Hoe Win­dows zelf op­start­pro­ble­men op­lost

Hoe Win­dows start­pro­ble­men zelf op­lost

C’t Magazine - - Inhoud - Axel Vahl­diek

Som­mi­ge boot­pro­ble­men weet Win­dows zelf wel op te los­sen. Als je pc een keer niet wil op­star­ten, is het daar­om aan te ra­den om hem ge­woon nog een keer uit en aan te zet­ten, want vaak wil het dan wel weer luk­ken. De me­cha­nis­men hier­ach­ter kun je ech­ter ook op an­de­re ma­nie­ren be­nut­ten.

Een Win­dows-in­stal­la­tie kan veel boot­pro­ble­men zelf re­pa­re­ren. Strikt ge­no­men klopt dit niet he­le­maal, want in wer­ke­lijk­heid wordt dit ge­daan door een soort pa­ral­lel ge­ïn­stal­leerd mi­ni­be­stu­rings­sys­teem dat goed ver­bor­gen zit op een re­co­ve­ry­par­ti­tie. Het heeft de naam 'Win­dows RE' waar­bij RE voor 'Re­co­ve­ry En­vi­ron­ment', of­te­wel her­ste­lom­ge­ving staat. De truc hier­ach­ter is dat de Win­dows boot­lo­a­der het aan­tal mis­luk­te start­po­gin­gen bij­houdt. Wil het star­ten niet luk­ken, dan ont­houdt hij dit maar pro­beert nog één keer het sys­teem op­nieuw te star­ten; het zou ten­slot­te ge­woon een stroom­sto­ring kun­nen zijn waar­bij he­le­maal niets be­scha­digd is. Als ook de­ze start­po­ging mis­lukt, pro­beert de boot­lo­a­der niet meer de nor­ma­le Win­dows­in­stal­la­tie te star­ten maar Win­dows RE.

Hier­bij wor­den ver­schil­len­de ge­au­to­ma­ti­seer­de rou­ti­nes uit­ge­voerd die naar ge­brui­ke­lij­ke pro­ble­men zoe­ken, bij­voor­beeld van de schijf, het be­stands­sys­teem,

de boot­ma­na­ger, het re­gis­ter, de sys­teem­be­stan­den en nog en­ke­le an­de­re din­gen. RE pro­beert in­dien mo­ge­lijk ge­von­den pro­ble­men di­rect en zon­der mel­ding op te los­sen, bij­voor­beeld door de boot­lo­a­der te re­pa­re­ren of bij een mis­luk­te up­gra­de­po­ging een voor­gaan­de toe­stand te her­stel­len. Als je nieuws­gie­rig bent of jouw Win­dows­in­stal­la­tie wel eens zo’n au­to­ma­ti­sche re­pa­ra­tie heeft uit­ge­voerd, dan moet je kij­ken of het be­stand c:\win­dows\sy­s­tem32\ logfi­les\srt\srt­trail.txt be­staat. In­dien niet, dat zal de map srt er niet eens zijn en is er nog nooit een au­to­ma­ti­sche re­pa­ra­tie uit­ge­voerd. Als het be­stand er wel is, kun je daar­in le­zen of bij­voor­beeld chk­dsk of Sys­teem­her­stel ooit is uit­ge­voerd, of dat de boot­ma­na­ger ooit is ge­re­pa­reerd. Ver­de­re in­for­ma­tie over dit be­stand lees je in het Mi­cro­soft Tech­net-ar­ti­kel via de link aan het ein­de van dit ar­ti­kel.

Win­dows RE lost veel pro­ble­men op met een druk op de knop zon­der dat je daar­voor eerst een ge­de­tail­leer­de ana­ly­se hoeft uit te voe­ren. Hier­na volgt een be­schrij­ving van de RE-ver­sie zo­als de­ze in Win­dows 10 ver­sie 1709 ('Fall Cre­a­tors Up­da­te') zit, maar de mo­ge­lijk­he­den zijn bij al­le ac­tu­e­le Win­dows-ver­sies prak­tisch iden­tiek. Hoe het bij Win­dows 7 in z’n werk gaat heb­ben we en­ke­le ja­ren ge­le­den al een keer be­schre­ven [1].

