Rúbaí

Irish Independent - Seachtain - - Réidh le Plé! -

(Scoileanna T1 - An dara/tríú bliain amháin) Stiúrthóir: Louise Ní Fhiannachta Scríbhneoir: Antain Beag Ó Colla (2013) Téigh chuig TG4 Foghlaim ar líne agus beidh tú in ann teacht ar Rúbaí faoi rannóg na ngearrscannán. Achoimre Is cailín gleoite í Rúbaí. Tá sí ocht mbliana d’aois. Tá sí i Rang a Dó. Is léir gur cailín í a dtaitníonn garradóireacht go mór léi. Feicimid sa chéad radharc í amuigh sa ghairdín ag baint plandaí. Caitheann sí roinnt ama ann léi féin. Is breá léi a bheith ag léamh faoin dúlra agus a bheith ag bailiú péisteanna. Tá iasc aici. Jaws is ainm dó. Níl Rúbaí sásta ar scoil mar níl sí ag iarraidh a Céad Chomaoineach a dhéanamh. Ar scoil, bíonn gach duine eile ag cleachtadh don Chéad Chomaoineach ach ní bhíonn Rúbaí sásta páirt a ghlacadh san ullmhúchán. Is léir go bhfuil an múinteoir bréan de Rúbaí ag easaontú leis agus á cheistiú an t-am go léir. Deir sí leis ‘nach bhfuil aon Dia ann’ agus cuireann sí ceist air ‘An bhfuil fianaise agat go bhfuil sé ann?’ Níl sí sásta glacadh leis go bhfuil sé ‘i ngach uile áit’ mar a deir an múinteoir léi.

I radharc amháin sa scannán, tagann an sagart paróiste go dtí an scoil agus labhraíonn sé le Rúbaí. Deir sí leis gur ‘atheist’ í. Is léir go bhfuil tuairimí láidre aici faoi Dhia. Feicimid í ag léamh shaothar Charles Darwin, eolaí cáiliúil, agus deir sí leis gur fear é ‘a dhéanann ciall’. Níl mamaí sásta go bhfuil Rúbaí ag diúltú a Céad Chomaoineach a dhéanamh agus, i lár an scannáin, bíonn argóint mhór aici léi. Tá a máthair cráite ag impí uirthi dul leis an slua, glacadh leis an airgead agus a gúna deas agus an tiara álainn a chaitheamh. Ar deireadh, ar an lá mór, beartaíonn Rúbaí éalú le Jaws bocht, a fuair bás nuair a chaith sí a paidrín isteach ina bhabhla. Ritheann Rúbaí go dtí an reilig áitiúil ina gúna álainn. Tuigeann an lucht féachana ansin go bhfuair athair Rúbaí bás le déanaí agus go bhfuil cúlra tragóideach ag baint le ceanndánaíocht Rúbaí. Deir sí go ‘ndúirt sí [a] cuid paidreacha le go dtiocfadh biseach’ ar a hathair ach is léir go bhfuair sé bás agus go bhfuil sé san uaigh i lár na reilige. Cuireann sin brón ar an lucht féachana. Is léir nach gcreideann Rúbaí i nDia a thuilleadh mar go bhfuair a hathair bás cé gur ghuigh sí ar a shon. Tagann mamaí Rúbaí uirthi sa reilig ach níl sí crosta le Rúbaí. Bíonn sí ag gol ag breith barróige ar an gcailín beag. Níl dabht ar bith ann ach go bhfuil an bheirt acu ag fulaingt go mór.

Cé go bhfuil an scannán seo brónach, tá críoch shona leis mar leanann Rúbaí ar aghaidh ag ceistiú rudaí sa saol. Níl sí sásta glacadh le rudaí mar atá. Tuigeann an múinteoir ag deireadh an scannáin gur cailín í Rúbaí atá cliste agus go bhfuil fírinne sa mhéid a bhíonn le rá aici. Bíonn dóchas ag an lucht féachana maidir le Rúbaí atá cróga agus láidir inti féin.

Féach ar an scannán. Anois, féach air den dara huair agus freagair na ceisteanna seo a leanas:

1. Cén saghas cailín í Rúbaí, dar leat?

2. Cad nach gcreideann sí ann?

3. Cén saghas duine é an múinteoir, an gceapann tú?

4. An réitíonn Rúbaí go maith lena máthair?

5. Cad iad na spéiseanna atá ag Rúbaí?

6. An bhfuil mórán cairde ag Rúbaí?

7. Cén fáth a dteitheann Rúbaí ón teach?

8. Cá bhfuil athair Rúbaí?

9. Cén fáth a bhfuil Rúbaí crosta le Dia, an dóigh leat?

10. An bhfuil críoch an ghearrscannáin seo brónach nó sona, dar leat?

Tar éis duit féachaint ar an scannán den tríú huair, déan cur síos ar an atmaisféar atá sna radharcanna thíos. Déan tagairt do na dathanna, d’úsáid an cheamara, don aisteoireacht agus don cheol/easpa ceoil sa radharc.

1. An gairdín ag tús an ghearrscannáin agus Rúbaí ag baint na bplandaí den phota mór

2. An seomra ranga agus Rúbaí ag argóint leis an múinteoir faoi Dhia 3. Rúbaí agus a mamaí ag trasnú na sráide

4. An seomra ranga agus an sagart ag labhairt le Rúbaí

5. An teach gloine agus Rúbaí ag léamh shaothar Charles Darwin 6. Rúbaí agus a mamaí ag argóint faoin gCéad Chomaoineach

7. Rúbaí ag cleachtadh don Aifreann

8. Rúbaí ag éalú ón teach chun dul go dtí an reilig

9. An reilig agus mamaí Rúbaí ag gol

10. Rúbaí ar scoil agus í ag tabhairt a dhúshláin don mhúinteoir

An t-aisteoir, Doireann Ní Fhoighil, i bpáirt Rúbaí sa ghearrscannán ‘Rúbaí’ © Magamedia Teo.

Newspapers in Irish

Newspapers from Ireland

© PressReader. All rights reserved.