Pro­ces­sors

Eer­lijk gaat het traagst Over ARM64, RISC-V en Mi­cro­softs toe­komst­plan­nen. En hoe niet ge­do­cu­men­teer­de aan­pas­sin­gen eer­lij­ke ver­ge­lij­kin­gen tus­sen pro­ces­sors ver­hin­de­ren.

C’t Magazine - - Inhoud - Andreas Stil­ler

Pro­ces­sors met x86-ar­chi­tec­tuur (al dan niet ge­fa­bri­ceerd door In­tel) zijn ze­ker niet het eni­ge plat­form voor Win­dows. Af­ge­lo­pen jaar do­ken be­rich­ten op over een x86-emu­la­tor voor het ge­plan­de Win­dows 10 voor ARM64 met de naam CHPE. Dat werd ge­zien als co­de­naam voor Co­balt-HP-Emu­la­ti­on maar bleek te staat voor Com­pi­led Hy­brid Por­ta­ble Exe­cu­ta­ble. Vol­gens de toe­lich­ting van Mi­cro­soft op Build 2017 zijn dit hy­bri­de 32-bit DLL's met com­pa­ti­be­le in­ter­fa­ce, maar na­ti­ve ARM64-co­de. Het PE-be­stands­for­maat heeft ook al lan­ge­re tijd een en­try voor ARM64, pas­send ge­noeg als 0xaa64.

Maar be­hal­ve CHPE om­vat het con­cept van Mi­cro­soft ook een (32-bit) x86­to-ARM-CPU-emu­la­tor. Daar­bij zou HP mo­ge­lijk wel een rol spe­len. Want als dit con­cept al haal­baar is, kan het nog op le­ga­le pro­ble­men stui­ten. In­tel heeft af­ge­lo­pen zo­mer maar al te dui­de­lijk aan Mi­cro­soft en Qu­al­comm la­ten we­ten dat ook x86-emu­la­tie be­schermd is en dat het be­drijf nauw­let­tend in de ga­ten zal hou­den of pa­tent­rech­ten niet ge­schon­den wor­den. Be­hal­ve na­tuur­lijk als de al­ou­de (Ita­ni­um-)part­ner HP er op de een of an­de­re ma­nier bij be­trok­ken is met ou­de emu­la­tie­rech­ten.

An­dro­me­da, Aru­ba, Oa­sis, Po­la­ris: Mi­cro­soft houdt zich flink be­zig met al­ler­lei mo­du­lai­re be­stu­rings­sys­te­men voor ver­schil­len­de hard­wa­re­plat­for­men. Net als ooit bij Ita­ni­um, moe­ten ze met een Hard­wa­re Ab­strac­ti­on Lay­er wor­den ver­taald voor de on­der­lig­gen­de pro­ces­sors. Dat kan nog span­nend wor­den.

Risc V en AMD

On­der­tus­sen staat ook RISC-V te wach­ten ach­ter de cou­lis­sen. Voor de­ze open pro­ces­so­rar­chi­tec­tuur van de uni­ver­si­teit van Ber­ke­ly be­staan ook PE-en­try's voor 32-, 64- en zelfs 128-bit, even­als ver­schil­len­de emu­la­tors. SiFi­ve heeft al de eer­ste 64-bit quad­co­re-SoC U54 MC Co­re­plex uit­ge­bracht, in ie­der ge­val als Ve­ri­log-co­de. Het be­gint lang­za­mer­hand se­ri­eus te wor­den, vol­gend jaar valt de eer­ste hard­wa­re te ver­wach­ten. Daar­na kan ook RISC-V in­te­res­sant wor­den voor Mi­cro­soft. Mi­cro­soft maakt ove­ri­gens net als HPE, Qu­al­comm en AMD deel uit van de RISC-V-Foun­da­ti­on. Al­leen In­tel zit daar niet in.

De con­cur­ren­tie op de markt voor le­ga­le x86-hard­wa­re wordt dus gro­ter. Zo zijn on­der­tus­sen de eer­ste sys­te­men op ba­sis van AMD's Epyc op de markt. Her en der wor­den pro­ble­men ge­meld met Ry­zen en Li­nux, maar bij ons draai­en twee Epyc-7601-pro­ces­sors al ge­rui­me tijd pro­bleem­loos on­der Ubuntu 16.04. Die slaan een goed fi­guur te­gen­over In­tels Sca­la­ble Xe­on-pro­ces­sors, zelfs met AVX512.

Onei­gen­lij­ke re­sul­ta­ten

Eer­lijk ben­ch­mar­ken wordt te­gen­woor­dig wel steeds las­ti­ger. In het grij­ze ge­bied tus­sen pro­ces­sor, moe­der­bord en BIOS wordt flink ge­rom­meld met klok­fre­quen­ties, span­nin­gen, tur­bo en­zo­voort, nog los van om­stan­dig­he­den als koe­ling, stroom­voor­zie­ning en de aard­stra­len ter plek­ke. Dit komt dui­de­lijk naar vo­ren bij In­tels mo­bie­le Y-pro­ces­sors zon­der cpu-fan. Be­zui­nigt een fa­bri­kant op de koe­ling, dan werkt een du­re Co­re-i7Y tra­ger dan een veel goed­ko­pe­re Co­re-i3Y. Het is so­wie­so de vraag of een pro­ces­sor vol­gens de spe­ci­fi­ca­ties draait. Het BIOS past soms in­stel­lin­gen toe die ei­gen­lijk bij 'over­klok­ken' thuis­ho­ren. Mis­schien draait het wel sta­biel, maar het ver­bruikt dui­de­lijk meer ener­gie. En hoe zit het dan met de ga­ran­tie?

Moe­der­bord­fa­bri­kan­ten voe­ren op die ma­nier hun pro­duc­ten op. Zo ont­dek­ten we bij een test van In­tels Co­re i9-7980X dat het Asus-moe­der­bord de tur­bo van de cpu op­voer­de bij au­to­ma­tisch la­den van XMP-pro­fie­len voor het RAM. Bij hand­ma­tig in­stel­len van de­zelf­de ti­mings was de cpu 5 pro­cent tra­ger, maar ver­bruik­te hij bij maxi­ma­le be­las­ting 30 watt min­der.

Dat komt cpu-fa­bri­kan­ten waar­schijn­lijk ook niet slecht uit, om­dat ze zo met ho­ge­re ben­ch­marks kun­nen pron­ken. Er zijn meer van dit soort prak­tij­ken, zo­als het ver­ho­gen van de fre­quen­tie van het sub­sys­teem voor de cpu-ca­che. Eer­lijk duurt in dit ge­val echt het langst. (mdt)

SiFi­ve heeft de RISC-V-quad­co­re U54-MC Co­re­plex al klaar – als Ve­ri­log-co­de.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.