Stap nu over op 4K

4K-scher­men van 24 tot 28 inch voor op kan­toor

C’t Magazine - - Inhoud - Ben­ja­min Kraft

Een goe­de kan­toor­mo­ni­tor heeft een groot high-res scherm en is in veel rich­tin­gen ver­stel­baar. We heb­ben 24- tot 28-inch-scher­men tus­sen de 400 en 700 eu­ro ge­test. Ook voel­den we zes stil­le gra­fi­sche kaar­ten van­af 85 eu­ro aan de tand en kun je le­zen hoe je 4K on­der Win­dows en Li­nux con­fi­gu­reert.

Het re­cept voor een mo­der­ne kan­toor­mo­ni­tor is een­vou­dig: neem een groot dis­play, maak het lek­ker scherp met een ho­ge re­so­lu­tie en dien het op met een flin­ke por­tie er­go­no­mie. Voor de­ze test heb­ben we vijf dis­plays met een beeld­di­a­go­naal van 24 tot 28 inch la­ten ko­men die vol­gens dat re­cept ge­maakt zijn. Ze sma­ken ech­ter al­le­maal net even an­ders.

Ge­luk­kig zijn 4K-scher­men on­der­tus­sen re­de­lijk be­taal­baar ge­wor­den: de klein­ste en met 390 eu­ro goed­koop­ste mo­ni­tor is het 24-inch mo­del CB241HQK van Acer. We heb­ben ook de 27-inch scher­men AOC U2777PQU, Fu­jit­su P27T-7 en Leno­vo Thin­kVi­si­on P27 ge­test. Die lo­pen qua prijs uit­een van 450 tot 700 eu­ro. Dell maakt het plaat­je com­pleet met de 28-inch mo­ni­tor S2817Q, die on­li­ne te koop is voor on­ge­veer 430 eu­ro.

We heb­ben an­de­re scher­men in huis ge­had die in aan­mer­king kun­nen ko­men als kan­toor­mo­ni­tor, zo­als de een­vou­di­ge maar gun­stig ge­prijs­de 27-inch LG 27UD58P. De tech­ni­sche ge­ge­vens en test­re­sul­ta­ten van die mo­ni­tor staan ook in de ta­bel ver­der­op. Ap­ple-ge­brui­kers met een mo­der­ne MacBook of nieu­we iMac kun­nen even­tu­eel te­recht bij de 21,5-inch en 27-inch Ul­traFi­ne-dis­plays van LG. Die heb­ben met USB-C of Thun­der­bolt-aan­slui­ting en goe­de in­te­gra­tie met macOS. Als je je mo­ni­tor so­wie­so lie­ver via USB-C aan­sluit, kun je ook kij­ken naar de groeps­test [1] van ge­schik­te mo­ni­to­ren en adap­ters.

Scherp be­ke­ken

Als je de he­le dag ach­ter een mo­ni­tor zit en met meer­de­re ven­sters werkt, weet

Bij kan­toor­scher­men is de er­go­no­mie be­lang­rij­ker dan ho­ge beeld­fre­quen­ties en een gro­te kleur­ruim­te. Een groot scher­mop­per­vlak met een ho­ge re­so­lu­tie is erg pret­tig om Ex­cel-werk­bla­den, het e-mail­pro­gram­ma en beurs­koer­sen ge­lijk­tij­dig in de ga­ten te kun­nen hou­den.

je een groot beeld­scher­mop­per­vlak te waar­de­ren. Om te voor­ko­men dat tek­sten en af­beel­din­gen te kor­re­lig wor­den, moet het scherm een vol­doen­de ho­ge re­so­lu­tie heb­ben. Full HD (1920 x 1080 pixels) zorgt op een 22-inch mo­ni­tor nog wel voor vol­doen­de scherp­te met een pixel­dicht­heid van 103 ppi (pixels per inch, beeld­pun­ten per inch), maar op een 27-inch mo­ni­tor blijft daar nog maar 84 ppi van over. Je kunt dan dui­de­lijk af­zon­der­lij­ke beeld­pun­ten zien, de tek­sten zijn kor­re­lig en bij af­beel­din­gen zie je ras­ter­pa­tro­nen.

Een 4K-scherm toont op het­zelf­de op­per­vlak vier keer zo­veel beeld­pun­ten (3840 x 2160 pixels) als Full HD. Zelfs op een 27-inch scherm is dat vol­doen­de met ruim 160 ppi, bij 24 inch is het zelfs 184 ppi. Op een nor­ma­le kij­kaf­stand ziet de schermin­houd er dan uit als ge­drukt.