De ba­sis

Tech­nisch ge­zien is Win­dows RE een uit­ge­brei­de ver­sie van Win­dows PE ('Prein­stal­la­ti­on En­vi­ron­ment'). Dat is het mi­ni­be­stu­rings­sys­teem dat van­af de Win­dows in­stal­la­tie­me­dia wordt ge­start en waar het set-up­pro­gram­ma de ei­gen­lij­ke in­stal­la­tie mee uit­voert. Het gro­te ver­schil tus­sen PE en RE is fei­te­lijk al­leen maar dat bij PE het Win­dows set-up­pro­gram­ma en bij RE de her­ste­lom­ge­ving au­to­ma­tisch wordt ge­start.

RE en PE on­der­schei­den zich van nor­ma­le Win­dows-in­stal­la­ties door­dat ze geen shell heb­ben en (bij ge­brek aan een Ver­ken­ner) geen desktop, geen Start­me­nu en geen be­stands­be­heer bie­den. Daar­om draai­en de­ze ver­sies ook met maar wei­nig werk­ge­heu­gen: 512 MB RAM is al ge­noeg. Een net­werk­ver­bin­ding wordt nor­ma­li­ter niet op­ge­zet. Om te ver­hin­de­ren dat ze als werk­om­ge­ving wordt ge­bruikt, zul­len zo­wel RE als PE na 72 uur al­tijd op­nieuw op­star­ten.

First con­tact

Het is al­tijd een goed idee om een beet­je rond te neu­zen in de her­ste­lom­ge­ving zo­lang al­les nog goed werkt. Want als er dan een keer iets mis­gaat, ken je de om­ge­ving al een beet­je en hoef je niet eerst daar nog he­le­maal aan te wen­nen. Voor een eer­ste ken­nis­ma­king hoef je niet eerst het boo­ten kunst­ma­tig te sa­bo­te­ren om in RE te ko­men. Ga in plaats daar­van ge­woon in het start­me­nu van Win­dows 10 naar de op­tie 'Op­nieuw op­star­ten' en houd Shift in­ge­drukt ter­wijl je er­op klikt. En­ke­le se­con­den la­ter ver­schijnt een keu­ze­me­nu met drie of vier op­ties.

Twee van de op­ties van het me­nu zijn hel­der (Door­gaan naar Win­dows 10, De pc uit­zet­ten) de der­de 'Een ap­pa­raat ge­brui­ken' ver­schijnt al­leen als er een an­der ap­pa­raat ge­von­den is waar van­af ge­boot kan wor­den, bij­voor­beeld een boot­a­ble usb­stick of een in­stal­la­tie-dvd. Als je die dri­ve se­lec­teert, gaat de pc daar van­af boo­ten, zon­der dat je eerst het BIOS in moet en het me­di­um in een of an­der me­nu moet se­lec­te­ren. Dat kan een hoop stress be­spa­ren.

In­dien een stick zo­wel in de BIOS- als in de UEFI-mo­dus kan boo­ten, dan kan hij – af­han­ke­lijk van de pc – zelfs twee keer in dit me­nu ver­schij­nen. Je kunt dan zelf kie­zen in wel­ke mo­dus je wilt boo­ten. Het kan ook zijn dat hier fou­tief ge­ï­den­ti­fi­ceer­de boot­op­ties ver­schij­nen, zo­als boo­ten via het net­werk. Dat wil niet zeg­gen dat er ook daad­wer­ke­lijk iets in het net­werk te vin­den is waar­van ge­boot kan wor­den, maar dat de pc zou kun­nen pro­be­ren iets te vin­den. Met een beet­je pech toont de se­lec­tie ook en­ke­le dri­ves met iden­tie­ke na­men. In dat ge­val moet je het maar uit­pro­be­ren en kij­ken wat voor jou het bes­te werkt.

