Wat was de groot­ste roof in de ge­schie­de­nis?

Alles over Geschiedenis - - Exposities -

Er zijn veel suc­ces­vol­le ro­ven ge­weest, die heel wat geld in het laatje heb­ben ge­bracht. Een van de be­rucht­ste ro­ven, en zon­der twij­fel meest winst­ge­ven­de, was die van de kunst­lief­heb­ber Stép­ha­ne Breit­wie­ser. Na­dat hij in 1995 ont­dek­te dat hij een ge­wel­di­ge dief was, ging Breit­wie­ser er van­af dat jaar van­door met maar liefst 239 kunst­wer­ken uit 172 ver­schil­len­de mu­sea. Bij el­kaar stal hij voor on­ge­veer 1,4 mil­jard dol­lar aan kunst.

Hoe­wel dat een in­druk­wek­kend be­drag is, is het voor­al de ma­nier waar­op Breit­wie­ser de kunst­wer­ken stal die in­druk maak­te.

Na een ver­ken­nings­be­zoek­je bij klei­ne ten­toon­stel­lin­gen kwa­men Breit­wie­ser en zijn vrien­din bin­nen. De vrien­din zorg­de voor een af­lei­ding, waar­na Breit­wie­ser kunst­wer­ken van de mu­ren pluk­te. Be­vei­lig­de kunst­wer­ken wer­den ge­woon uit hun fra­me ge­sne­den en on­der zijn jas ver­bor­gen.

In 2001 kwam Breit­wie­sers dief­stal­len­reeks tot een ein­de, om­dat hij ver­dacht rond­hing bij een mu­se­um en ge­spot werd door een man die zijn hond uit­liet. Zijn moe­der, woe­dend over de mis­da­den van haar zoon, ver­niel­de tien­tal­len kunst­wer­ken. Au­to­ri­tei­ten ge­lo­ven ech­ter dat ze op­zet­te­lijk be­wijs­ma­te­ri­aal ver­nie­tig­de om haar zoon een hand­je te hel­pen.

Breit­wie­ser, zijn vrien­din en zijn moe­der wer­den al­le drie ver­oor­deeld. Tot op he­den zijn er zes­tig kunst­wer­ken spoor­loos ver­dwe­nen – men vreest dat ze ver­nie­tigd zijn. Hit­lers Na­zi­re­gime zat vol voor­oor­de­len. Ze richt­ten zich niet al­leen op de ge­nen­poel. Tij­dens de machts­pe­ri­o­de van Hit­ler moest ook de kunst­we­reld er aan ge­lo­ven. Veel oeu­vres wer­den ge­con­fis­queerd door de Na­zis, in­clu­sief het werk van Vin­cent van Gogh, Pa­blo Pi­cas­so, Hen­ri Ma­tis­se en Ot­to Dix. Al het werk dat ge­maakt werd door com­mu­nis­ten, Jo­den of dat mis­schien on­Duit­se ge­dach­ten zou be­vat­ten werd ver­bo­den. Dat was zo’n beet­je al­le mo­der­ne kunst, vol­gens Hit­ler.

In 1937 or­ga­ni­seer­de de Na­zi’s van ju­li tot no­vem­ber een ten­toon­stel­ling van dit soort wer­ken, on­der de naam ‘Entar­te­te Kunst’. Kunst­wer­ken uit na­ti­o­na­le ga­le­rie­ën en mu­sea wer­den er be­spot en be­kri­ti­seerd. De ten­toon­stel­ling zelf was on­der­deel van de pro­pa­gan­da­oor­log. De mu­ren hin­gen over­vol met ‘il­le­ga­le’ kunst, ge­com­bi­neerd met gro­te an­ti­kunst slo­gans, zo­als “na­tuur door de ogen van zie­ke gees­ten.”

Na de ten­toon­stel­ling wer­den som­mi­ge kunst­wer­ken ge­veild, an­de­re (du­re) kunst­wer­ken gin­gen naar ho­ge amb­te­na­ren. De rest werd ver­brand.

Pas met de mis­luk­te dief­stal van Wag­ners bu­g­le werd Breit­wie­ser op­ge­pakt, zes jaar na

zijn eer­ste mis­daad in 1995.

Een ex­po­si­tie van Entar­te­te Kunst stel­de de wer­ken ten­toon die de na­zi’s had­den ge­con­fis­queerd.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.