Door de ho­ge re­so­lu­tie wor­den be­die­nings­ele­men­ten zo­als me­nu’s, pic­to­gram­men en bij­schrif­ten op een 4K-scherm klei­ner weer­ge­ge­ven. Om daar­voor te com­pen­se­ren, wor­den die ele­men­ten door mo­der­ne be­stu­rings­sys­te­men ge­schaald.

MacOS doet dat al sinds en­ke­le ver­sies erg goed om­dat Ap­ple met zijn Re­ti­na-scher­men veel er­va­ring heeft op­ge­daan. Het be­drijf spoort ont­wik­ke­laars bo­ven­dien aan om soft­wa­re ge­schikt te ma­ken voor weer­ga­ve op scher­men met ho­ge re­so­lu­ties. Bij ou­de­re pro­gram­ma’s zo­als Pho­to­shop CS5 en Ci­ne­bench R11 kan het ech­ter ge­beu­ren dat ven­ster­ran­den en me­nut­ek­sten wel mooi ge­schaald wor­den, maar dat de in­houd van de ven­sters er kor­re­lig of ver­vaagd uit­ziet.

Het­zelf­de zien we bij Mi­cro­soft. Ou­de­re Win­dows-ver­sies had­den nog moei­te met het scha­len, maar met Win­dows 10 zijn er slechts zel­den pro­ble­men. Ook daar­bij gaat het meest­al om ou­de­re soft­wa­re die te­gen­strib­belt, maar ook nieu­we­re tools zo­als WinDirStat en CPU-Z ge­ven tekst on­dui­de­lijk weer.

Ook bij Li­nux-dis­tri­bu­ties zijn er de af­ge­lo­pen ja­ren veel ver­be­te­rin­gen door­ge­voerd. Veel desktopom­ge­vin­gen heb­ben ge­leerd om be­die­nings­ele­men­ten en tek­sten vol­doen­de te ver­gro­ten, maar er zijn nog de no­di­ge kin­der­ziek­ten. Bo­ven­dien heb­ben veel gra­fi­sche dri­vers er moei­te mee om 4K-scher­men aan te stu­ren op de vol­le­di­ge re­so­lu­tie met 60 Hz. Wel­ke pro­ble­men op de loer lig­gen bij Win­dows en Li­nux en hoe je ze om­zeilt, lees je in de ar­ti­ke­len op pa­gi­na 102 en 105.

Er­go­no­mie

Om pret­tig te kun­nen wer­ken, moet een mo­ni­tor af­ge­steld kun­nen wor­den op de per­soon­lij­ke zit­hou­ding. Al­le scher­men in de­ze test kun­nen ver­steld wor­den. Bij Acer en Dell is het niet mo­ge­lijk het scherm in por­tret­stand te zet­ten en het Dell-scherm kan bo­ven­dien niet op­zij ge­draaid of in hoog­te ver­steld wor­den. De mo­ni­to­ren van AOC, Fu­jit­su en Leno­vo bie­den ech­ter al­le stel­mo­ge­lijk­he­den.

Ook op een an­der punt la­ten Dell en Acer een steek val­len: ze om­lijs­ten het scherm met een af­lei­den­de spie­ge­len­de rand, wat op den duur tot ver­moei­de ogen leidt. Zelfs het mat­glan­zen­de zwar­te kunst­stof van de AOC-mo­ni­tor zou ge­voe­li­ge ge­brui­kers kun­nen af­lei­den. Een mat en in wit uit­ge­voer­de rand, wat vol­gens som­mi­gen het meest er­go­no­misch is, vind je al­leen bij de Fu­jit­su P27T-7-UHD. Geen van de vijf dis­plays is spie­ge­lend.

Weer­ga­ve

Om bij nor­ma­le kan­toor­ver­lich­ting te kun­nen wer­ken zon­der dat de ogen moe wor­den, moet een mo­ni­tor een hel­der­heid heb­ben van 120 cd/m2. Al­leen de Fu­jit­su komt met de fa­brieks­in­stel­lin­gen in de rich­ting van die waar­de, de an­de­re scher­men zijn te hel­der. Als de zon of een an­de­re fel­le licht­bron op het scherm schijnt, bie­den voor­al AOC’s U2777PQU en de Fu­jit­su P27T-7 UHD vol­doen­de ex­tra hel­der­heid.