Als je het me­nu-item 'Pro­ble­men op­los­sen' kiest, dan ver­schij­nen twee nieu­we op­ties. Met de bo­ven­ste 'De­ze pc op­nieuw in­stel­len' wordt de pc naar de fa­brieks­in­stel­lin­gen te­rug­ge­zet. Dit is han­dig voor het ge­val dat je de pc wilt ver­ko­pen of aan ie­mand an­ders wilt ge­ven. In het ar­ti­kel op pa­gi­na 38 vind je in­for­ma­tie die van be­lang is in zul­ke ge­val­len. Via de on­der­ste me­nuop­tie 'Ge­a­van­ceer­de op­ties' kom je in een nieu­we dia­loog te­recht waar­in de ge­zoch­te her­stel­me­cha­nis­men staan.

Stan­daard zijn er zes, maar het kun­nen er nog meer zijn. Mi­cro­soft heeft na­me­lijk voor pc-fa­bri­kan­ten de mo­ge­lijk­heid ge­cre­ëerd om hier hun ei­gen her­stel­tools te in­te­gre­ren. Zul­ke op­ties kun­nen ook nog op an­de­re lo­ca­ties op­dui­ken, bij­voor­beeld bij de op­tie 'De­ze pc op­nieuw in­stel­len'. Op som­mi­ge Surfa­ce-ap­pa­ra­ten heeft Mi­cro­soft zelf van de­ze op­tie ge­bruik­ge­maakt. Je kunt de­ze dan van­uit de cloud her­stel­len, dat wil zeg­gen dat er een ima­ge via in­ter­net kan wor­den op­ge­haald om het Surfa­ce-ap­pa­raat te­rug te zet­ten naar de fa­brieks­in­stel­lin­gen. Maar daar­mee zet je het ap­pa­raat ook te­rug naar de Win­dows­ver­sie van het mo­ment dat het ap­pa­raat de fa­briek uit­rol­de.

Pro­bleem­be­han­de­ling

Het eer­ste me­nu-item in de ge­a­van­ceer­de op­ties heet 'Sys­teem­her­stel'. Daar­mee kun je het sys­teem via een her­stel­punt te­rug­zet­ten naar een eer­de­re si­tu­a­tie. Dan moe­ten er wel her­stel­pun­ten op de pc staan, maar Win­dows 10 maakt de­ze niet meer au­to­ma­tisch aan. Het is dus slim om de­ze func­tie te ac­ti­ve­ren. Het kost je we­l­is­waar op­slag­ruim­te, maar het kan je mo­ge­lijk een hoop el­len­de be­spa­ren. Meer daar­over op pa­gi­na 38.

Voor het twee­de me­nu-item 'Her­stel­len met in­stal­la­tie­ko­pie' geldt on­ge­veer het­zelf­de, want dit kun je al­leen maar ge­brui­ken als je ook daad­wer­ke­lijk een ima­ge­ko­pie hebt. In Win­dows 10 zit daar­voor de ou­de func­tie van Win­dows 7 'Een sys­teem­ko­pie ma­ken'. Uit al­le be­rich­ten die we van le­zers heb­ben ont­van­gen is er ech­ter wel een ding dui­de­lijk ge­wor­den: de­ze me­tho­de is bij­zon­der on­be­trouw­baar. In plaats daar­van kun je be­ter ons zelf­ge­maak­te back-upscript c’t-WIMa­ge ge­brui­ken. Daar­mee maak je be­trouw­ba­re ruim­te­be­spa­ren­de Win­dows sys­teem­ima­ges die je op prak­tisch el­ke hard­wa­re­con­fi­gu­ra­tie kunt te­rug­zet­ten. Die zijn niet com­pa­ti­bel met de op­tie 'Her­stel­len met in­stal­la­tie­ko­pie' en moet je met een apart her­stel­m­e­di­um te­rug­zet­ten. Op on­ze web­si­te staat een work­shop over hoe je met de­ze tool werkt. Zie de link aan het ein­de van het ar­ti­kel.

