گوهر بیبی، نخستین کالنتر زن قشقایی ها

Vizhenameh - - News -

معمــوالً تصویــر مــا از کالنتــر تصویــری مردانه است اما اگر در تاریخ جســت و جو کنیم رد و نشــان زنان کالنتر را هــم پیدا میکنیم. کســانی مثل بیبــی کالنتر ایل قشقایی. او همسر رضا قلی بیگ از طایفه رحیمی بــود که کالنتری را به صــورت موروثی از اجدادش عباس بیگ به ارث برده بود و گفته میشود تمام تیرههــا مانند بگلــر، قشــالقلو، مردانلو، بنیــاد لو، حاجیلو، رضاکانلو، مغانلو، تقی بیگ لو ...و تحت فرمانــش بودند. وقتی رضــا قلی بیگ با این همه اعتبــار و اعتماد درگذشــت همه نگــران بیکالنتر مانــدن ایــل بودنــد. برادر او کم ســن و ســال بود و طایفــه رحیمی و ایل قشــقایی کالنتری با تجربه و با درایت میخواســت. پس از مشورتهای بسیار این مسئولیت به گوهر بیبی دختر علی بابا بیگ و همســر رضا قلی بیگ واگذار شــد. ابتدا قرار بود او مدتی به صورت آزمایشی این کار را انجام دهد و در این مدت این شــیر زن قشــقایی توانایی خود را در ایــن زمینه ثابت کرد. گفته میشــود با وجود او و سرپرســتیاش طایفــه بیشــتر ســامان گرفــت و مراحــل کــوچ و ییالق و قشــالق انجام میشــد و شــهرت و آوازه بیبــی کالنتــر بین تمــام طایفهها پیچید. همین خوشنامی باعث شد ایلخانی حکم کالنتــری طایفــه را به نــام او بزند. ریشســفیدان فامیــل گوهر بیبــی را آنچنان با درایــت و کارآمد میدانستند که میگفتند او الیق این بود که سردار گوهــر بیبــی لقــب بگیــرد. گفته میشــود عکس العملــش در مقابــل مشــکالت و درخواســتها بســیار ســریع و صحیح بــود و با درایــت خاصش توانســته بــود مســئولیتهای دشــوار کالنتــری را همــراه و همگام با مردان انجــام دهد و در مقابل آنهــا قرار نگیــرد. گوهر بیبی 7 ســال کالنتر بود و پس از این مدت با درخواســت و پیشنهاد خودش مســئولیت کالنتــری طایفــه بــه برادرشــوهرش عیوض خان که به ســن قانونی رســیده بود واگذار شــد. گوهــر بیبی حــاال همســر عیوض خــان هم بــود و پــس از واگذار کــردن کالنتــری همچنان به همســرش برای انجام کارهای ایل کمک میکرد. او تصمیــم گرفــت در هنر معماری ایــل تغییری ایجاد کرده و طرحهای متفاوتی در گلیم، جاجیم، مفــرج و قالــی به کار بگیــرد. با این کار چادر ســیاه آنها با دســت بافتهای متفاوت و زیبای خودش و دیگر زنان هنرمند ایل آراســته شــد. گوهر بیبی با همکاری همســر دوم عیوض خان به ســاربانان و چوپانان دســتور دادند با توجه به رنگ شــترها و گلهها از هم جدا شوند و هرکدام نگهبان یک رنگ از احشــام باشــند که کثرت گله و رنگ های متنوع آنها هنوزهم زبانزد قشقایی هاست. گوهر بیبی ســال 13۴0 درگذشــت و در جــوار امامزاده جلیل القدر پیر داوود به خاک سپرده شد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.