NAPOLEON IN BALLINGSCHAP

De voor­ma­li­ge Fran­se kei­zer wist uit ballingschap op El­ba te ont­snap­pen. Had hij dit ook voor el­kaar kun­nen krij­gen van­af het naar­gees­ti­ge Sint He­le­na?

Alles over Geschiedenis - - Inhoud -

Zelfs in ballingschap op Sint He­le­na wist Napoleon Eu­ro­pa op zijn kop te zet­ten. Ge­ruch­ten over ont­snap­pings­plan­nen wa­ren er ge­noeg en de Brit­se re­ge­ring had veel geld over om zijn cel ge­slo­ten te hou­den.

Napoleon Bon­a­par­te bracht de laat­ste zes jaar van zijn le­ven door als ge­van­ge­ne van het Brit­se Rijk op het af­ge­le­gen ei­land Sint He­le­na in de zui­de­lij­ke At­lan­ti­sche Oce­aan. Hoe­wel de ge­ï­so­leer­de lig­ging en het moei­lij­ke ter­rein van het ei­land gro­te pro­ble­men vorm­den voor po­ten­ti­ë­le red­ders van de kei­zer, wa­ren er ve­le ge­ruch­ten over ont­snap­pings­plan­nen. De Brit­se re­ge­ring nam de­ze ge­ruch­ten heel se­ri­eus en deed de groot­ste moei­te om Napoleon te be­wa­ken. Maar wil­de hij ei­gen­lijk wel ont­snap­pen?

Na zijn ne­der­laag bij Wa­ter­loo in ju­ni 1815, deed Napoleon troons­af­stand en gaf zich over aan de

Brit­ten. Hij hoop­te dat de prins-re­gent, de toe­kom­sti­ge ko­ning Ge­or­ge IV, hem asiel zou ver­le­nen. In plaats daar­van brach­ten de Brit­ten hem, me­de in naam van de Eu­ro­pe­se al­li­an­tie die te­gen hem vocht, naar Sint He­le­na. Het was een ver­la­ten rots in de zee, 1900 ki­lo­me­ter ten wes­ten van Afri­ka en 3200 ki­lo­me­ter ten oos­ten van Bra­zi­lië. Dit was de ide­a­le plaats om een ge­vaar­lij­ke fi­guur als Napoleon op te ber­gen, ze­ker aan­ge­zien hij een paar maan­den eer­der al eens ont­snapt was van het veel min­der af­ge­le­gen El­ba.

Een ont­snap­ping van Sint He­le­na zou moei­lijk wor­den. Het ei­land was in fei­te de punt van een do­de vul­kaan en tus­sen de stei­le rots­wan­den wa­ren maar wei­nig aan­leg­plaat­sen voor sche­pen. Het bin­nen­land was bo­ven­dien be­zaaid met scher­pe berg­top­pen en die­pe ra­vij­nen. Een arts die op het ei­land ge­sta­ti­o­neerd was met een re­gi­ment om Napoleon te be­wa­ken be­schreef het als volgt: “Het is de le­lijk­ste en el­len­dig­ste rots die je je kunt voor­stel­len. Het op­per­vlak is ruw en on­der­bro­ken en het ei­land steekt uit de die­pe zee als een zwar­te wrat.”

Bui­ten de na­tuur­lij­ke ob­sta­kels, wa­ren ook de Brit­ten flin­ke dwars­lig­gers. Sint He­le­na was al sinds het mid­den van de ze­ven­tien­de eeuw in han­den van de En­gel­se

East In­dia Com­pa­ny. Zij had­den er ver­de­di­gings­wer­ken aan­ge­legd om­dat het ei­land een be­lang­rij­ke tus­sen­stop was voor het scheeps­ver­keer tus­sen Eu­ro­pa en Azië. De lan­dings­plaat­sen wer­den ver­de­digd door ster­ke bat­te­rij­en ge­schut en Ja­mestown, de be­lang­rijk­ste plaats op het ei­land, werd be­waakt met for­ten.

Toen het schip met Napoleon aan boord in ok­to­ber 1815 voor an­ker ging bij Ja­mestown, was “el­ke ope­ning, el­ke ri­chel en elk plat­form voor­zien van ge­schut.” Napoleon ver­scheen aan dek en be­keek de om­rin­gen­de stel­lin­gen met zijn kij­ker. Daar­na keer­de hij zon­der com­men­taar te­rug naar zijn ka­juit.

Tij­dens de ge­van­gen­schap van Napoleon was de be­wa­king van het ei­land nog stren­ger dan an­ders. Er wer­den meer ka­non­nen aan­ge­voerd, in to­taal 500 stuks. Ze wer­den dag en nacht be­mand. Bo­ven­dien wer­den er meer troe­pen op het ei­land ge­sta­ti­o­neerd zo­dat het ei­land een gar­ni­zoen van 2800 man kreeg. Voor een ei­land­je met een op­per­vlak van maar 120 vier­kan­te ki­lo­me­ter en zo’n 6000 in­wo­ners was dat een enor­me con­cen­tra­tie. Er wa­ren 500 sol­da­ten ge­le­gerd op De­ad­wood Plain, in het vol­le zicht van Na­po­le­ons re­si­den­tie Long­wood Hou­se.

Het huis be­vond zich acht ki­lo­me­ter van Ja­mestown en was om­ringd met twee be­wa­kings­gor­dels. In de bin­nen­ste ring van zes ki­lo­me­ter rond het huis mocht Napoleon zich vrij be­we­gen. Er stond een ste­nen muur om­heen, die om de vijf­tig pas­sen be­mand was. In de nacht werd de be­wa­king aan­ge­haald: om de vijf­tien pas­sen stond een be­wa­ker bui­ten Long­wood Hou­se en nie­mand mocht het ge­bouw ver­la­ten of be­tre­den. De bui­ten­ste ring had een ra­di­us van zo’n ne­gen­tien ki­lo­me­ter en werd be­waakt door wacht­pos­ten en pa­trouil­les te paard. Als Napoleon zich bui­ten de­ze ring wil­de be­ge­ven, moest hij dat van te­vo­ren aan­vra­gen en op een es­cor­te van een Brit­se of­fi­cier wach­ten. Er was per­ma­nent een Brit­se ka­pi­tein woon­ach­tig op

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.