POLDERMOE!

ZELF­VER­ZE­KER­DE WERK­GE­VERS KEI­HARD IN DE TE­GEN­AAN­VAL

De Telegraaf - - Voorzijde Pagina - door Er­tan Ba­se­kin en Mar­tin Visser

AMSTERDAM • Werk­ge­vers zijn ab­so­luut niet bang voor mas­sa­le sta­kin­gen. En als het be­drijfs­le­ven zijn zin niet krijgt, dan kun­nen de vak­bon­den een nieu­we cao wel op hun buik schrij­ven.

De werk­ge­vers schui­ven al­le drei­ge­men­ten van de vak­bond zelf­ver­ze­kerd ter­zij­de. „Ik ben niet bang”, zegt voor­man Fried Kaanen van Me­taal­unie. „On­ze me­de­wer­kers zul­len zeg­gen: sta­ken moe­ten we niet doen.”

De Fi­nan­ci­ë­le Te­le­graaf sprak ex­clu­sief met drie werk­ge­vers­voor­zit­ters, van de bouw, de me­taal en de su­per­markt­bran­che. In de­ze drie sec­to­ren wer­ken cir­ca 700.000 werk­ne­mers.

Zij ma­ken dui­de­lijk dat het hen me­nens is: se­ni­o­ren­da­gen, toe­sla­gen en an­de­re ver­wor­ven rech­ten uit het ver­le­den moe­ten op de hel­ling. Vol­strekt ou­der­wets, vin­den de werk­ge­vers.

De cao-ru­zie in de­ze sec­to­ren is exem­pla­risch voor de com­mo­tie in de pol­der. Tal van werk­ge­vers lo­pen stuk op de FNV die vast­houdt aan een loon­eis van 3% en niet mee­gaat in de wens van be­drij­ven om een flexi­be­le en mo­der­ne cao af te spre­ken.

H et zit ze hoog. Dat blijkt al snel tij­dens dit bij­zon­de­re groepsin­ter­view. Maxi­me Verhagen, Pa­tri­cia Hoogstraat­en en Fried Kaanen, drie werk­ge­vers­ver­te­gen­woor­di­gers, zijn hoogst­per­soon­lijk naar de re­dac­tie van De Fi­nan­ci­ë­le Te­le­graaf ge­ko­men om te pra­ten over de cao-strijd. De cao móet echt an­ders, zeg­gen ze in koor.

Maar vak­bond FNV leeft in het ver­re ver­le­den, con­sta­te­ren zij. En daar­door is er al­leen maar ru­zie. De su­per­mark­ten heb­ben al twee jaar geen nieu­we cao meer, de bouw­on­der­han­de­lin­gen lo­pen moei­zaam. En in de me­taal is het over­leg ge­klapt. Sta­kin­gen drei­gen.

FNV-voor­zit­ter Heerts zei in de­ze krant dat u doel­be­wust uit bent op een con­fron­ta­tie.

Verhagen (pakt uit­ge­knip­te ar­ti­kel er­bij): „Ik las dit in­ter­view met ver­ba­zing. Wij zijn ab­so­luut niet uit op con­fron­ta­tie. We hech­ten aan een cao en 9000 bouw­werk­ge­vers zit­ten te wach­ten op een po­si­tie­ve uit­komst. Ik zou te­gen Heerts wil­len zeg­gen: kom als­je­blieft mét ons pra­ten in plaats van óver ons.”

Zoekt Heerts zelf de con­fron­ta­tie?

(Hoogstraat­en knikt in­stem­mend.)

Verhagen: „Vol­gens de FNV doe ik geen en­ke­le hand­rei­king en ben ik al­leen aan het in­beu­ken op de cao. Maar wij wil­len een mo­der­ne cao met een for­se loons­ver­ho­ging. We heb­ben een aan­bod op ta­fel lig­gen van 4%, mits we ko­men tot meer maat­werk.”

De su­per­mark­ten heb­ben niet eens een cao meer.

