De hand­ma­ti­ge mo­dus

Zelf het dia­frag­ma en de slui­ter­tijd in­stel­len is in­der­daad iets meer werk. Maar met een beet­je oe­fe­nen krijg je wel per­fect be­lich­te foto’s met een heel ei­gen ka­rak­ter.

CHIP FOTO Magazine - - Voorwoord - Door Ton Heij­nen

Leer meer over de M-stand.

Ge­bruik je een half­au­to­ma­ti­sche mo­dus, zo­als de dia­frag­ma­voor­keu­ze (Av of A) of de slui­ter­tijd­voor­keu­ze (Tv of S), dan stel je zelf één be­lich­tings­pa­ra­me­ter in en laat je je ca­me­ra de daar­bij pas­sen­de an­de­re in­stel­lin­gen be­pa­len. Draai je het wiel­tje op je ca­me­ra nog een stand ver­der naar M, dan moet je het echt zelf op­los­sen. Je moet dan zelf een dia­frag­ma kie­zen en een bij­pas­sen­de slui­ter­tijd. Dat klinkt wat las­tig en waar­schijn­lijk krijg je bij de eer­ste po­gin­gen dan ook een paar mis­luk­te foto’s. Toch is het de moei­te waard om je te ver­die­pen in de­ze mo­dus, want juist door de ve­le – mis­luk­te – po­gin­gen, leer je echt hoe je een goed be­lich­te foto maakt. En ei­gen­lijk is het niet zo heel erg moei­lijk, als je maar re­ke­ning houdt met een paar ba­sis­re­gels.

Aan de slag!

Eerst be­paal je welk ka­rak­ter je foto moet heb­ben. Wil je de na­druk leg­gen op een per­soon of een ob­ject voor een vrij on­rus­ti­ge ach­ter­grond? Of wil je een snel­le be­we­ging scherp vast­leg­gen? Met het ant­woord op de­ze vra­gen, weet je wel­ke be­lich­tings­pa­ra­me­ter je als eer­ste moet in­stel­len.

Zo zal een land­schaps­fo­to­graaf of een por­tret­fo­to­graaf be­gin­nen met het be­pa­len van het dia­frag­ma, want voor hun is de juis­te scherp­te­diep­te be­lang­rijk voor het ui­ter­lijk van hun foto’s. Een klein dia­frag­ma, zo­als f16 of f22, zorgt voor een zo groot mo­ge­lij­ke scherp­te­diep­te en dus voor een vol­le­dig scherp af­ge­beeld land­schap. Met f2.8 of f4 heb je juist een wijd open dia­frag­ma en een veel kor­te­re scherp­te­diep­te. Dat zorgt bij por­tret­ten voor een on­scher­pe ach­ter­grond die daar­door niet meer af­leidt van het on­der­werp.

Voor sport­fo­to­gra­fen is daar­en­te­gen de juis­te slui­ter­tijd weer heel be­lang­rijk. Een snel­le slui­ter­tijd van bij­voor­beeld 1/1000 se­con­de be­vriest de be­we­ging en zorgt voor een haar­scher­pe af­beel­ding van de spor­ter. Met een lan­ge­re slui­ter­tijd kun je juist weer cre­a­tie­ve ac­cen­ten ma­ken, om­dat je met de be­we­gings­on­scherp­te juist de snel­le be­we­ging be­na­drukt.

De op­ti­ma­le be­lich­ting

Nu heb je de eer­ste in­stel­ling ge­maakt en heb je wat ba­sis­ken­nis en Fin­ger­spit­zen­ge­fühl no­dig om te be­pa­len welk

dia­frag­ma bij de ge­ko­zen slui­ter­tijd past – en an­ders­om. Een klei­ne dia­frag­ma­ope­ning

(een groot ge­tal) laat wei­nig licht door op de sen­sor en ver­eist een lan­ge­re slui­ter­tijd. Bij een wijd open dia­frag­ma (een klein ge­tal) komt er veel meer licht op de sen­sor en is er een veel kor­te­re slui­ter­tijd no­dig. Als je de­ze re­gels volgt, krijg je om­ge­keerd ook het juis­te dia­frag­ma bij een eer­der ge­ko­zen slui­ter­tijd, ook al zijn er mis­schien een paar po­gin­gen voor no­dig. Je krijgt van je ca­me­ra wel een hulp­mid­del: al voor­dat je de ont­span­knop he­le­maal in­drukt, krijg je in de zoe­ker of op het scherm­pje een be­lich­tings­schaal te zien. Daar­op zie je of het on­der­werp met de ge­ko­zen com­bi­na­tie van dia­frag­ma en slui­ter­tijd cor­rect be­licht wordt. Is dat het ge­val, dan staat het pijl­tje in het mid­den op nul.

