Door de eeu­wen heen

Be­le­ge­rings­ma­chi­nes.

Alles over Geschiedenis - - Inhoud -

Be­le­ge­rings­wa­pens wer­den in­ge­zet om de mu­ren van kas­te­len te door­bre­ken. Door­dat die for­ti­fi­ca­ties ver­be­ter­den, kwa­men er ook ster­ke­re wa­pens om ze te door­bre­ken.

ONAGER

250 V.CHR. De onager was de eer­ste ka­ta­pult en werd ge­bruikt door de Ro­mei­nen voor het slech­ten van vij­an­di­ge mu­ren. Ze wer­den be­la­den met ste­nen, die met ho­ge snel­heid wer­den af­ge­vuurd rich­ting wal­len en ring­mu­ren. In 250 v.Chr. wordt de onager voor het eerst ver­meld, maar de exac­te her­komst is on­be­kend. Dit komt me­de door­dat Ro­me het wa­pen goed ge­heim hield. De schop­pen­de be­we­ging die het wa­pen maakt na het weg­slin­ge­ren van het pro­jec­tiel gaf het wa­pen zijn naam (onager = ezel). Het ont­werp stond mo­del voor de la­te­re ka­ta­pul­ten.

BALLISTA

323 V.CHR. Alexan­der de Gro­te was de eer­ste die zijn vij­an­den be­le­ger­de en de ballista was daar een van de wa­pens voor. De Ro­mei­nen had­den het ont­werp van dit wa­pen af­ge­ke­ken van de Grie­ken en zet­ten het ver­vol­gens zeer suc­ces­vol in bij de ver­o­ve­ring van Eu­ro­pa. Dit wa­pen kon een speer van 1,8 me­ter af­vu­ren door mid­del van een tor­sie­veer. Hier­mee gin­gen ze de ver­de­di­gen­de par­tij te lijf. Het werd ook in­ge­zet als ver­de­di­gings­wa­pen om aan­stor­men­de aan­val­lers uit te scha­ke­len. De ballista bleef tot de Mid­del­eeu­wen in ge­bruik toen het werd ver­van­gen door gro­ter en de­struc­tie­ve­re wa­pens.

TREBUCHET

12E EEUW De trebuchet was de moe­der al­ler be­le­ge­rings­wa­pens in de Mid­del­eeu­wen. Als je als aan­ge­val­len vesting zo’n ding voor je poor­ten op­ge­bouwd zag wor­den, wist je dat het een lang­du­ri­ge aan­ge­le­gen­heid ging wor­den. Hij was gro­ter, ster­ker en de­struc­tie­ver dan de ge­wo­ne ka­ta­pult. Je laad­de hem met ste­nen, gruis en vuur­pot­ten, maar re­gel­ma­tig wer­den er ook do­de die­ren over de mu­ren ge­slin­gerd om ziek­tes te ver­sprei­den bin­nen de kas­teel­mu­ren. Door zijn uit­ge­kien­de ont­werp met con­tra­ge­wich­ten wa­ren tre­bu­chets het ge­lief­de wa­pen bij be­le­ge­rin­gen, tot de uit­vin­ding van het bus­kruit.

STORMRAM

800 V.CHR. De stormram is mis­schien wel het een­vou­dig­ste be­le­ge­rings­wa­pen, maar niet min­der ef­fec­tief. Hou­ten poor­ten en deu­ren gin­gen in no-ti­me aan dig­ge­len als je die te lijf ging met de­ze hou­ten paal, die voor­zien was van een me­ta­len punt. La­te­re uit­voe­rin­gen kre­gen een dak­je dat de aan­val­lers be­scherm­de te­gen pro­jec­tie­len van bo­ven­af. Te­gen­woor­dig wordt de stormram voor­na­me­lijk ge­bruikt door de po­li­tie.

SPOORWEGKANON

1940 Het spoorwegkanon dat in WO II werd ge­bruikt, is wel­licht het laat­ste ar­til­le­rie­ge­schut ooit. Spoor­weg­ka­non­nen wa­ren er in di­ver­se soor­ten en ma­ten, maar de be­kend­ste was toch de Sch­we­rer Gustav van 80 cm. Het Der­de Rijk zet­te de Gustav in te­gen de for­ten van de Fran­se Ma­gi­n­ot­li­nie. Daar­na werd hij ge­bruikt in Le­ning­rad en hielp hij bij het neer­slaan van de Op­stand van War­schau in 1944. Dit ty­pe wa­pen was het sum­mum van ar­til­le­rie tot­dat vlie­gen­de bom­men en kern­wa­pens hun in­tre­de de­den en al­les ver­an­der­den.