Hoogstraat­en: „Wij zit­ten of­fi­ci­eel in een schor­sing. In 2012 heb­ben we sa­men met FNV en CNV on­der­zoek ge­daan naar de modernisering van de cao. We za­ten toen te ver van el­kaar af. De laat­ste maan­den heb­ben we el­kaar al­leen op­ge­zocht voor ver­plich­te aan­pas­sing van de pen­si­oe­nen.”

CNV wil weer pra­ten over de su­per­markt-cao.

Hoogstraat­en: „Wij zijn al­tijd be­reid. Maar als je gaat on­der­han­de­len moet je niet tel­kens het ou­de boek­je pak­ken en zeg­gen: blad­zij­de 1, zes­de zin­ne­tje van on­de­ren, daar gaan we twee pun­ten ver­an­de­ren. Je moet kij­ken naar de hui­di­ge maat­schap­pij. On­ze sec­tor is niet meer de sec­tor van der­tig jaar ge­le­den. En de werk­ne­mer die er rond­loopt, is niet meer die van der­tig jaar ge­le­den.”

Verhagen: „In 2008 had­den we 170.000 men­sen on­der de bouw-cao. Nu nog 99.000. Ve­len zijn als zzp’er gaan wer­ken. Daar­door loopt de cao ge­woon leeg. Maar een zzp’er houdt jaar­lijks €4000 meer over dan ie­mand in loon­dienst. Dat komt om­dat hij niet hoeft mee te be­ta­len aan al die re­ge­lin­gen waar hij toch geen ge­bruik van maakt. Dus ook de werk­ne­mer zegt in toe­ne­men­de ma­te: ik hoef die cao niet. Dan be­taal je mee aan se­ni­o­ren­da­gen waar je ne­ver nooit ge­bruik van zal ma­ken.” Hoe stel­de FNV zich op in de me­taal?

Kaanen: „Ik heb het ge­voel dat er een twee­de agen­da speelt die we nau­we­lijks ken­nen. Ik denk dat die al een jaar ge­le­den is in­ge­zet: de FNV wil per se 3% meer loon” Al­les moet daar­voor wij­ken?

Kaanen: „In­der­daad. Ik vind dat wij een fat­soen­lijk bod heb­ben ge­daan. Ove­ri­gens vindt 99% van on­ze ach­ter­ban nog steeds dat wij een cao moe­ten heb­ben. Maar, niet tot el­ke prijs.” U vindt al­le­drie de cao niet meer van de­ze tijd. Maar wat ver­eist de­ze tijd dan?

Hoogstraat­en: „On­ze cao stamt nog uit de tijd dat win­kels maxi­maal 52 uur open wa­ren. Door­de­weeks tus­sen 8 en 5, za­ter­dag een beet­je en zon­dag he­le­maal niet. De con­su­ment eist nu van ons dat we veel flexi­be­ler zijn, dat we veel lan­ger open zijn, tot 80 uur. Voor al die ex­tra ei­sen heb­ben we een gro­te flexi­be­le schil no­dig. Daar sprin­gen werk­ne­mers ook op in. En daar moe­ten on­ze ar­beids­voor­waar­den op aan­ge­past wor­den.” Is die flexi­be­le schil on­ver­mij­de­lijk?

Hoogstraat­en: „Die is on­ver­mij­de­lijk. Op een vrij­dag­avond heb je een he­le­boel men­sen no­dig. Maar die­zelf­de men­sen heb je niet op maan­dag­och­tend no­dig. We heb­ben dan ook twee ca­te­go­rie­ën werk­ne­mers. Vas­te me­de­wer­kers die hun car­ri­è­re wil­len ma­ken in de bran­che. En veel jon­ge­ren die bij ons een bij­baan heb­ben. Die heb­ben al­le­bei an­de­re ei­sen en dat moet zich ver­ta­len in ar­beids­voor­waar­den.” Die flexi­bi­li­teit wordt te­gen­ge­hou­den door de cao?

Hoogstraat­en: „Die flexi­bi­li­teit wenst de vak­bond niet.”

