"Een kind, een le­raar, een pen en een boek kun­nen de we­reld ver­an­de­ren."

Alles over Geschiedenis - - Protest -

De­ze elek­tro­mon­teur stond op te­gen het com­mu­nis­ti­sche re­gime in Po­len. Hij richt­te een vak­bond op voor de ar­bei­ders, ge­heel te­gen de richt­lij­nen van het com­mu­nis­me in. De staat is im­mers al in han­den van de ar­bei­ders! Na tal­lo­ze sta­kin­gen, die met grof ge­weld de kop wer­den in­ge­drukt, werd de So­li­dar­ność in 1980 toch er­kend als vak­bond, met Lech Wa­le­sa als woord­voer­der. De vak­bond kreeg zelfs een plat­form op de ra­dio en de te­le­vi­sie. In 1981 be­sloot de nieu­we Pool­se ge­ne­raal Ja­ru­zels­ki an­ders en hij sloot de lei­ders van de vak­bon­den op. Wa­le­sa zat tot 12 no­vem­ber in het ge­vang. Na zijn vrij­la­ting werd hij nauw­let­tend in de ga­ten ge­hou­den. Voor zijn vreed­za­me ver­zet in re­ac­tie op de ge­weld­da­di­ge ac­ties van de staat ont­ving hij in 1983 de No­bel­prijs voor de Vre­de. In 1989 ont­ving hij de Eu­ro­pe­se Men­sen­rech­ten­prijs. Na fel­le sta­kin­gen en con­flic­ten werd er in 1989 be­slo­ten dat er een ver­de­ling van de macht moest ko­men. Er wer­den pre­si­dents­ver­kie­zin­gen ge­hou­den, waar­bij Lech Wa­le­sa in 1990 als on­be­twis­te win­naar uit de bus kwam. Ma­la­la was al vroeg be­zig met school­rech­ten voor vrou­wen. Daar­in werd ze ge­steund door haar va­der, die di­rec­teur was van een ba­sis­school. Ma­la­la You­sef­zai kwam in ie­de­re krant toen ze op vijf­tien­ja­ri­ge leef­tijd door de Ta­li­ban door haar hoofd werd ge­scho­ten. Ze werd over­ge­vlo­gen naar En­ge­land, waar ze ver­zorgd werd en lang­zaam her­stel­de. Door de we­reld­wij­de ver­ont­waar­di­ging kreeg Ma­la­la een gro­ter plat­form om haar mening te ver­kon­di­gen. Dat leid­de in 2013 uit­ein­de­lijk tot Pa­k­is­taan­se grond­wet voor Vrij­heid van On­der­wijs. Ze voert nog steeds ac­tie voor meer ge­lij­ke rech­ten. In 2014 ont­ving ze de No­bel­prijs voor de Vre­de. Mul­ta­tu­li was een pseu­do­niem van Edu­ard Dou­wes Dek­ker. Hij ver­huis­de in 1838 naar Ne­der­lands-In­dië, waar hij heel wat on­recht zag. De be­vol­king werd ge­na­de­loos on­der­drukt door de lei­ders – zo­wel door de ko­lo­nis­ten als de in­heem­se top. Naast zijn baan als amb­te­naar schreef hij heel wat es­says en pam­flet­ten. Echt be­roemd werd hij door het boek Max Ha­ve­laar, dat hij in 1860 on­der de naam Mul­ta­tu­li uit­gaf. Daar­in om­schreef hij hoe de lo­ka­le be­vol­king door hun meer­de­ren be­han­deld werd. Zijn schrijf­stijl en ide­o­lo­gie had­den veel in­vloed op la­te­re schrij­vers; zelfs Karl Marx en Sig­mund Freud waar­deer­den zijn werk. Het kri­ti­sche boek zorg­de voor veel op­hef in de ho­ge­re krin­gen van ons land. Er werd zelfs ge­poogd Dek­ker om te ko­pen met ho­ge func­ties, als hij het boek maar niet uit­gaf. Max Ha­ve­laar bracht ech­ter niet de ver­an­de­rin­gen en er­ken­ning waar Dek­ker op ge­hoopt had. Zelf kreeg hij bij­voor­beeld geen func­tie waar­in hij ver­an­de­rin­gen zou kun­nen door­voe­ren. Het boek werd bo­ven­dien eer­der ge­pre­zen om zijn li­te­rai­re kwa­li­tei­ten dan om het be­spro­ken on­recht.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.