De der­de me­nuop­tie 'Op­star­t­her­stel' ac­ti­veert de au­to­ma­tis­men voor het re­pa­re­ren van boot­pro­ble­men, waar we dit ar­ti­kel mee be­gon­nen. De­ze op­tie is er om­dat Win­dows RE niet al­leen van­af de har­de schijf, maar ook van­af een usb­stick kan wor­den ge­start (meer daar­over in 'Her­stel­sta­ti­on'). De pc start daar­mee we­l­is­waar de­zelf­de PE-ver­sie, maar gaat niet au­to­ma­tisch start­pro­ble­men re­pa­re­ren. Dat ge­beurt pas na­dat je 'Op­star­t­her­stel' hebt ge­ko­zen.

Op­dracht­prompt

Met de vier­de me­nuop­tie ga je naar de op­dracht­prompt. Hier­mee kom je te­recht bij de krach­tig­ste mo­ge­lijk­he­den die Win­dows PE te bie­den heeft. Dit ver­eist wel in de mees­te ge­val­len eni­ge ken­nis van za­ken. Je kunt bij­voor­beeld met het com­man­do disk­part de har­de schijf par­ti­ti­o­ne­ren. Wie han­dig is met tools zo­als bcdedit en re­gedit, kan de­ze ook ge­brui­ken. Je kunt zelfs Win­dows uti­li­ties zo­als het klad­blok, de re­ken­ma­chi­ne en der­ge­lij­ke star­ten, net als veel por­ta­ble ap­pli­ca­ties die je van­af een stick start.

Met de op­dracht­prompt kun je ook tools star­ten waar­mee je pro­ble­men kunt op­los­sen zon­der dat je daar­voor een ein­de­lo­ze dia­gno­se moet door­lo­pen. Daar is bcd­boot een mooi voor­beeld van. Dit pro­gram­ma zorgt er met een en­kel com­man­do voor dat een vol­le­di­ge boot­lo­a­der in­clu­sief boot­me­nu op de boot­par­ti­tie te­recht­komt. Met het­zelf­de com­man­do kun je ook een be­staan­de maar be­scha­dig­de boot­lo­a­der re­pa­re­ren. Het is een paar­den­mid­del dat je ver­der helpt in­dien het eer­der ge­noem­de 'Op­star­t­her­stel' niet meer werkt.

Je gaat als volgt te werk: se­lec­teer in de pro­bleem­op­los­sing eerst de op­dracht­prompt en daar­na je ac­count. In­dien je een wacht­woord hebt in­ge­steld, geef je dat op, an­ders druk je ge­woon op En­ter. Je hoeft niet te we­ten wat er pre­cies mis is met de boot­lo­a­der, maar je moet op z’n minst wel met het ge­noem­de Disk­part aan­ge­ven op wel­ke dri­ve de boot­lo­a­der moet staan en wel­ke dri­ve-let­ter de par­ti­tie heeft waar Win­dows op staat. De let­ters die zijn toe­ge­we­zen ver­schil­len veel­al met de let­ters zo­als je ze van Win­dows kent. Bij som­mi­ge sys­teem­con­fi­gu­ra­ties heeft de boot­par­ti­tie he­le­maal geen let­ter, dan moet je hem zelf een­tje toe­wij­zen. Ook dit kun je met Disk­part doen.

Zo­dra je weet wel­ke let­ters het moe­ten wor­den, kun je het vol­gen­de com­man­do toe­pas­sen, waar­bij je de dri­ve-let­ter moet aan­pas­sen op je ei­gen si­tu­a­tie. In dit voor­beeld is c: de Win­dow­s­par­ti­tie en e: de boot­par­ti­tie:

bcd­boot c:\win­dows /s e: /l nl-nl

Mits een ka­pot­te boot­lo­a­der daad­wer­ke­lijk de re­den was dat Win­dows niet meer wil­de star­ten, zou het pro­bleem nu op­ge­lost moe­ten zijn.

