Na Meáin Shóisialta

Irish Independent - Seachtain - - Réidh Le Plé! -

Gníomhaíoc­ht Labhartha

Labhair leis an duine in aice leat, agus freagair na ceisteanna seo a leanas:

• An bhfuil guthán póca agat?

• An mbaineann tú leas as na meáin shóisialta?

• Cad iad na suíomhanna a mbaineann tú úsáid astu?

• Cad iad na buntáistí, agus na míbhuntáis­tí, a bhaineann leis na meáin shóisialta, dar leat?

Téigh anois go TG4Foghlai­m https://www.tg4.ie/ga/foghlaim/ceachtanna/na-meain-shoisialta/

Stór focal

Seo stór focal a bhaineann leis an topaic ‘na meáin shóisialta’. Tá sé an-tábhachtac­h ar fad go dtuigfeá gach ceann díobh. Bain úsáid as teanglann.ie nó tearma.ie chun na frásaí seo a leanas a aistriú go Béarla.

Anois agus tuiscint agat ar an stór focal thuas, déan iarracht na frásaí sin ar fad a chur in abairtí.

Cleachtadh Cluastuisc­eana

Éist le Mír a hAon agus freagair na ceisteanna seo a leanas:

1. Cén fáth a mbaintear leas as na meáin shóisialta?

2. Cad is féidir le duine a roinnt ar na meáin shóisialta?

3. An úsáideann an chéad dalta na méain shóisialta mórán?

4. Cá fhad a chaitheann sé, gach lá, ar Facebook?

5. Cén úsáid a bhaineann an dara dalta as Snapchat?

6. Ainmnigh na suíomhanna éagsúla a mbaineann an tríú dalta leas astu.

Éist le MíraDó cúpla uair agus freagair na ceisteanna seo a leanas:

1. Cad é an míbhuntáis­te is mó a bhaineann leis na meáin shóisialta, dar leis na daltaí?

2. Cad iad na buntáistí éagsúla a bhaineann leis na meáin shóisialta, dar leis na daltaí?

Éist le MíraTrí cúpla uair agus freagair na ceisteanna seo a leanas:

1. Cad iad na himpleacht­aí diúltacha a bhaineann leis na meáin shóisialta, dar leis na daltaí?

2. Cad faoi ar scríobh Sharon Ní Chonchúir san Irish

Examiner i mbliana?

3. Cén cleas atá ag Sharon Ní Chonchúir agus a cairde, nuair a théann siad amach le haghaidh dinnéir?

4. Cén fáth a mbíonn an cleas sin acu, dar leat?

5. Cad a tharlaíonn nuair a bhíonn gach duine sa teaghlach suite síos ag féachaint ar an teilifís, dar le Sharon?

6. An gceapann Sharon go bhfuil rudaí ag éirí níos measa toisc go bhfuil an teicneolaí­ocht ag éirí níos fearr?

7. Cad a deir Sharaon faoi chaidreamh pearsanta le daoine eile ar líne?

8. Ainmnigh dhá ghrúpa cairde atá ag Sharon ar líne.

9. Cén fáth a gceapann Sharon go bhfuil difríocht idir na cairde atá aici san fhíorshaol agus na cairde atá aici ar líne? Tabhair dhá chúis.

Seo thíos sampla de dhíospóire­acht a bhaineann leis an topaic atá idir lámha againn. Tabhair faoi deara an fhoclaíoch­t speisialta a úsáidtear le haghaidh na díospóirea­chta.

Díospóirea­cht: ‘Is mó an drochthion­char atá ag na meáin shóisialta ar dhaoine óga ná a mhalairt’.

A Chathaoirl­igh, a mholtóirí, a lucht an fhreasúra agus a chomhscolá­irí, Tá mé féin, agus mo chomhghlea­caithe anseo taobh liom, go huile is go hiomlán i bhfábhar an rúin seo. Níl rian amhrais orainn ach gur mó an drochthion­char atá ag na meáin shóisialta ar dhaoine óga ná a mhalairt. Ní aontaímid ar chor ar bith leis an bhfreasúra nuair a deir siad gur beag míbhuntáis­te a bhaineann leis na meáin shóisialta. Creidimid go bhfuil na meáin loite go smior agus gurbh fhearr an ruaig a chur orthu ón saol. Labhróidh mé ar dtús faoin gcibearbhu­laíocht. Tá méadú as cuimse tagtha ar an gcibearbhu­laíocht le deich mbliana anuas, ó tháing na meáin shóisialta i réim. De réir mar a chuaigh na méain shóisialta ó neart go neart, méadaíodh ar mhinice na cibearbhul­aíochta. Thug an freasúra, a chairde, neamhaird ar an bhfeiniméa­n seo. Mar is eol dúinn ar fad, d’fhéadfadh impleachta­í fad saoil a bheith ag an mbulaíocht ar dhuine, mar shampla, d’fhéadfadh sé go gcuirfeadh an bhulaíocht as do mhuinín an duine aghaidh a thabhairt ar an saol fiú.

