ATX-voe­din­gen van 400 watt

Ef­fi­ci­ën­te ATX-voe­din­gen voor all­round pc's

C’t Magazine - - Inhoud - Chris­tof Win­deck

Voor een mo­der­ne desktop-pc met krach­ti­ge pro­ces­sor en apar­te gra­fi­sche kaart is een 400W-voe­ding vaak ge­noeg. Die vol­doet pri­ma en is meest­al stuk­ken goed­ko­per en voor­al bij la­ge be­las­ting ef­fi­ci­ën­ter dan een zwaar­der exem­plaar.

Saai van­bui­ten, span­nend van­bin­nen: de on­op­val­len­de ATX-voe­ding speelt een be­lang­rij­ke rol in de pc. Hij moet ver­schil­len­de ge­lijk­span­nin­gen nauw­keu­rig en sta­biel aan­le­ve­ren en te­ge­lij­ker­tijd in een frac­tie van een se­con­de re­a­ge­ren op ex­tre­me be­las­tin­gen van pro­ces­sor en gra­fi­sche kaart. Ver­der moet de voe­ding stil en ef­fi­ci­ënt zijn en liefst niet te veel kos­ten, zo­dat er meer bud­get over­blijft voor an­de­re on­der­de­len. Veel pc's, ook die met een krach­ti­ge gra­fi­sche kaart en oc­ta­co­re­pro­ces­sor, heb­ben ge­noeg aan een 400 watt voe­ding van cir­ca 50 eu­ro. We test­ten er daar vier van, plus een 300 watt mo­del. Er zit vaak mo­der­ne tech­niek in, zo­als ge­lijk­stroom­con­ver­ters voor de 5 volt en 3,3 volt rail en meer­de­re 12V-rails. Hoe die wer­ken en wat het voor­deel daar­van is, lees je in het FAQ-ar­ti­kel op pa­gi­na 96.

Het Duit­se Lis­tan biedt on­der de merk­naam Be qui­et! ver­schil­len­de se­ries voe­din­gen. De Pu­re Po­wer-mo­del­len heb­ben een goe­de prijs-pres­ta­tie­ver­hou­ding. On­langs is daar de Pu­re Po­wer 10-reeks bij ge­ko­men. Be­hal­ve een 400W-mo­del heb­ben we er ook een van 300 watt getest. Daar­mee wil­den we kij­ken of de uit­spraak klopt dat een zo krap mo­ge­lijk be­me­ten voe­ding het ef­fi­ci­ëntst werkt bij la­ge be­las­ting.

De Cor­sair Ven­ge­an­ce 400 is al lan­ger op de markt. Net als de Pu­re Po­wer 10 400W biedt hij ge­lijk­stroom­con­ver­sie en mul­ti-rail be­vei­li­ging. Het mo­del van Be qui­et! heeft bo­ven­dien een 80-Plus zil­ver­cer­ti­fi­ce­ring. We test­ten of de goed­ko­pe­re Cou­gar VTX400 en Ener­max Max­pro 400W ook nog mee kun­nen ko­men.

Ef­fi­ci­ën­tie

Al­le ge­tes­te voe­din­gen dra­gen het 80-Plus­lo­go (zie FAQ) en vol­doen in de prak­tijk ruim aan de bij­be­ho­ren­de voor­waar­den. Maar dit is al­leen re­le­vant voor pc's die vaak op vol­le toe­ren draai­en, zo­als ga­mepc's. Twin­tig pro­cent is im­mers ook bij 300 watt al 60 watt ver­spil­ling. Mo­der­ne pc's met ge­ïn­te­greer­de grap­hics heb­ben on­be­last maar zo'n 15 watt no­dig, ons test­sys­teem zelfs nog min­der.

We ver­ge­lij­ken de voe­din­gen in de test daar­om ook bij 10 watt en 30 watt be­las­ting, veel min­der dan in de 80-Plus­voor­waar­den. De ver­schil­len zijn hier gro-

ter dan bij­voor­beeld bij 50 pro­cent be­las­ting. Voe­din­gen die bij 10 watt be­las­ting ten­min­ste 60 pro­cent ren­de­ment heb­ben, krij­gen voor die me­ting het oor­deel 'goed'. Bij 20 watt be­las­ting moe­ten ze voor 'goed' mi­ni­maal 85 pro­cent ha­len.