Cor­rup­te sys­teem­be­stan­den kun­nen ook via de op­dracht­prompt wor­den ge­re­pa­reerd, zon­der dat je hoeft te we­ten welk be­stand er nu daad­wer­ke­lijk be­scha­digd is. Dit is niet een heel be­trouw­ba­re op­los­sing en re­sul­teert eer­der in een fout­mel­ding dan een re­pa­ra­tie, maar het is wel een po­ging waard en je kunt er niets mee stuk ma­ken. Het com­man­do is:

sfc /off­boot­dir=e:\ /off­win­dir=c:\

win­dows /scan­now

Ook in dit voor­beeld is c: de Win­dows- en e: de boot­par­ti­tie.

Snel naar de firm­wa­re

Te­rug naar de pro­bleem­op­los­sing. De vol­gen­de op­tie 'In­stel­lin­gen voor UEFI­firm­wa­re' kom je al­leen te­gen op pc’s met een UEFI en maakt ook weer het le­ven net iets mak­ke­lij­ker: via de­ze op­tie kom je di­rect in de BIOS-setup te­recht zon­der dat je tij­dens het star­ten her­haal­de­lijk op F2, F8, F10, F12 of de De­le­te-toets hoeft te ha­me­ren.

Met de vol­gen­de op­tie ga je naar de start­in­stel­lin­gen, maar daar zo da­de­lijk meer over. De laat­ste op­tie zie je mis­schien nu al, of an­ders als je klikt op de link 'Meer her­stel­op­ties weer­ge­ven' en 'Te­rug­gaan naar de vo­ri­ge ver­sie'.

Daar­mee wordt be­doeld dat je Win­dows te­rug­zet naar de si­tu­a­tie waar­in

het sys­teem ver­keer­de voor de laat­ste func­tie-up­gra­de. Meer daar­over lees je in het ar­ti­kel op pa­gi­na 38. Aan­ge­zien dit al­tijd maar tot maxi­maal tien da­gen na in­stal­la­tie van de laat­ste up­gra­de mo­ge­lijk is, zal de­ze op­tie va­ker dan niet in een fout­mel­ding re­sul­te­ren.

Start­in­stel­lin­gen

Als je op 'Op­st­art­in­stel­lin­gen' klikt, dan ver­schij­nen na een her­start tien nieu­we op­ties die je via de cij­fer­toet­sen 1 tot en met 0 of de func­tie­toet­sen F1 tot en met F10 kunt se­lec­te­ren. Voor som­mi­ge van de­ze op­ties moet je toch wel over eni­ge diep­gaan­de ken­nis be­schik­ken om er iets mee mee te kun­nen. De eer­ste op­tie 'Fout­op­spo­ring in­scha­ke­len' is bij­voor­beeld al­leen maar in­te­res­sant wan­neer je met een de­bug­ger uit de voe­ten kunt. De twee­de op­tie heet 'Log­boek­re­gi­stra­tie van op­star­ten in­scha­ke­len' en maakt in de map c:\win­dows een tekst­be­stand aan met de naam ntbtlog.log. Hier staan al­le dri­vers in die tij­dens het star­ten ge­la­den en niet ge­la­den wer­den. Ook hier weer moet je over be­hoor­lijk wat ken­nis be­schik­ken om er iets van te kun­nen ma­ken.

Op­tie 3 'Vi­deo met la­ge re­so­lu­tie in­scha­ke­len' is een an­der ver­haal. De­ze op­tie is han­dig wan­neer je bij het wij­zi­gen van de scherm­re­so­lu­tie de boel zo ver­has­pelt hebt dat je niet meer ge­noeg van het beeld of he­le­maal geen beeld meer ziet. Als je in dat ge­val het Start-me­nu niet meer kunt vin­den en het ook niet meer lukt om Shift+Op­nieuw op­star­ten te klik­ken, dan zit er wei­nig an­ders op dan de pc twee keer uit en weer aan te zet­ten en daar­bij tel­kens het boo­ten lomp te on­der­bre­ken, om zo af te dwin­gen dat RE wordt ge­start. Als dat een­maal ge­lukt is, dan kun je op­tie 3 kie­zen waar­mee Win­dows met zo’n la­ge re­so­lu­tie wordt ge­start dat je zelfs op het klein­ste scherm nog al­les goed ziet. Ver­vol­gens kun je de boel weer op de ge­wens­te re­so­lu­tie in­stel­len.

