Het Ot­to­maan­se Rijk bij de ge­al­li­eer­den had ge­voch­ten in WO I?

TUR­KIJE, 1914

Alles over Geschiedenis - - Content -

Na­dat ze tij­dens Bal­kan­oor­log al­leen had­den ge­staan te­gen meer­de­re vij­an­den, wa­ren de re­ge­ren­de Jon­ge Tur­ken in 1914 op zoek naar bond­ge­no­ten. De mi­nis­ter van oor­log, En­ver Pas­ha, re­gel­de een al­li­an­tie met Duits­land. Maar wat als Ber­lijn ne­ga­tief op de­ze toe­na­de­ring had ge­re­a­geerd? In elk ge­val was Rus­land dan snel op zijn stand­punt te­gen een ver­bond met de Ottomanen te­rug­ge­ko­men en had het vol­gen­de sce­na­rio zich kun­nen ont­vou­wen.

De Rus­si­sche mi­nis­ter van buitenlandse za­ken, Ser­gej Sa­za­nov, ver­moed­de dat kei­zer Wil­helm II de Tur­ken als bond­ge­no­ten wil­de om hen te over­tui­gen een ji­had te be­gin­nen te­gen de En­ten­te. Met die ge­dach­te in het ach­ter­hoofd had hij zijn En­gel­se en Fran­se col­le­ga’s over­tuigd om Tur­kije bij de En­ten­te te be­trek­ken. De inkt op het ver­drag was net droog ge­weest toen de Eer­ste We­reld­oor­log uit­brak. Hoe­wel de bond­ge­no­ten van Rus­land de Tur­ken eer­der als een blok aan het been had­den ge­zien, ge­loof­de Sa­za­nov dat het be­ter was om de Ottomanen aan hun zij­de te heb­ben en niet aan die van de Duit­sers.

De Ottomanen had­den hun le­ger ge­mo­bi­li­seerd, wat door ge­brek­ki­ge in­du­stri­a­li­sa­tie en ver­voers­mid­de­len drie maan­den kost­te. De ge­al­li­eer­den zou­den wei­nig ver­wach­tin­gen heb­ben over de waar­de van het Turk­se le­ger. Het was voor­al de be­doe­ling om de Tur­ken bij Duits­land weg te hou­den. Aan­ge­zien Tur­kije geen gren­zen deel­de met Duits­land of Oos­ten­rijk-Honga­rije, had­den de Ottomanen ui­t­ein­de­lijk een klein ex­pe­di­tie­le­ger van drie korp­sen naar het wes­te­lijk front ge­stuurd. De Mehmet­çik (klei­ne Mehmets) zou­den door de Fran­sen en Brit­ten uit­ge­rust wor­den. Toen de Rus­sen in april 1915 vast­lie­pen te­gen het Duit­se of­fen­sief had­den ze ook Turk­se hulp ge­vraagd. Maar ui­t­ein­de­lijk zou voor­al stra­te­gi­sche lig­ging van Tur­kije van gro­te in­vloed blij­ken op de oor­log. Toen Rus­land laat in 1915 be­voor­ra­dings­pro­ble­men kreeg en het voed­sel op­raak­te, had­den er goe­de­ren door de Bospo­rus naar Rus­land ge­bracht kun­nen wor­den. De rou­te langs Istan­boel was een wa­re be­voor­ra­dings­ader ge­wor­den, wat ver­moe­de­lijk zelfs de Rus­si­sche Re­vo­lu­tie had voor­ko­men.

Een an­de­re hon­gers­nood, in Sy­rië, Li­ba­non en Pa­les­ti­na, had ook voor­ko­men kun­nen wor­den met Ot­to­maans hulp­goe­de­ren. Door goed te zor­gen voor zijn Ara­bi­sche on­der­da­nen kreeg het Ot­to­maan­se Rijk meer res­pect van die be­vol­kings­groep. Ara­bi­sche na­ti­o­na­lis­ten had­den hun plan­nen voor on­af­han­ke­lijk­heid (in wer­ke­lijk­heid aan­ge­moe­digd door GrootB­rit­tan­nië) waar­schijn­lijk uitgesteld.

De Jon­ge Tur­ken had­den het ver­moe­den dat de ge­al­li­eer­den na de oor­log een oog­je had­den op Turks grond­ge­bied. Daar­om wil­den ze be­wij­zen dat het Turk­se le­ger ster­ker was dan de En­ten­te dacht. Met de toe­voe­ging van Bul­ga­rije aan de al­li­an­tie in oktober 1915 had En­var Pas­ha mo­ge­lijk een ge­za­men­lijk of­fen­sief te­gen Oos­ten­rijk-Honga­rije voor­ge­steld, via Ser­visch grond­ge­bied. Een klein con­tin­gent van het Ot­to­maan­se le­ger had dan mee­ge­daan met een in­va­sie van het Habsburg­se Rijk via het zui­den en oos­ten.

Zon­der de nood­zaak om te­gen Tur­kije te vech­ten in Egyp­te had­den de En­gel­sen dui­zen­den ex­tra troe­pen uit Au­stra­lië, Nieuw-Zee­land en In­dia naar het wes­te­lijk front in Frankrijk kun­nen stu­ren. Dit had er in com­bi­na­tie met het ster­ke­re Rus­land aan het oost­front toe ge­leid dat Duits­land en Oos­ten­rijk-Honga­rije eer­der de zin­loos­heid van ver­der ver­zet in zou­den zien. Net als de Ame­ri­ka­nen over­we­gen om in 1917 ook deel te ne­men, komt de oor­log ten ein­de.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.