شتابدهندهها حیات بخش اکوسیستماقتصادي

Vaghay Ettefaghie - - اقتصــاد - مرتضيدانش کارشناساقتصادي

۰۹درصد استارتآپها در دنيا شکست ميخورند و اين چيز عجيبي نيست. در ادبيات استارتآپي براي توصيف فضاي کسبوکار يا استارتآپها از واژه «اکوسيستم» استفاده ميکنيم. در اکوسيستم کارآفريني بخشهاي مختلفي داريم. يک بخش، حمايتهاي دولتي است که بيشتر در حوزه سادهسازي قوانين و مقررات ميتواند فضا را براي ظهور و بروز استارتآپها فراهم کند. بخش ديگر دانشگاهها است که هرکدام در پي جذب ايدههاي برتر هستند. بخش ديگر شرکتهاي خدمات دهنده هستند که خدماتي نظير ايجاد دفتر و محل کار ...و را براي کارآفرينان ايجاد ميکند. بخش ديگر نيز حمايتهاي مالي که اه»VC« در اين بخش قرار دارند و به شرکتهاي سرمايهگذاري جسورانه معروف هستند؛ البته در اين بخش شرکتهاي شتابدهنده نيز حضور دارند که بررسي و تحليل ايده اوليه را برعهده دارند. بحث اصلي درباره شتابدهندهها است زيرا اين شرکتها بررسي ايدهها را برعهده دارند و بهتر ميتوانند ايده را از قوه به فعل درآورند. ورود شتابدهندهها در مراحل ابتدايي يک ايده است و هنوز آنطور که بايد و شايد شناخته نشده است. به بيان ديگر يک استارتآپ بعد از اينکه محصولي حداقلي قابل ارائه توليد کرد، شتابدهنده به همسانسازي محصول با بازار اقدام ميکند. بعد از اينکه ايده سر و شکلي به خود گرفت، به يک شرکت سرمايهگذاري جسورانه سپرده ميشود تا بتواند در سطح گستردهتري مشتري کسب کند. اما نکته ديگر، خدماتي است که شتابدهندهها به تيمهاي استارت آپي ميدهند. حمايتهاي مالي و معنوي از خدماتي است که به شرکتهاي نوپا ميدهند؛ در اختيار قراردادن فضا، مربيگري و تحليل بازار براي تيم متقاضي حضور در بازار و حمايت مالي حداقلي براي ادامه حيات تيمهاي استارتآپي. درواقع شرکتهاي نوپا در شتاب دهندهها و در سايه حمايتهاي آنها رشد ميکنند پس لزوم توجه و حمايت از شرکتهاي شتاب دهنده بسيار مهم و ضروري است. نکته بعدي اين است که چه حوزههايي براي سرمايهگذاران کالن جذاب است. بيشتري حوزهاي که سرمايهگذاران را به خود اختصاص ميدهد، زمينههاي فعاليتي مرتبط با اينترنت است. هوشمندسازي در کشور را به افزايش است و ازهمينرو فعاليتهايي که بهنوعي با اينترنت سروکار دارد، بسيار مهم است. مانند فروشگاههاي آنالين و هر چيزي که سهولتي در زندگي روزمره و احتياجات افراد ايجاد کند. حوزه جذاب بعدي، سالمت است. استارتآپهايي که به نوعي به اين حوزه مربوط هستند بهدليل اينکه مستقيما با سالمت و طول عمر افراد در ارتباطند، جذابيتهاي زيادي دارند. حوزه ديگر، رباتيک و اينترنت اشيا است. نکته ديگري که بايد به آن توجه کرد، اين است که بهدليل تازگي بازار استارتآپي در کشور، شرکتهاي بزرگ به اکوسيستم استارتآپي وارد نميشوند. اين بازار با وجود فرصتهاي بسيار زيادي که در خود دارد، همچنان جاي خالي يک شرکت بزرگ در بازار کارآفرينان آن احساس ميشود. در اکوسيستم آمريکا شتابدهندهها بازار و کسبوکار به فعاليتهاي شرکتهاي نوپا ارائه ميدهند درحاليکه بهدليل تازگي فضاي استارتآپي در کشور، شرکتهاي بزرگ مخاطرات حضور را نميپذيرند و از طرف ديگر، برخي شتابدهندهها نيز در تبوتاب گرايش مردم به شرکتهاي نوپا شکل گرفتهاند. بههمينخاطر برخي ايدهها به شکست منجر ميشوند. نگاهـي بـه تجـارب جهانـي، نشـان دهنده ضعـف بـزرگ ايـن حـوزه در کشـور اسـت. بـا وجـود آشـنايي بـا صنعـت سـرمايهگذاري ريسـکپذير بهنظـر ميرسـدکه هنـوز ابعـاد و شـيوههاي فعاليـت ايـن حـوزه مـورد توجـه و بـاور صندوقهاي دولتـي قـرار نگرفتـه اسـت و بخـش خصوصـي آمادگـي و آگاهـي الزم بـراي چنيـن فعاليتهايي را نيافتـه اسـت. گرمشدن ايـن بـازار و حضـور گروههـاي مختلـف سرمايهگذار