Vei­li­ge mo­dus

Met op­tie 4 start je de 'Vei­li­ge mo­dus'. Als je de pc in de­ze mo­dus start, dan wor­den al­leen maar de be­lang­rijk­ste dri­vers en dien­sten ge­la­den. Al­ler­lei an­de­re pro­gram­ma’s die nor­maal ge­la­den wor­den, blij­ven in­ac­tief. De­ze mo­dus is bij­voor­beeld han­dig als je net een dri­ver, dienst of toe­pas­sing hebt ge­ïn­stal­leerd, en Win­dows op­eens niet meer fat­soen­lijk op­start of nor­maal re­a­geert. Als het lukt in de vei­li­ge mo­dus te star­ten, kun je de soft­wa­re weer de­ïn­stal­le­ren, waar­na de pc weer nor­maal zou moe­ten op­star­ten.

Met op­tie 5 start je ook de vei­li­ge mo­dus, maar er wordt dan ook ge­pro­beerd de net­werk­dri­ver te la­den. Met op­tie 6 start je zo’n ba­sa­le ver­sie van de vei­li­ge mo­dus, dat je al­leen maar een op­dracht­prompt te zien krijgt. Van de ove­ri­ge op­ties van de start­in­stel­lin­gen is hoog­uit op­tie 9 mo­ge­lijk nog in­te­res­sant: 'Au­to­ma­tisch op­nieuw op­star­ten na fout uit­scha­ke­len'. Hier­mee scha­kel je het me­cha­nis­me uit dat er­voor zorgt dat je te­gen­woor­dig ook bij de he­vig­ste sys­teem­crash nooit meer een blue screen te zien krijgt. Dat wil niet zeg­gen dat Win­dows de­ze bij een sys­teem­fout niet meer ge­ne­reert, maar al­leen dat hij niet meer op het scherm wordt ge­toond en dat sys­teem ge­woon op­nieuw wordt op­ge­start. In de mees­te ge­val­len is dat ook pri­ma zo. Ten slot­te vol­doet dit aan het be­lang­rijk­ste ad­vies dat je kunt ge­ven bij com­pu­ter­pro­ble­men: zet de pc uit en weer aan. Maar mocht ook dat ooit niet wer­ken, dan kan het blue screen toch wel han­dig zijn om op ba­sis van de in­for­ma­tie die er in staat ver­der on­der­zoek te kun­nen ver­rich­ten op het in­ter­net.

In­dien je de Start­in­stel­lin­gen een keer per on­ge­luk start, dan kun je eerst op F10 en dan op F1 druk­ken om RE op­nieuw te star­ten. Als je daar een­maal bent kun je je ou­de ver­trouw­de Win­dow­som­ge­ving star­ten door op de En­ter-toets te druk­ken.

Her­stel­sta­ti­on

Voor de za­ken die we tot nu toe be­spro­ken heb­ben, moet je wel Win­dows RE aan de praat krij­gen. Zo­als ge­zegd kun je Win­dows RE ook ge­brui­ken als de har­de schijf of de ssd niet meer wil boo­ten om­dat mo­ge­lijk de boot­lo­a­der, de par­ti­tie­ta­bel, de MBR (Mas­ter Boot Re­cord) of de start­sec­tor van de RE-par­ti­tie deels of ge­heel cor­rupt is ge­raakt. Een boot­a­ble usb-dri­ve kun je zelf ma­ken met de in­ge­bouw­de as­sis­tent in Win­dows. Die werkt ui­ter­aard ook al­leen maar zo­lang Win­dows nog werkt. Mocht dat niet het ge­val zijn, kun je ook via een an­de­re wer­ken­de Win­dows 10 in­stal­la­tie met de­zelf­de ar­chi­tec­tuur (32- of 64-bit) een stick met Win­dows RE ma­ken.

