Jeanne de Maagd

His­to­ri­ca Ju­liet Bar­ker be­schrijft hoe Jeanne werd ge­bruikt en mis­bruikt door de ko­nink­rij­ken van Engeland en Frank­rijk.

Alles over Geschiedenis - - Exposities -

Hoe ge­brui­ke­lijk was het in de mid­del­eeu­wen om te be­we­ren dat je in ge­sprek was met god?

Jeanne d’Arc maak­te deel uit van een lan­ge rij vrou­wen die be­weer­den hei­lig te zijn (het wa­ren meest­al vrou­wen!). Ze claim­den dat ze per­soon­lijk god­de­lij­ke open­ba­rin­gen had­den er­va­ren. Het aan­tal men­sen met der­ge­lij­ke claims nam al toe sinds hal­ver­we­ge de 14e eeuw, maar ze moesten se­ri­eus wor­den ge­no­men om­dat ze de au­to­ri­teit van de kerk als eni­ge uit­leg­ger van gods woord op aar­de uit­daag­den. Bo­ven­dien zorg­de het voor volkson­rust. Jeanne was één van mi­ni­maal drie vrou­we­lij­ke vi­si­o­nairs die re­cent voor de ko­ning van Frank­rijk wa­ren ver­sche­nen om hem hun god­de­lij­ke bood­schap­pen te bren­gen. Drie van haar tijd­ge­no­ten wer­den om de­zelf­de re­den ver­volgd voor ket­te­rij. Twee er­van be­ken­den, maar een wei­ger­de net zo­als Jeanne en ein­dig­de ook op de brand­sta­pel.

Wat zorg­de er­voor dat Jeanne op­viel tus­sen de an­de­re ‘pro­fe­ten’?

Jeanne ge­loof­de ab­so­luut in de god­de­lijk­heid van haar mis­sie en was er­van over­tuigd dat de stem­men echt wa­ren.

Dat maak­te van haar een over­tui­gen­de, on­be­vrees­de en cha­ris­ma­ti­sche lei­der, voor­al in een ver­deeld land dat tot haar komst ge­loof­de dat god aan de kant van de En­gel­sen stond. Maar ze had ook mach­ti­ge be­scher­mers (waar­on­der Yo­lan­de van Aragón, de schoon­moe­der van de Dau­phin) die haar hiel­pen om te vol­doen aan het beeld van de voor­spel­de Maagd uit de Lor­rai­ne, die de glo­rie van Frank­rijk zou gaan her­stel­len. Ze ga­ven haar een man­ne­lijk har­nas en het zwaard van naar ver­luidt de groot­va­der van Ka­rel de Gro­te, en haal­de de Dau­phin over om haar als boeg­beeld te ge­brui­ken voor een nieu­we po­ging zijn ko­nink­rijk te­rug te win­nen.

Zon­der die hulp was ze net zo in­ef­fec­tief als al­le an­de­re po­pu­lai­re vi­si­o­nairs en pro­fe­ten, zo­als la­ter zou blij­ken toen ze veld­sla­gen be­gon te ver­lie­zen.

Wat was de re­ac­tie op de dood van Jeanne?

We we­ten niet hoe de sol­da­ten die ze heeft ge­leid er­op re­a­geer­den, maar de Dau­phin (die ze tot Ka­rel VII had ge­kroond) heeft geen en­ke­le keer ge­pro­beerd haar te red­den. Hij noem­de haar naam ook pas twin­tig jaar la­ter, toen haar ver­oor­de­ling als ket­ter werd her­zien. In Or­léans, de stad die ze had ge­hol­pen van de En­gel­sen te be­vrij­den, werd ze her­in­nerd en werd er een jaar­lijks fes­ti­val aan haar op­ge­dra­gen.

In hoe­ver­re was Jeanne ver­ant­woor­de­lijk voor de nieu­we mo­ti­va­tie van het Fran­se le­ger?

Als de voor­spel­de Maagd uit de Lor­rai­ne gaf Jeanne het le­ger hoop. Maar het blijft een feit dat ze dit voor het groot­ste ge­deel­te deed als boeg­beeld, niet zo­zeer als ge­ne­raal. De er­va­ren mi­li­tai­re lei­ders won­nen de Slag bij Pa­tay en de cam­pag­ne in Reims; Jeanne mocht niet mee­doen met het ne­men van be­slis­sin­gen en toen ze op ei­gen hout­je pro­beer­de om Pa­rijs aan te val­len, mis­luk­te dat. Wat vaak wordt ver­ge­ten is dat de En­gel­sen na haar dood het noor­den van Frank­rijk nog zo’n 20 jaar be­zet hiel­den.

Ju­liet Bar­ker heeft veel ge­schre­ven over de Hon­derd­ja­ri­ge Oor­log en de mid­del­eeu­wen. Een aan­tal ti­tels zijn: Agin­court: The King, The Cam­paign, The Batt­le

Con­quest: The English King­dom of Fran­ce 1417 – 1450 Eng­land Ari­se: The Pe­o­p­le, The King And The Gre­at Re­volt of 1381.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.