Vier van de mo­ni­to­ren ge­brui­ken IPS-pa­nels. Die dis­play­tech­niek biedt erg bre­de kijk­hoe­ken. Al­leen Dell ge­bruikt een daar­mee ver­ge­le­ken con­trast­arm en erg kijk­hoekaf­han­ke­lijk TN-pa­nel. Ga je ver­zit­ten, dan ver­min­dert de hel­der­heid en ver­an­de­ren de kleu­ren.

Al­le test­ap­pa­ra­ten ge­brui­ken de voor kan­to­ren gang­ba­re sRGB-kleur­ruim­te. De mo­ni­to­ren van Acer, AOC, Fu­jit­su en Leno­vo dek­ken die kleur­ruim­te bij­na he­le­maal af, maar Dells S2817Q pro­du­ceert al­leen flet­se, ver­wa­ter­de kleu­ren. Het wit ver­dient die naam niet, wat zelfs bij kan­toor­werk­zaam­he­den op­valt: al naar­ge­lang de kijk­hoek zien pa­gi­na’s in de tekst­ver­wer­ker er een beet­je groen­geel of ro­ze uit. Dat ook de AOC U2777PQU het op­ge­ge­ven wit­punt niet haalt en meer rich­ting blauw ver­scho­ven is, merk je voor­al door­dat de kleu­ren enigs­zins koel over­ko­men. Geen en­ke­le van de­ze scher­men haalt diep zwart. Bij Acer en Dell zijn ook de grijs­tin­ten erg hel­der.

Geen van de scher­men is ge­lijk­ma­tig ver­licht. Het Fu­jit­su-pa­nel doet het het

bes­te, waar­bij we ten op­zich­te van het mid­den van het scherm een af­wij­king ma­ten van bij­na 12 pro­cent. Bij hek­ken­slui­ter Leno­vo was dat 24 pro­cent. Bij dat scherm was de rech­ter­kant zicht­baar don­ker­der.

Het ener­gie­ver­bruik van de ge­tes­te ap­pa­ra­ten is pret­tig laag. Als we ze in­stel­den op een er­go­no­mi­sche 120 cd/m2 ver­bruik­ten ze tus­sen 19 en 26 watt. Bij maxi­ma­le hel­der­heid (die je in de prak­tijk niet veel zult ge­brui­ken) va­ri­eer­de dat van 32 tot 43 watt.

Aan­slui­tin­gen

Elk van de mo­ni­to­ren heeft mi­ni­maal een HD­MI 2.0-aan­slui­ting en een Dis­playPort ver­sie 1.2. Al­leen via die aan­slui­tin­gen haal je op de vol­le­di­ge re­so­lu­tie een beeld­ver­ver­sings­snel­heid van 60 Hz. Dan moet de kan­toor-pc wel voor­zien zijn van de bij­be­ho­ren­de uit­gang. Of dat het ge­val is, kun je aan de bui­ten­kant niet zien. AMD heeft Dis­playPort 1.2 van­af de Ra­de­on HD 7000-se­rie, bij Nvi­dia is dat van­af de GeFor­ce 700-se­rie en bij In­tel van­af de Co­re i-6000 ge­ne­ra­tie. HD­MI 2.0 tref je al­leen aan bij Ra­de­ons van­af de RX 400-se­rie en GeFor­ce-mo­del­len van­af de 1000-se­rie.

Vaak kom je ou­de­re ver­sies van die aan­slui­tin­gen te­gen. Dan moet je de re­so­lu­tie ver­la­gen of de beeld­ver­ver­sings­snel­heid. Bij 30 Hz krijg je ech­ter ha­pe­ren­de ani­ma­ties, bij­voor­beeld als je een ven­ster op het bu­reau­blad ver­sleept of het mi­ni­ma­li­seert. Een op­los­sing voor ou­de­re pc’s is een goed­ko­pe gra­fi­sche kaart zo­als AMD’s Ra­de­on RX 550 of Nvi­dia’s GeFor­ce GTX 1030 (zie pa­gi­na 106).