در ايـن حـوزه، بـه کاهـش ريسـک ناشـي از ابهـام و کمرونـق بـودن ايـن صنعـت کمـک خواهـد کـرد و راههـاي خـروج بـراي سـرمايهها را متنـوع خواهـد سـاخت. بهعالوه، ايـن صندوقها هسـتند کـه بايـد در پـي فعالسازي و سـامانبخشــي به ديگــر انــواع سرمايهگذاران حــوزه نوپاهــا باشــند. فعاليــت يــک يــا دو صنــدوق در زمينــه شبکهسازي سرمايهگذاران منفـرد و حمايـت از رويدادهايـي کـه صاحبـان ايـده را بـا صاحبـان سـرمايه روبهرو و آشـنا کنـد، بـه تحقـق ايـن مهـم کمـک خواهـد کـرد. پنهـان نيسـت کـه کشـور مـا سـرمايه انسـاني بسـيار باال و ارزشـمندي بـراي موفقيـت در حـوزه کارآفرينـي بهويژه حـوزه نوپاهـا دارد. حجــم باالي فارغالتحصيــالن دانشــگاهي ويــژه در رشــتههاي فنــي، مهندســي و مديريــت و بازرگانــي از ســويي و دسترســي آسـان و وسـيع بـه نرمافزارهـا و فناوريهاي نويـن، سـطح قابـل قبولـي از دانـش فنـي و فناورانـه و دسترسـي و کاربـري رسـانههاي ديجيتـال را رقـم زده اسـت. بـا ايـن همـه متاسفانه کشـور از نظـر سـهولت و فضـاي کارآفرينـي و قـدرت ريسـک جوانـان و اعتمـادبـهنفـس آنها بـراي آغـاز کسـبوکار جديـد در رتبه جهانـي باالي قـرار نـدارد. همچنيـن بـا وجـود باالبودن تـوان ايدهپـردازي و جذابيتهاي ايـن حـوزه بـراي جوانـان، سـطح دانـش مديريـت و بازاريابـي و روحيه کار تيمـي در ميـان جوانـان مشـتاق بـه کارآفرينـي پاييـن اسـت و بـه آموزشهـاي متناسـب و عملگـرا نيـاز دارد. بـه نظـر ميرسـد ايـن نيـروي عظيـم جوانـان کارآفريـن اسـت کـه بـا اقبـال بـه ايـن حـوزه و پيگيـري و جديـت ميتوانـد شـرايط را تغييـر داده و زمينه رشـد کسـبوکارهاي مبتنيبر ارائه آموزشهـا و مشـاورههاي تخصصـي در ايـن حـوزه را بـراي خـود عملـي کننـد. بخـش سـرمايه در نـگاه جوانـان کارآفريـن بـه يکـي از موانـع جـدي پيگيـري ايدهها تبديـل شـده اسـت. آموزههاي حـوزه اسـتارتآپ نشـان ميدهـد کـه چنيـن نيسـت و ايـن رشـد اعتمـادبـهنفـس و فعاليـت نوپاهـا اسـت کـه بـه ورود هرچـه بيشـتر سـرمايه در پـي تحقـق هرچـه بيشـتر نمونههاي موفـق کمـک خواهـد کـرد. رشـد و تقويـت سـرمايهگذاري در حـوزه نوپاهـا نيازمنـد بالندگـي اکوسيسـتم نوپاهـا، فراگيـر شـدن فرهنـگ توجـه بـه ايـده و اقـدام بــراي عملياتيکردن آن در جامعــه و ســرانجام فعــالپشــدن همه شــيوههاي ســرمايهگذاري بهويژه فرشــتگان سرمايهگذار و ســرمايهگذاري جمعــي بهعنوان پشــتيبانان نوپاهــا در مراحــل کشــت ايــده و آغازيــن فعاليــت و ســرانجام فراهــم شــدن بســترهاي خـروج سرمايهگذار در مراحـل پيشـرفتهتر از نوپـا اسـت بـراي ايـنکار هريـک از مجموعههاي موثـر بـر فضـاي کسـبوکار نوپـا بايـد گامهـاي مهمـي بـردارد. پـارهاي از ايـن گامهـا نيازمنـد اهتمـام و همـکاري چندبخـش مختلـف بـا يکديگـر اسـت؛ البته دولتها نيز بايد از فضاي کسبوکارهاي استارتآپي فاصله بگيرند و فقط به سادهسازي قوانين و مقررات دست بزنند؛ البته اين قاعده مختص ايران نيست بلکه در کشورهاي ديگر هم دولتها از اين فضا فاصله ميگيرند تا نتايج بهتري حاصل شود. توصيه آخر به کساني است که ميخواهند به اين حوزه وارد شوند. براي اينکه بتوان يک استارتآپ را به نتيجه رساند بايد اصول اوليه را مورد توجه قرار داد. اول انسجام تيمي است. براي اينکه يک سرمايهگذار کالن را جذب کنيم، بايد انسجام تيمي داشت. يک استارتآپ با فعاليت يک تيم به نتيجه ميرسد. دوم اينکه بايد نيازهاي بازار را در نظر گرفت. نبايد بهسمت محصوالتي رفت که بازاري براي آنها وجود ندارد. درواقع ارزش يک استارتآپ به محصولي است که در بازار عرضه ميکند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.