Stop, een ka­bou­ter!

Sa­genJa­ger wijst de weg­naar spo­ken, zee­meer­min­nen en ebo­la­zom­bies

De Telegraaf - - Binnenland - door Ma­rie-Thé­rè­se Roo­sen­daal

De naam al­leen al is span­nend: de Sa­genJa­ger. Theo Me­der kijkt ver­ge­noegd: „We heb­ben er lang over zit­ten dub­ben, maar de Sa­genJa­ger klinkt fijn Suske en Wiske-ach­tig.”

Het Meer­tens In­sti­tuut, waar­aan dr. Theo Me­der als se­ni­or­on­der­zoe­ker Ora­le Cul­tuur ver­bon­den is, lan­ceert van­daag sa­genja­ger.nl, een rou­te­plan­ner vol volks­ver­ha­len. In Wa­ter­land, een streek in Noord-Hol­land, heb­ben ze sa­men met Uni­ver­si­teit Twen­te, vijf rou­tes uit­ge­zet.

„Met smartpho­ne of ta­blet kun­nen fiet­sers en wan­de­laars luis­te­ren naar en le­zen over sa­gen, le­gen­den, mop­pen, sprook­jes en brood­je-aap­ver­ha­len. Die zijn ook nog uit­ge­splitst naar soort: dui­vels, his­to­rie, spo­ken, bo­ven­na­tuur­lij­ke geest­ver­schij­nin­gen en we­zens als ka­bou­ters, zee­meer­min­nen, trol­len en to­ver­kol­len.” Die soor­ten zijn naar be­lie­ven aan en uit te vin­ken, wie uit­slui­tend spook­stops wil ma­ken, kan dat doen.”

De ver­ha­len zijn gel­inkt aan de plek: „Maar spe­ci­fiek voor de streek zijn de ver­ha­len niet. Volks­ver­ha­len en sa­gen zijn van hier tot To­kio on­ge­veer het­zelf­de, kijk maar naar As­se­poes­ter. Al­leen de in­vul­ling en va­ri­a­ties op het the­ma kun­nen zeer lo­kaal zijn. Dus lin­ken we het aan een brug­ge­tje of straat­je of wei­land dat in het ver­haal wordt ge­noemd. Of het dia­lect, want niet over­al is een heks een kol, al doen ze over­al het­zelf­de: kin­de­ren op­eten!”

Met­een popt er een­tje op in Theo Me­ders hoofd: „Een jon­ge­tje krijgt een ap­pel van een heks. Maar hij weet dat hij geen snoep­goed of fruit van een vreem­de mag aan­ne­men en legt de ap­pel weg in een doos­je. De dag er­na is de ap­pel ver­dwe­nen en zit er een vie­ze, gif­ti­ge pad in het doos­je!” De mo­raal: „Die had hij an­ders mooi in zijn buik ge­had!”

Brood­je-aap­ver­ha­len

Er ko­men ook ver­se ver­ha­len bij: „In de brood­je­aap­ver­ha­len ko­men nu ebo­la­zom­bies voor. Die ge­ven het vi­rus over door men­sen te bij­ten. Gaan sprook­jes over wens­dro­men, volks­ver­ha­len zijn de ba­ro­me­ters van de angst. In­bre­kers die met krijt te­kens naast de voor­deur zet­ten, dat ver­haal is al eeu­wen oud, maar duikt steeds weer op als nieuw.”

Kon­den ze voor Wa­ter­land kie­zen uit 500 tot 600 ver­ha­len, als twee­de staat de Frie­se Wou­den op het pro­gram­ma: „En daar lig­gen 17.000 ver­ha­len. Dat komt door het gro­te aan­tal fa­na­tie­ke, chau­vi­nis­ti­sche ver­za­me­laars daar.”

De toch­ten zijn voor ie­der­een: „Om een saaie wan­de­ling span­nend te ma­ken voor kin­de­ren, maar ook voor grij­ze kop­pen op de efiets!” Een waar­schu­wing is op zijn plaats: „We heb­ben zelf nog niet al­le rou­tes ge­daan. Straks ho­ren men­sen ’hier links’ en be­lan­den ze in de plomp of te­gen een muur.” Me­der lacht ge­heim­zin­nig: „En zo cre­ë­ren wij on­ze ei­gen, nieu­we ver­ha­len.”

Volks­ver­ha­len voor wan­de­laars en fiet­sers

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.