Spe­ci­a­le trucs

Als je met een be­paald dia­frag­ma wilt wer­ken én een voor­keur hebt voor een spe­ci­fie­ke slui­ter­tijd, dan kan het zijn dat de­ze com­bi­na­tie zorgt voor een in­cor­rec­te

be­lich­ting. Dat kun je op­los­sen door een an­de­re iso-waar­de te kie­zen. Dreigt je foto te licht te wor­den, dan kies je een la­ge­re waar­de. En om­ge­keerd zorgt een ho­ge­re waar­de voor een ho­ge­re licht­ge­voe­lig­heid van je sen­sor. Ben je bij­voor­beeld wild­li­fe­fo­to­graaf, dan kun je op de­ze ma­nier in de sche­me­ring toch ge­bruik ma­ken van meer scherp­te­diep­te én een kor­te slui­ter­tijd.

Maar wan­neer dan?

In si­tu­a­ties met wis­se­lend licht is de hand­ma­ti­ge mo­dus niet echt ge­schikt. Hier kun je be­ter kie­zen voor de half­au­to­ma­ti­sche stan­den waar­bij je al­leen het dia­frag­ma of de slui­ter­tijd zelf in­stelt. De an­de­re waar­de wordt dan door de ca­me­ra be­paald, zo­dat de kans op een goed be­lich­te foto het grootst is. Toch zwe­ren veel men­sen bij de hand­ma­ti­ge mo­dus, om­dat de half­au­to­ma­ti­sche stan­den wel eens de mist in gaan en te veel let­ten op de ach­ter­grond. De waar­den lig­gen dan wel net­jes in het mid­den, maar het on­der­werp wordt dan over- of juist on­der­be­licht. Fo­to­gra­feer je een don­ker ge­kle­de ski­ër in de sneeuw en voor een hou­ten berg­hut, dan zal de half­au­to­ma­ti­sche stand twee heel ver­schil­len­de in­stel­lin­gen kie­zen om­dat hij com­pen­seert voor de lich­te of juist don­ke­re ach­ter­grond. Wan­neer je zelf ‘aan de knop­pen zit’, houd je hier zelf re­ke­ning mee.

Al­ter­na­tie­ven

In bo­ven­staan­de si­tu­a­tie kan het han­dig zijn om de be­lich­ting tij­de­lijk vast te hou­den, met de func­tie AE-L (Au­to Ex­po­su­re Lock) die je op de mees­te spie­gel­re­flex­ca­me­ra’s kunt vin­den. Druk je de­ze toets in, dan ont­houdt de ca­me­ra de in­ge­stel­de licht­me­ting, ook al ver­an­dert je stand­punt en com­po­si­tie. Dat kan een han­dig hulp­mid­del zijn.

Toch, wie va­ker met de hand­ma­ti­ge mo­dus werkt, die zal be­ter be­grij­pen hoe fo­to­gra­fie en licht­me­ting echt wer­ken. Laat je de be­lich­ting niet aan de elek­tro­ni­ca over, maar re­gel je die zelf, dan word je na wat oe­fe­ning be­loond met het beeld dat je zelf voor ogen had. De­ze mo­dus is ook aan te ra­den als je bij con­stan­te licht­om­stan­dig­he­den foto’s wilt ma­ken van be­we­gen­de per­so­nen of ob­jec­ten. Tot slot is hij ook ide­aal wan­neer je ge­bruik maakt van een flit­ser, om­dat je zo het flits­licht en het om­ge­vings­licht goed in ba­lans kunt bren­gen.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.