چرا سازمانهاي تروريستي دست به توسعهگراييميزنند؟

Vaghay Ettefaghie - - جهـــــان - کولينکالرک تحليلگرسياسی

دیپلماسي‌ ایراني: خالفت «داعش» سقوط کرده، هر چند ابوبکر بغدادي، رهبر آن هنوز زنده است و اين گروه هنوز مدعي است که ۰۱ هزار نفر وفادار به اين گروه در سوريه و عراق هستند. بااينحال، با وجود اينکه هسته اصلي گروه که زماني مقرش «رقه» در سوريه بود در حال اضمحالل است، داعش در پي اين است که در جاهاي ديگر خود را گسترش دهد و فعاليت سازمانهاي وابسته را در شبه جزيره سينا در مصر، ليبي، افغانستان، نيجريه، عربستانسعودي و روسيه تقويت کند. داعش همچنين راه خود به آسياي جنوب شرقي بهويژه فيليپين را باز کرده است. با فروکش کردن نزاع در سوريه و عراق، اياالتمتحده و متحدان نقشه جهان را نگاه ميکنند تا بتوانند پيشبيني کنند تهديدات آتي در کدام مناطق ممکن است فزوني يابد. با نگاه به اينکه ديگر گروههاي تروريستي در قديم چطور خود را گسترش دادند ميشود درسهايي گرفت مبنيبر اينکه داعش چطور به دنبال وابستگان جديد خواهد رفت. براي آنکه تشخيص دهيم داعش چطور به اين مسير پا ميگذارد، منطقي است که مسير القاعده را رديابي کنيم، گروهي که در دهه اول قرن بيست و يکم طی الگوي مشابهي گسترش پيدا کرد. «القاعده» پس از اشغال افغانستان توسط اياالتمتحده در سال ۱۰۰۲ تالش کرد سازمان خود را در مکانهاي جغرافيايي جديدي گسترش دهد. حمله به افغانستان پس از يک دهه عمليات مقابله با تروريسم متکي بر حمالت هواپيماهاي بدون سرنشين و نيروي عمليات ويژه اياالتمتحده صورت گرفت. اولين گروه وابسته به القاعده در عربستانسعودي در سال 3۰۰۲ مستقر شد، سپس شعبههاي اين سازمان در سال 4۰۰۲ در عراق، سال 6۰۰۲ در الجزاير، سال ۷۰۰۲ در يمن، سال ۰۱۰۲ در سومالي و سال ۲۱۰۲ در سوريه مستقر شدند. باراک مندلسون، کارشناس القاعده با جزييات توضيح داده است که شيوه گسترش القاعده به دو طريق انجام ميشد. تاسيس شعبههاي خود از طريق گسترش داخلي، چنانکه در عربستانسعودي و يمن اين کار انجام شد يا اينکه با گروههاي تروريستي موجود همکاري کند، همچنانکه در عراق و الجزاير و سومالي اين کار را انجام داد. گروههاي تروريستي به داليل متعدد به دنبال وابستههاي جديد ميگردند، از جمله براي گسترش وزن و قلمروي خود، براي منتفع شدن از خبرگي افراد محلي، براي پرورش دادن و منتشر کردن تاکتيکها، تکنيکها و شيوههاي نوآورانه و براي افزايش مشروعيت خود زيرا به هر طريق ممکن است به چشم يک نهاد خارجي به آن نگريسته شود. گسترش تهديدات جديد به يک سازمان تروريستي کمک ميکند که از آنچه درواقع هست قدرتمندتر به نظر بيايد، اين زماني است که سازمان ميتواند تمام حمالت به نيروهاي امنيتي از شمال آفريقا تا جنوب آسيا را به خود نسبت دهد. زماني که هسته مرکزي القاعده به دنبال حمله به نيروهاي عملياتي اياالتمتحده در افغانستان بود، وابستگان اين سازمان حمالتي عليه منافع غرب در عربستان سعودي، الجزاير و ديگر نقاط را هدايت ميکردند و اين تلقي را ميدادند که القاعده هر موقع اراده کند ميتواند در هر جاي دنيا دست به حمله بزند حتي اگر مکاني که حمالت در آن انجام شده ربط چنداني به اهداف اصلي هسته مرکزي سازمان نداشته باشد. سيستم «فرانشيز» (امتيازدهي به گروهها) همچنين به گروههاي تروريستي اجازه ميدهد از تواناييهاي محلي برخوردار شوند. القاعده با هماهنگ شدن با «الشباب» در سومالي وارد منطقهاي در جهان شد که براي جنگجويان عرب هدايت سازوکارهاي پيچيده قبيلهاي و منازعات فرقهاي آن خطه اگر نگوييم غيرممکن که ميتوانيم بگوييم بسيار دشوار بود. همکاري با الشباب اين چالشها را بر طرف کرد و توسعه القاعده در سراسر شاخ آفريقا را تسهيل کرد. نهايتا، توسعهگرايي به القاعده اجازه داد مشروعيت خود در مناطق جنگي را افزايش دهد. در سوريه وابستگان القاعده در تهيه خدمات محلي، شامل آب و برق وارد شدند و همزمان روي حمايت از نانواييهاي محلي و کنترل قيمت مايحتاج اوليه کار ميکردند تا ثابت کنند که به اهميت مسائل روزانه سوريها واقف هستند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.