Daar­voor typ je in de zoek­balk van het start­me­nu 'her­stel­sta­ti­on' en kies je de ge­von­den op­tie 'Een her­stel­sta­ti­on ma­ken'. De as­sis­tent start met het aan­bod om sys­teem­be­stan­den mee te ko­pi­ë­ren. Haal het vin­kje bij de­ze op­tie weg, want de­ze op­tie is zin­loos (daar la­ter meer over). De as­sis­tent slaat aan het re­ke­nen en laat ver­vol­gens we­ten hoe groot de stick moet zijn – over het al­ge­meen is een stick van 512 MB al vol­doen­de. In plaats van een stick kun je ook een usb-schijf ge­brui­ken. Hoe

dan ook, meer dan 32 GB is nooit no­dig, meer ruim­te zou on­ge­bruikt en niet ge­par­ti­ti­o­neerd wor­den.

Sluit nu een ge­schik­te ge­ge­vens­dra­ger aan via usb. In­dien de­ze niet wordt her­kend, kan dat er­aan lig­gen dat er geen ge­for­mat­teer­de par­ti­tie op staat. In dat ge­val moet je die eerst ma­ken met het schijf­be­heer. De dri­ve wordt in de vol­gen­de stap­pen vol­le­dig ge­wist, let er daar­om op dat er geen be­lang­rij­ke ge­ge­vens op staan. Om ze­ker te zijn dat je geen be­lang­rij­ke za­ken kwijt­raakt, kun je het bes­te al­le ove­ri­ge usb-dri­ves en -sticks van je sys­teem los­kop­pe­len. Klik nu in de as­sis­tent op 'Vol­gen­de'. De aan­ge­slo­ten usb-stick wordt ge­toond. Houd er re­ke­ning mee dat niet al­leen het usb-sta­ti­on, maar ook al­le in­ter­ne har­de schij­ven of ssd-dri­ves wor­den ge­toond. Om in zul­ke si­tu­a­ties mo­ge­lij­ke ver­war­ring te ver­mij­den, ra­den we aan om al­le dri­ves via de Ver­ken­ner een­dui­di­ge na­men te ge­ven, zo­als 'Win­dows', 'Da­ta', 'VMs', et ce­te­ra.

De as­sis­tent wist de ge­se­lec­teer­de usb-schijf en richt het her­stel­sta­ti­on hier­op in, of­te­wel een FAT32-par­ti­tie van maxi­maal 32 GB. In­dien de as­sis­tent tij­dens het in­rich­ten fout­mel­din­gen geeft of vra­gen stelt, zo­als 'On­gel­di­ge pa­ra­me­ter' of 'Wilt u de schijf for­mat­te­ren en par­ti­ti­o­ne­ren', dan kun je de­ze ge­woon via het kruis­je rechts­bo­ven weg­klik­ken. In zul­ke ge­val­len heeft de ver­ken­ner ge­woon iets ont­dekt dat de as­sis­tent ver­vol­gens zelf re­gelt.

Na het vol­tooi­en van de as­sis­tent, staat Win­dows RE op de stick en kun je dit zo­wel in de UEFI- als in de BIOS-mo­dus boo­ten. Het biedt de­zelf­de op­ties als wan­neer je het via Shift+Op­nieuw van­af de har­de schijf op­start. In­dien het boo­ten van­af de usb-stick niet lukt, zal dat in de mees­te ge­val­len lig­gen aan pro­ble­men in de in­ter­ac­tie tus­sen de usb-dri­ve en de usb-poort. Bij schij­ven kun­nen be­hui­zin­gen of ka­bels voor pro­ble­men zor­gen. Het eni­ge wat je kunt doen is net zo­lang met ver­schil­len­de aan­slui­tin­gen en ap­pa­ra­ten pro­be­ren tot­dat je een com­bi­na­tie vindt die werkt. Als je nog USB 2-poor­ten op je pc hebt zit­ten, kun je daar het bes­te mee be­gin­nen.