Af­ge­zien van de Acer be­schik­ken de ge­tes­te mo­ni­to­ren over een hub met min­stens twee USB 3.0-poor­ten. De be­haal­de lee­s­en schrijf­snel­he­den die daar­mee ge­haald wor­den vol­doen aan de ver­wach­tin­gen met 450 tot 460 MB/s. Al­leen de Fu­jit­su scoort wat slech­ter bij het schrij­ven. De P27T-7-U is ook de eni­ge mo­ni­tor in de test die geen luid­spre­ker heeft. Niet dat de an­de­re zo’n mu­zi­ka­le ta­len­ten zijn: al­les on­der het mid­den valt weg of klinkt dof. Ze zijn dan ook hoog­uit ge­schikt voor sys­teem­ge­lui­den. En zelfs die klin­ken schel.

Scherm­de­ling

Met uit­zon­de­ring van Leno­vo’s Thin­kVi­si­on P27 kun­nen de ge­tes­te mo­ni­to­ren twee in­put­sig­na­len te­ge­lijk weer­ge­ven. De Pic­tu­re-in-Pic­tu­re-mo­dus (PiP) toont het beeld van de twee­de in­put in een klein ven­ster. De groot­te en po­si­tie daar­van kun je met het mo­ni­tor­me­nu aan­pas­sen.

De Pic­tu­re-by-Pic­tu­re-func­tie (PbP) toont twee in­puts te­ge­lijk naast el­kaar. Je kunt ech­ter niet zo­maar over­scha­ke­len naar die mo­dus, want dan to­nen de twee scherm­helf­ten een sa­men­ge­perst beeld. Je moet bij bei­de aan­ge­slo­ten com­pu­ters de re­so­lu­tie 1920 x 2160 in de dri­ver se­lec­te­ren of even­tu­eel zelf toe­voe­gen. Als je die re­so­lu­tie in­stelt via de scher­min­stel­lin­gen van Win­dows 10, krijg je een ver­vormd of ver­kleind beeld.

Som­mi­ge fa­bri­kan­ten le­ve­ren als ex­traatje soft­wa­re mee die het scherm op­deelt in ver­schil­len­de ge­bie­den waar­aan je ven­sters kunt ver­gren­de­len. Dat ver­een­vou­digt het wer­ken met veel toe­pas­sin­gen te­ge­lijk om­dat je meer over­zicht houdt en snel­ler kunt scha­ke­len tus­sen ven­sters.

Con­clu­sie

Voor kan­to­ren gel­den an­de­re ei­sen dan thuis en dat geldt ook voor mo­ni­to­ren. De ap­pa­ra­ten van AOC, Fu­jit­su en Leno­vo vol­doen daar het bes­te aan. Ze be­schik­ken over al­le er­go­no­mi­sche ver­eis­ten en ge­ven een fat­soen­lijk beeld. Ze doen de be­lang­rijk­ste din­gen goed, maar heb­ben ook hun klei­ne min­pun­ten.

Bij Fu­jit­su’s P27T-7 UHD zou­den we graag meer usb-poor­ten zien en smal­le­re ran­den om er twee naast el­kaar te kun­nen zet­ten zon­der een bre­de af­schei­ding. Leno­vo’s Thin­kVi­si­on P27 heeft de minst ge­lijk­ma­ti­ge ver­lich­ting en mist de PiP­func­tie.

De AOC U2777PQU zou be­ter af zijn met een mat­te en sta­bie­le­re voet en een meer ge­lijk­ma­ti­ge ver­lich­ting.

Acers CB241HQK heeft niet al­leen een vrij be­schei­den prijs en toch bruik­ba­re ei­gen­schap­pen, maar ook be­schei­den af­me­tin­gen door zijn 24-inch pa­nel. Hij heeft he­laas geen usb-hub. Bo­ven­dien zijn spie­ge­len­de ran­den op kan­toor ta­boe.

Met een even­eens be­schei­den prijs en het groot­ste scher­mop­per­vlak in de test lijkt de Dell S2817Q op het eer­ste ge­zicht een gun­sti­ge aan­koop. Door de spie­ge­len­de ran­den, ont­bre­ken­de stel­mo­ge­lijk­he­den en voor­al het kijk­hoekaf­han­ke­lij­ke en con­trast­ar­me TN-pa­nel is hij ech­ter meer ge­schikt als twee­de mo­ni­tor dan als hoofd­scherm. (mdt)

Kan­toor­mo­ni­to­ren heb­ben meest­al veel aan­slui­tin­gen. Som­mi­ge kun­nen beel­den van twee in­puts te­ge­lijk weer­ge­ven, maar al­leen in be­paal­de com­bi­na­ties.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.