Verhagen: „Ik ben best be­reid om ex­tra te be­ta­len voor over­werk. Maar waar­om kun­nen we niet af­spre­ken dat men­sen ge­mid­deld 40 uur per week wer­ken. Wees wat flexi­be­ler. Nu moet het pre­cies acht uur per dag zijn. Dat geldt ook voor ver­lof. De se­ni­o­ren­da­gen ko­men uit de tijd dat je rond je 55e met de vut ging. Toen was het werk ook veel zwaar­der. Als je bij ons 55plus bent, kom je tot 62 vrije da­gen. Twee-en-zes­tig! Daar be­ta­len jon­ge­re werk­ne­mers voor.” Daar moet het mes in?

Verhagen: „Ze­ker. Maar we zijn be­reid daar­voor te be­ta­len.”

’Werk­ne­mer zegt steeds va­ker: ik hoef die cao niet’

niet meer van de­ze tijd.

Kaanen: „Wij wil­len ook meer flexi­bi­li­teit. Dat past he­le­maal in het hui­di­ge tijds­beeld. Dan zie je dat on­ze cao in de loop der ja­ren een boek­werk is ge­wor­den…”

Hoogstraat­en: „Nie­mand

snapt het.”

Kaanen: „On­der­ne­mers kun­nen dat nau­we­lijks fout­loos toe­pas­sen. Echt over­al zijn re­gels voor.”

U wilt snoei­en in de se­ni­o­ren­da­gen?

Kaanen: „Ons ka­bi­net ver­hoogt de pen­si­oen­leef­tijd naar 67. Wij wil­len nog steeds ou­de­ren­be­leid, maar we wil­len de bo­dem ver­ho­gen.”

Hoogstraat­en: „Tuur­lijk, twee jaar la­ter mee be­gin­nen.”

Kaanen: „We be­grij­pen wei­nig meer van de hui­di­ge se­ni­o­ren­da­gen. De zwaar­te van het werk is an­ders dan vroe­ger. Je moet veel meer met je her­se­nen wer­ken. Ei­gen­lijk zou­den we de op­schui­ving van de se­ni­o­ren­da­gen nog wel wat ver­der wil­len dan twee jaar. De vak­bond blok­keert dat. Maar men­sen zijn pri­vé al veel ver­der. Zo wordt het een soort be­moe­de­ren.”

De vak­bond vindt uw modernisering voor­al een ver­slech­te­ring.

(Kaanen, Hoogstraat­en en Verhagen be­gin­nen prompt door el­kaar heen te pra­ten.)

Verhagen: „Wat is ver­slech­te­ring?”

Hoogstraat­en (met stem­ver­hef­fing): „In­der­daad, wat is ver­slech­te­ring? Als ie­mand pre­cies werkt op het mo­ment dat die wíl wer­ken. Bij­voor­beeld ’s avonds of in het week­end als de part­ner thuis is en bij de kin­de­ren is. Dan werkt zo ie­mand toch niet op een in­con­ve­ni­ënt uur? Dus waar­om moet er dan een in­con­ven­ti­ën­ten­toe­slag wor­den ge­ge­ven?”

Verhagen: „En wat wij wil­len: in­di­vi­du­e­le keu­ze voor scho­ling, vrije da­gen et­ce­te­ra. Ik weet niet wat daar slecht aan is. Wat ver­staat de vak­bond dan on­der modernisering van de cao?”

Kaanen: „Als je hon­derd jaar lang hei­li­ge huis­jes hebt op­ge­bouwd… We heb­ben een cao ge­maakt die over­al over gaat. Er is geen de­tail waar geen re­ge­ling voor is. We moe­ten te­rug naar de ba­sis. Dan moet je in wat fran­je snij­den.”

Maar wat is nu het per­spec­tief voor de bon­den?

Verhagen: „Dat er nog

een cao is.” Dan staan de bon­den toch met hun rug te­gen de muur?

Hoogstraat­en: „Nee, nee,

nee…”

Verhagen: „On­ze cao loopt nu leeg en dat heb­ben wíj niet ge­daan. Na­tuur­lijk wa­ren er faillissementen, maar daar­naast zijn veel men­sen zelf ver­trok­ken.”