Ten slot­te was er nog het ver­haal van de sys­teem­be­stan­den waar­van de as­sis­tent aan­biedt ze mee te ko­pi­ë­ren. Het doel is ei­gen­lijk dat het usb-sta­ti­on, in­dien no­dig, de pc te­rug kan zet­ten naar de fa­brieks­in­stel­lin­gen (in­clu­sief de door de fa­bri­kant voor­ge­ïn­stal­leer­de soft­wa­re, zie pa­gi­na 38). Op ba­sis van on­ze tests ra­den wij dat af, om­dat het ons slechts een keer suc­ces­vol luk­te, maar op vier ver­schil­len­de test-pc’s een hoop pro­ble­men op­le­ver­de. En daar be­doe­len we niet de hier­bo­ven ge­noem­de usb-pro­ble­men mee. Soms trad er al een fout­mel­ding op tij­dens het ma­ken van het her­stel­sta­ti­on of crash­te de as­sis­tent zo­maar, hoe­wel dat al­le­maal nog niet zo erg was. Want ook som­mi­ge sticks die pro­bleem­loos door de as­sis­tent wer­den ge­maakt, ble­ken uit­ein­de­lijk waar­de­loos te zijn. De mees­ten crash­ten bij een her­stel­po­ging met een niets­zeg­gen­de fout­mel­ding 'Er is een pro­bleem op­ge­tre­den'. Wat dat pro­bleem dan was, weet nie­mand.

Eén test ver­liep bij­zon­der de­sa­streus: de her­stel­pro­ce­du­re crash­te, niet di­rect bij het be­gin maar pas na en­ke­le mi­nu­ten. Op dat mo­ment was de ou­de Win­dows­in­stal­la­tie al van de schijf ge­wist. We za­ten dus met een voor het her­stel nut­te­lo­ze stick en een ge­par­ti­ti­o­neer­de, maar ver­der vol­le­dig le­ge har­de schijf. Als wij niet van te vo­ren met c’t-WIMa­ge een bac­kup had­den ge­maakt, wa­ren we al­les kwijt ge­weest.

Con­clu­sie: maak voor je een her­stel­po­ging met zo’n stick doet eerst een apar­te back-up. Of be­ter nog, ge­bruik de op­tie om sys­teem­be­stan­den mee te ko­pi­ë­ren ge­woon he­le­maal niet. Zon­der het mee ko­pi­ë­ren van sys­teem­be­stan­den zal de stick ook een stuk klei­ner zijn, heb je hem snel­ler ge­maakt en al­le ove­ri­ge op­ties wer­ken bo­ven­dien pri­ma. (ddu)

Met de her­stel­me­cha­nis­men van Win­dows kun je ver­schil­len­de pro­ble­men op­los­sen zon­der pre­cies te hoe­ven we­ten wat er ei­gen­lijk aan de hand is.

Het her­stel­me­nu kan er op pc’s van ver­schil­len­de fa­bri­kan­ten an­ders uit­zien: ze kun­nen Win­dows RE met ei­gen tools uit­brei­den. Bij Mi­cro­soft Surfa­ceno­te­books wordt er bij­voor­beeld de mo­ge­lijk­heid ge­bo­den een ima­ge uit de cloud te ha­len.

Heb je net een pro­gram­ma gein­stal­leerd, maar start Win­dows nu op­eens niet meer? In de Vei­li­ge mo­dus kun je de soft­wa­re weer ver­wij­de­ren.

De her­ste­lom­ge­ving kan ook van­af een usb­sta­ti­on star­ten. Het in­rich­ten

van de stick wordt door een as­sis­tent vol­tooid. Li­te­ra­tuur [1] Axel Vahl­diek, Zelfred­zaam­heid, Wat Win­dows 7 in huis heeft in ge­val van nood, c’t 1-2/2012, p.126

Om bij wij­ze van uit­zon­de­ring van­af een usb-stick te boo­ten in plaats van de in­ter­ne har­de schijf of ssd, kun je of­wel met de BIOSin­stel­lin­gen stoei­en, of het boo­ten re­laxed door Win­dows la­ten re­ge­len.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.