Een strijd­wa­gen van de Hus­sie­ten.

Alles over Geschiedenis - - Content -

Door re­li­gi­eu­ze span­nin­gen ont­ston­den er in Mid­den-Eu­ro­pa op­stan­den te­gen het Hei­li­ge Room­se Rijk en de paus. Het re­bel­len­le­ger van Jan Ziz­ka, een sterk tac­ti­cus en mi­li­tair lei­der, was daar­bij al snel in het na­deel. De­ze hus­sie­ten­le­gers be­ston­den voor­na­me­lijk uit dor­pe­lin­gen en boe­ren uit Bo­he­men en de om­lig­gen­de lan­den. Hoe­wel hun re­li­gi­eu­ze over­tui­ging voor een sterk mo­reel zorg­de, had­den ze ge­brek­ki­ge uit­rus­ting en ze had­den geen mi­li­tai­re trai­ning of er­va­ring. Ziz­ka wist dat zijn te­gen­stan­ders een le­ger zwaar ge­pant­ser­de en goed ge­train­de rid­ders on­der Si­gis­mund van Honga­rije zou zijn. Hij moest een ge­lijk speel­veld cre­ë­ren.

Van 1420 tot 1431 ver­sloe­gen de hus­sie­ten vijf ver­schil­len­de ‘kruis­toch­ten’ die het doel had­den om hun le­gers te ver­nie­ti­gen en hun ge­loof weg te va­gen. De paus had hen na­me­lijk tot ket­ters ge­bom­bar­deerd. Dank­zij Ziz­ka’s hel­de­re idee­ën had­den de hus­sie­ten strijd­wa­gens be­dacht, die nog het mees­te op pant­ser­voer­tui­gen le­ken. Het wa­ren om­ge­bouw­de trans­port­kar­ren die ge­trok­ken wer­den door paar­den. Dank­zij de no­di­ge aan­pas­sin­gen werd zo’n kar een rol­len­de ves­ting.

De zwa­re hou­ten wa­gens bo­den be­scher­ming voor zo’n twin­tig strij­ders, ge­wa­pend met pie­ken, kruis­bo­gen, vle­gels en pri­mi­tie­ve vuur­wa­pens. Soms wer­den de wa­gens aan­een­ge­ke­tend om een fort te bou­wen te­gen vij­an­de­lij­ke rui­ters en in­fan­te­rie. Zo’n wa­gen­burcht was zeer ef­fec­tief te­gen groe­pen rid­ders op paar­den. Als de kar op zijn plek stond, wer­den de gro­te klep­pen ge­o­pend waar­na een aan­tal strij­ders uit­stap­te om de wa­gen te ver­de­di­gen. An­de­ren ge­bruik­ten de schiet­poor­ten om de vij­and met kruis­bo­gen en vuur­wa­pens te be­schie­ten. De wa­gens wer­den vaak op vlak ter­rein op­ge­steld, bij na­tuur­lij­ke ob­sta­kels die de flan­ken be­scherm­den. Zo kon de li­nie wa­gens niet om­sin­geld of in de flank aan­ge­val­len wor­den. De wa­gens had­den bo­ven­dien het voor­deel dat ze vrij mo­biel wa­ren. Ze kon­den mak­ke­lijk in­ge­klapt en ver­plaatst wor­den naar een be­te­re stel­ling.

Het con­cept van de strijd­wa­gen werd po­pu­lair bij ver­schil­len­de Eu­ro­pe­se le­gers in de­ze pe­ri­o­de. Maar naar­ma­te ka­non­nen nauw­keu­ri­ger en be­trouw­baar­der wer­den, ver­lo­ren de wa­gens aan be­lang. Ze wa­ren een ge­mak­ke­lijk doel­wit voor mo­der­ne­re ar­til­le­rie.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.