Bouw­be­drij­ven ne­men na­ge­noeg nie­mand meer aan on­der de cao.

Verhagen: „Pre­cies!”

Hoogstraat­en: „Door een ge­brek aan flexi­bi­li­teit!”

Snapt u dat uw wens voor modernisering voor een vak­bond even slik­ken is?

Hoogstraat­en: „Nee, dat is niet slik­ken. Dat is ge­woon mo­dern den­ken. Je hebt niet al­leen te ma­ken met de ou­de ge­ne­ra­tie. Jon­ge­re ge­ne­ra­ties kij­ken heel an­ders te­gen de­ze on­der­wer­pen aan.”

Heerts noem­de werk­ge­vers de cri­mi­ne­len van de ar­beids­markt, om­dat u via schim­mi­ge con­struc­ties werk­ne­mers goed­koop aan het werk zet.

Hoogstraat­en: „Het is ge­brek aan ken­nis. Wij krij­gen als su­per­mark­ten voort­du­rend over ons heen dat wij het put­je zijn van de maat­schap­pij. Dat is niet waar. On­ze lo­nen lig­gen 20 à 30% bo­ven het mi­ni­mum­loon.”

Kaanen: „Ik denk dat het on­macht is, van­we­ge Eu­ro­pe­a­nen die hier ko­men wer­ken.”

Verhagen: „Ook als je het nor­ma­le cao-loon be­taalt aan een Pool is die nog goed­ko­per. De Eu­ro­pe­se af­spraak is dat hij de so­ci­a­le ze­ker­heid be­taalt in het land van her­komst. Voor die Pool heb je dus min­der kos­ten. Daar is niks te­gen te doen, dat heeft Ne­der­land zelf ge­wild.”

In de me­taal wor­den ac­ties aan­ge­kon­digd. Vreest u mas­sa­le sta­kin­gen?

Kaanen: „Nee, ik ben niet bang voor mas­sa­le sta­kin­gen. Ik denk dat me­de­wer­kers heel goed snap­pen dat dit niet het juis­te mo­ment is. Als wij de ge­le­gen­heid krij­gen uit te leg­gen welk bod wij doen dan ben ik er­van over­tuigd dat de men­sen zeg­gen: sta­ken moe­ten we niet doen.”

Werk­ne­mers heb­ben be­grip voor de eco­no­mi­sche si­tu­a­tie waar­in de sec­tor ver­keert?

Kaanen: „Men­sen voe­len

dat.”

Hoogstraat­en: „Ze zijn toch on­der­deel van het be­drijf?”

Kaanen: „De baas zit sa­men met zijn men­sen in de kan­ti­ne. Ze be­pra­ten al­les.”

U gaat niet de knie­ën? U wilt ge­za­men­lijk nu een slag ma­ken in de ver­nieu­wing van de cao?

Kaanen: „Daar zit de gro­te valkuil voor de FNV. We heb­ben heel veel af­spra­ken met de vak­bon­den, rond cao, pen­si­oen, scho­ling, we ko­men ze over­al te­gen. Maar dat heeft een grens. Als er ech­te ir­ri­ta­tie ont­staat, dan krijg je een kli­maat – ook in de po­li­tiek – van cri­ti­cas­ters die het ge­don­der zat zijn en die zeg­gen: van ons hoeft het niet meer. Dat kan over­slaan naar on­ze ach­ter­ban.”

Verhagen: „Ik heb nog steeds wel hoop dat we voor de zo­mer tot een cao kun­nen ko­men. Maar als de hui­di­ge cao het eni­ge is dat op ta­fel ligt, dan heb ik hem lie­ver niet.”

Werk­ge­vers­ver­te­gen­woor­di­gers Fried Kaanen (l.), Maxi­me Verhagen (m.) en Pa­tri­cia Hoogstraat­en (r.) vin­den hui­di­ge cao

FO­TO JO­HAN­NES DALHUIJSEN

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.