In stand-by kan de pc ge­start of uit de slui­mer­s­tand ge­wekt wor­den door op een toets te druk­ken, maar dan staat er wel con­ti­nu span­ning op de 5V-stand-by­lijn van de voe­ding. Bij de stand-by­me­tin­gen leg­den we de grens voor 'goed' bij 70 pro­cent ren­de­ment, of­te­wel hoog­uit 30 pro­cent ver­lies.

Sta­bi­li­teit

De over­span­nings­be­vei­li­ging tes­ten we met zo­ge­he­ten bursts en sur­ges die we met een burst-sur­ge-ge­ne­ra­tor ver­oor­za­ken op de de 230V-stroom­toe­voer. Een nor­ma­le pc-voe­ding moet daar­bij be­stand zijn te­gen 1000 volt. Al­le voe­din­gen door­ston­den dat pro­bleem­loos. De 2000V-test is ei­gen­lijk al­leen voor in­du­stri­ë­le voe­din­gen, maar ook die le­ver­de geen pro­ble­men op. Bij de voe­din­gen van Be qui­et! En Cou­gar zak­te de se­cun­dai­re span­ning kort in, maar dat is geen kri­tie­ke fout.

Me­tin­gen van de zo­ge­he­ten over­brug­gings­tijd ge­ven aan hoe de voe­ding om­gaat met een kor­te on­der­bre­king van de stroom­toe­voer. De ATX-spe­ci­fi­ca­tie ver­eist dat de se­cun­dai­re span­ning bij vol­le­di­ge be­las­ting bin­nen de to­le­ran­ties blijft als de net­span­ning 17 mil­li­se­con­den weg­valt. Veel nood­stroom­voor­zie­nin­gen heb­ben na­me­lijk cir­ca 10 ms no­dig om te scha­ke­len bij stroom­uit­val. Al­le voe­din­gen door­staan de­ze test pro­bleem­loos bij vol­le­di­ge be­las­ting.

De Cor­sair Ven­ge­an­ce 400W haalt in stand-by slechts een over­brug­gings­tijd van een der­de se­con­de, de an­de­ren een veel­voud daar­van. Als de stroom uit­valt ter­wijl de pc de stand-by­mo­dus Sus­pend-to-RAM ge­bruikt, kun­nen ge­ge­vens ver­lo­ren gaan. Maar Win­dows 10-com­pu­ters schrij­ven stan­daard in de slui­mer­s­tand de ge­heu­gen­in­houd naar de har­de schijf of SSD.

Ge­lijk­stroom­con­ver­ters

De Be qui­et! Pu­re Po­wer 10 400W en de Cor­sair Ven­ge­an­ce 400 zet­ten de net­span­ning eerst om in 12 volt ge­lijk­span­ning. Om daar weer 3,3 en 5 volt van te ma­ken, heb­ben de­ze voe­din­gen zo­ge­he­ten ge­lijk­stroom­con­ver­ters (DC-DC con­ver­ters). Die moe­ten er­voor zor­gen dat bij erg zwa­re be­las­ting van de 12V-rail (door cpu en gpu de la­ge­re span­nin­gen niet gaan schom­me­len. Dat werkt goed, maar of het in de prak­tijk veel uit­maakt is niet zon­der meer te zeg­gen.

The­o­re­tisch is het na­deel van DC-DC con­ver­ters in voe­din­gen dat de dub­be­le om­vor­ming voor een la­ger ren­de­ment zorgt. In­der­daad ko­men de twee voe­din­gen met de­ze tech­niek niet zo goed uit de bus bij on­ze me­tin­gen met erg la­ge be­las­ting van 10 of 30 watt. Maar ook bij dit na­deel kun je je af­vra­gen of dat in de prak­tijk veel uit­maakt. Als het moe­der­bord voor­al de 12V-rails be­last, is het na­deel be­perkt. Bij ons 10,4W-meet­punt gaat 8,4 watt naar de 12V-lijn (0,7 A) en slechts 1 watt naar zo­wel 3,3V- als 5V-lijn.

Mul­ti-rail

Bij voe­din­gen met een en­ke­le rail grijpt de be­vei­li­ging pas in als de to­ta­le be­las­ting van de 12V-lijn te hoog wordt. De twee voe­din­gen met DC-DC con­ver­ters bie­den ook mul­ti-rail. Daar­bij wordt de

stroom door de twee, res­pec­tie­ve­lijk drie 12V-rails (12V1, 12V2 en 12V3) af­zon­der­lijk be­grensd. Hier­door wordt de scha­de aan de pc be­perkt als een en­ke­le com­po­nent 'door­brandt' en een ex­tre­me stroom­piek ver­oor­zaakt.

