجــارب بهينه ســاير كشــورهاى پيشــرو در زمينــه حفاظــت از ميراثفرهنگى، لازم است مطالعات تطبيقــى قوانيــن و مقــررات آنها صــورت گرفته يــا از پژوهشهاى انجامشــده در عرصه بينالمللى اســتفاده كرد. حقوق بينالملــل ميراثفرهنگى، تأثير بســزايى در شــكلگيرى قوانين و مقررات كشورها از جمله ايــران دارد، بهطورى كه با الحاق كشــور به هر يــك از معاهدات بينالمللى مصوب يونســكو، هم مفاهيم جديدى به حوزه ميراثفرهنگى افزوده مىشود و هم اينكه با تصويب مقررات و قوانين جديد متأثر از اين معاهدات، دامنه وظايف مربوط به حمايت از ميراثفرهنگى گسترش مىيابد. بهعنوان مثــال، با تصويب قانون الحاق جمهورى اســلامى ايران به كنوانســيون 2003 يونســكو راجع به صيانت از ميراثفرهنگى ناملموس (مصوب 1384 مجلس شوراى اســلامى) بود كه مفهوم ميراثفرهنگى ناملموس (شــامل فرهنــگ عامهاى فولكلــور، آيينهــا و اقدامات جمعى، هنرها، فنون و دانش ســنتى و مانند آنها) به حقوق ميراثفرهنگى ايران وارد شد.

پيــش از تصويب ايــن قانون، اگرچــه پژوهشهاى مردمشناســى، بخشى از وظايف ســازمان ميراثفرهنگى كشــور قلمــداد مىشــد امــا اصطــلاح »ميراثفرهنگى ناملمــوس« بــه مفهوم گســتردهاى كــه در كنوانســيون 2003 يونســكو پيشبينى شده اســت، وجود نداشت. به دنبــال تصويب قانون نامبــرده، ســازمان ميراثفرهنگى، صنايعدســتى و گردشــگرى، شناســايى و ثبــت مصاديق ميراثفرهنگــى ناملموس كشــور در فهرســتهاى ويژه داخلى يا معرفى مصاديق منحصربهفرد ايران به منظور ثبت در فهرستهاى جهانى به يونسكو را آغاز كرد. اين فرايند همچنــان ادامه دارد و در نتيجه آن 13 مصداق ارزشــمند در فهرســتهاى جهانى و تعداد قابــل توجهى از مصاديق ديگر در فهرستهاى داخلى ميراث ناملموس ايران به ثبت رســيدهاند. افزونبر اين، اقداماتى نيز در زمينه پيشــنهاد وضــع قوانين مربوط به صيانت از اين مصاديق و حمايت از دارندگان و ذىحقان آنها به مراجع قانونگذار كشــور در شــرف انجام اســت. با اين مقدمه مىتوان به نقش مهم ترجمه در زمينه حفاظت از ميراثفرهنگى پى برد؛ چراكه انتقال مفاهيم موجود در اســناد و معاهــدات بينالمللى به صاحبنظران و دســتاندركاران داخلى، قبــل از هر چيز مســتلزم ترجمه درســت اين اســناد به زبان فارسى است. فدراســيون بينالمللــى مترجمــان FIT)( يك ســازمان غيردولتى بينالمللى است كه بيش از صد انجمن حرفهاى ترجمه وابســته به خود با بيــش از 88هزار مترجم در 55 كشــور جهــان از جمله ايــران دارد. هــدف و فعاليت اين فدراسيون در راســتاى تثبيت و بهبود وضعيت حرفه مهم ترجمــه و حقــوق مترجمان در سراســر جهان اســت. اين ارگان ســه مركز منطقــهاى در اروپا، آمريــكاى لاتين و آمريكاى شمالى دارد و مركز آسيا نيز در حال شكلگيرى اســت. فدراســيون بينالمللى مترجمان، ســازمان همكار يونســكو اســت و به موضوع ميراثفرهنگــى با رويكرد ترجمــه نيز توجه جــدى دارد. گواهى بر اين ادعا موضوع انتخابشــده بــراى نامگــذارى روز جهانــى ترجمــه در 30 ســپتامبر 2017 و 2018 اســت. ذكر اين مقدمه لازم اســت كه مجمع عمومى ســازمان ملل متحــد با تصويب قطعنامهاى در 24 مي 2017، ســىام ســپتامبر هر ســال را بهعنــوان روز بينالمللى ترجمه اعلام كرده اســت. در اين راستا، فدراسيون بينالمللى مترجمان، عنوان »ترجمه: ترويــج ميراثفرهنگى در زمانهاى گذار« را براى ســال 2018 برگزيــد. انتخاب اين عنوان، متأثر از اعلام ســال 2019 تحت عنوان سال بينالمللى زبانهاى بومى از سوى سازمان ملل متحد است. در واقع ميراثفرهنگى، علاوهبر بعد مادى آن يعنى يادمانها، اماكن و بناها و اشياى فرهنگى تاريخى، داراى زمينه معنوى هم است كه امروزه آن را به نام ميراثفرهنگى ناملموس مىشناسند. اين ميراث، شامل فرهنگ عامه (فولكلور) دانش ســنتى، آيينها و اقدامات جمعى، هنرهاى ســنتى و مانند آنهاست كه توسط جوامع ســنتى و محلى ايجاد شده و در تعامل با تاريخ و طبيعت، استمرار داشته و از نسلى به نسل ديگر منتقل مىشود. اين مصاديق ميراث نيز همراه بــا جوامع آفريننده آنها تداوم و حيات مســتمر دارد. از اينرو يونسكو ميراث ناملموس را ميراث زنده ناميده اســت. در همين راستا شايسته است كــه انجمن با همــكارى مراجع ذىربط از جمله ســازمان ميراثفرهنگى، صنايعدســتى و گردشگرى، تلاش مؤثرى را براى پيشنهاد طرح استفاده از زبان فارسى به فدراسيون و از آن طريق به يونسكو بهعنوان يكى از زبانهاى رسمى اين ســازمان يا حتى ســازمان ملل متحــد ارائه كند كه با توجه به محوريت ايران و ميليونها فارسىزبان در سراسر جهــان، ظرفيتهاى خوبــى را براى گســترش ارتباطات فرهنگى با ساير فرهنگها ايجاد خواهد كرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.