Faraor, feictear an bhulaíocht ar líne go mion minic anois, i measc daoine óga. Úsáidtear na meáin shóisialta chun imeallú a dhéanamh ar dhaoine leochailea­cha. Bítear ag spochadh as daoine ar na meáin shóisialta chomh maith, agus nuair a chuirtear postáil in airde ar na suíomhanna seo, bíonn sé le feiceáil os comhair an tsaoil. Ní rud rúnda, ná príobháide­ach, í an bhulaíocht.

Anuas air sin, is féidir leis an té atá i mbun na bulaíochta, ainm bréige a úsáid agus mar sin, bíonn sé fíordheaca­ir a fháil amach cé atá ciontach sa bhulaíocht. Arís, a chairde, rinne an freasúra beag is fiú de seo ní ba luaithe.

Ní bhíonn aon éalú ón gcibearbhu­laíocht anois ach an oiread, a chairde. Bíonn an guthán cliste, nó an ríomhaire glúine, i gcónaí taobh linn, idir óg agus aosta, agus ciallaíonn sé sin go leanann an bhulaíocht an duine abhaile, taobh thiar de dhoirse an tí. D’fhéadfadh an bhulaíocht a bheith chomh holc céanna sa bhaile, is atá in áit ar bith eile. San am atá caite, d’fhaigheadh an té a mbíodh bulaíocht á déanamh air nó uirthi, sos ón mbulaíocht sa bhaile, ach ní hamhlaidh an scéal anois. Níl srian leis an mbulaíocht a thuilleadh, de bharr na meán sóisialta. Ar luaigh an freasúra an ghné thromchúis­each seo de na meáin shóisialta, a chairde? Níor luaigh, ná baol air. Anois chun an clabhsúr a chur le mo chuid cainte, a dhaoine

uaisle, aithnímid go mbaineann corrbhuntá­iste anseo is ansiúd leis na meáin shóisialta. Ar an iomlán áfach, níl aon amhras orainne ach gur mó i bhfad an drochthion­char atá ag na meáin shóisialta orainn ná a mhalairt. Tá súil againn go n-aontaíonn sibh linn. Go raibh míle maith agaibh as cluas éisteachta a thabhairt dom.

Gluais:

rian = lorg/trace loite go smior = scriosta go hiomlán méadú as cuimse = méadú an-mhór ar mhinice na cibearbhul­aíochta = cé comh minic agus a tharlaíonn an chibearbhu­laíocht impleachta­í fad saoil = tionchar a mhairfidh ar feadh na mblianta fada imeallú = neamhaird a thabhairt ar dhuine/marginalis­e postáil = rud a chur in airde ar shuíomh sóisialta/posting rinne an freasúra beag is fiú de seo = níor thug an freasúra aird air seo an ghné thromchúis­each seo = an rud tábhachtac­h seo clabhsúr a chur le rud = deireadh a chur le rud

Gramadach 7276609

Tá cúig fhocal i gcló trom sa díospóirea­cht thuas. Cén ghné de ghramadach na Gaeilge atá i gceist leis na focail sin? Ag obair leis an duine in aice leat, cuir liosta le chéile de dheich bhfocal eile den saghas sin. Go n-éirí libh.

Foinsí: ‘Amhrán na bhFiann’ focail le Peadar Ó Cearnaigh, ceol le Pádraig ÓhÉanaí. Leagan Gaeilge Liam Ó Rinn. Foilsithe: https://www.gov.ie/ga/foilsiucha­n/05603a-none/

Shane Ó Ruairc Is múinteoir Gaeilge agus staire é Shane i Meánscoil Chnoc Ainbhil, Baile Átha Cliath. Tá céim BA, MA sa Ghaeilge agus MA sa stair bainte amach aige ó Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, chomh maith le hArd-Dioplóma san Oideachas ó Choláiste na Tríonóide. Tá tréimhsí caite aige ag múineadh na Gaeilge i gCeanada agus i Meiriceá.

Eagarthóir­eacht: Deirdre Ní Chaomhánai­gh Deartha ag: INM Studio

Scríobh chugainn: schoolorde­rs@independen­t.ie

Cúram Custaiméir­í: 023 886 3968

Más mian leat sonraí d’ordaithe do ‘Réidh le Plé!’ a athrú, seol ríomhphost, le do thoil, chuig schoolorde­rs@independen­t.ie

Newspapers in Irish

Newspapers from Ireland

© PressReader. All rights reserved.