Bij on­ze me­tin­gen greep de be­gren­zing bij mul­ti-rail voe­din­gen dui­de­lijk la­ter in dan de ty­pe­schild­jes doen ver­moe­den. Dat is ook goed, want als kor­te pie­ken al voor uit­scha­ke­len zor­gen krijg je over­bo­di­ge in­gre­pen. De to­le­ran­tie bij uit­scha­ke­len laat wel het ver­schil zien tus­sen mul­ti-rail be­gren­zing en nor­ma­le stroom­be­gren­zing. De Cor­sair Ven­ge­an­ce 400 staat maxi­maal 33 am­pè­re toe. Per rail is dit 25 am­pè­re, een

ver­schil van maar 24 pro­cent. Het the­o­re­ti­sche voor­deel van mul­ti-rail komt beter tot ui­ting bij zwaar­de­re voe­din­gen. Die kun­nen in to­taal wel meer dan 40 of 50 am­pè­re aan op de 12V-rails.

Ge­luids­pro­duc­tie

Ven­ti­lat­or­ge­luid me­ten we in on­ze akoes­ti­sche test­ka­mer op 50 cen­ti­me­ter af­stand bij ver­schil­len­de be­las­tin­gen. Bij­na al­le voe­din­gen pro­du­ceer­den min­der dan de mi­ni­maal meet­ba­re 0,1 so­ne bij la­ge be­las­ting. In de prak­tijk zijn ze dan on­hoor­baar. De Be qui­et!-ap­pa­ra­ten de­den hun naam eer aan en ble­ven ook bij maxi­ma­le be­las­ting erg stil. Bij de an­de­re voe­din­gen was de ven­ti­la­tor dan meer of min­der hoor­baar. De Cou­gar VTX400 was het luid­ruch­tigst bij be­las­ting, maar daar­bij

werd de ven­ti­la­tor pas bo­ven 230 watt ac­tief werd. Bij Cor­sair en Ener­max start­ten de ven­ti­la­to­ren juist bij la­ge be­las­ting al, maar ble­ven ze stil­ler on­der zwa­re be­las­ting. Bij een 400W-voe­ding die de pc­be­hui­zing deelt met een gra­fi­sche kaart is 0,6 so­ne bij zwa­re be­las­ting geen pro­bleem. Bij min­der dan 0,5 so­ne ge­ven we de waar­de­ring 'zeer goed'.

Con­clu­sie

80-Plus is een vol­was­sen tech­niek: bij be­las­ting zet­ten al­le voe­din­gen wis­sel­stroom ef­fi­ci­ënt om. DC-DC-con­ver­ter­slij­ken het ren­de­ment bij wei­nig be­las­ting te ver­min­de­ren. Als je ook de laat­ste watt ver­bruik van je pc be­lang­rijk vindt, moet je goed na­den­ken over de keu­ze van je voe­ding. Het kan dan ver­stan­dig zijn om een la­ger wat­ta­ge te ne­men. Maar als je la­ter een krach­ti­ger gra­fi­sche kaart wilt in­bou­wen, is een te krap wat­ta­ge weer niet han­dig.

De Be Qui­et! Pu­re Po­wer 10 400W blijft ook on­der be­las­ting bij­zon­der stil en werkt dan het meest ef­fi­ci­ënt. Maar bij erg la­ge be­las­ting zijn an­de­re ef­fi­ci­ën­ter, voor­al het 300W-exem­plaar van de­zelf­de fa­bri­kant gooit dan ho­ge ogen. De ou­de­re en nau­we­lijks duur­de­re Ener­max Pro 400W ver­bruikt niet veel meer bij 10 watt be­las­ting. Die heeft bo­ven­dien meer re­ser­ve­ca­pa­ci­teit, lan­ge­re ka­bels en zo­wel een SATA- als een PCIe-stek­ker meer. Het na­deel is al­leen dat de ven­ti­la­tor snel­ler op toe­ren komt en de over­brug­gings­tij­den kor­ter zijn.

De Cor­sair Ven­ge­an­ce 400 heeft de lang­ste ka­bels van de ge­tes­te voe­din­gen. Dat kan bij gro­te­re to­wer­be­hui­zin­gen een door­slag­ge­vend voor­deel zijn. Zijn 5Vstand-by­cir­cuit werkt daar­naast erg ef­fi­ci­ënt.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.