BELEGERINGSTOREN

500 V.CHR. De belegeringstoren was ont­wor­pen om ho­ge for­ten en stads­mu­ren te be­dwin­gen. De hoog­te er­van werd tel­kens aan­ge­past aan het te ne­men ob­sta­kel. Daar­om heet zo’n to­ren ook wel even­ho­ge. De to­ren was van bin­nen voor­zien van lad­ders zo­dat de aan­val­lers een­vou­dig over de stads­mu­ren kon­den klim­men. De groot­ste vij­and van een belegeringstoren was de slot­gracht. Ver­de­di­gers de­den hun ui­ter­ste best om te voor­ko­men dat dit mon­ster hun ver­de­di­ging pe­ne­treer­de.

MORTIER

15E EEUW

Toen men zich steeds be­ter ging ver­de­di­gen te­gen het ka­non wer­den steeds com­plexe­re ma­chi­nes ge­bouwd. Een daar­van was de mortier. Het wa­pen be­staat al sinds de vijf­tien­de eeuw, maar werd pas in de acht­tien­de eeuw al­ge­meen toe­ge­past. Het pro­jec­tiel be­schreef na af­vu­ren een boog en kon daar­door over mu­ren wor­den af­ge­vuurd en diep op vij­an­dig ge­bied in­slaan. De mortier werd suc­ces­vol in­ge­zet tij­dens de Rus­sisch-Ja­pan­se Oor­log toen de zwaar ver­de­dig­de Rus­si­sche ma­ri­ne­ba­sis Port Arthur door Ja­pan­se mor­tie­ren werd ver­nie­tigd.

VELDSLANG

15E EEUW De uit­vin­ding van het ka­non luid­de het ein­de in van het tijd­perk van de kas­te­len.

Een ka­non kon gro­te ga­ten slaan in de mu­ren, waar­door for­ten niet lang stand hiel­den. Vroe­ge ka­non­nen wa­ren traag en on­nauw­keu­rig, maar de veldslang, of cul­ve­rin, was een van de eer­ste suc­ces­vol­le ka­non­nen. De­ze was sa­men met de fal­co­net, sa­ker en mi­ni­on ver­ant­woor­de­lijk voor de ver­woes­ting van me­nig Brits kas­teel. Het ka­non deed ook dienst als ver­de­di­gings­wa­pen waar­bij de ster­for­ten uit de Ame­ri­kaan­se On­af­han­ke­lijk­heids­oor­log spe­ci­fiek als ver­de­di­ging wer­den ge­bouwd.

Een ballista is ei­gen­lijk een gro­te kruis­boog en boe­zem­de te­gen­stan­ders

gro­te angst in. De arm van een trebuchet kon een leng­te heb­ben van wel acht­tien me­ter. Pro­jec­tie­len wer­den over een af­stand van 274 me­ter

ge­slin­gerd.

Het touw van een

onager was ge­maakt van die­ren­haar. Als dat niet voor­ra­dig was, werd

men­sen­haar ge­bruikt.

Schut­ters maak­ten ge­bruik

van schiet­ga­ten in de belegeringstoren om het doel­wit on­der vuur te ne­men.

Sch­we­rer Gustav kost­te tien mil­joen Reichs­mar­ken en schoot gra­na­ten van ze­ven ton over

een af­stand tot 47 km.

De eer­ste storm­ram­men

wer­den door men­sen voort­ge­duwd, maar la­ter wer­den ze be­diend met een touw dat aan een

fra­me hing.

Het ka­non kan naast ko­gels ook

schroot, gra­na­ten en ket­ting­ko­gels

af­vu­ren.

Ou­de­re mor­tie­ren wa­ren zo

zwaar dat ze per spoor ver­voerd

moesten wor­den. La­te­re, lich­te­re

mo­del­len wa­ren draag­baar.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.