Kre­diet­cri­sis vi­su­eel met ban­krun Nor­thern Rock

Wil­de pa­niek om Brit­se bank was eer­ste zicht­ba­re ui­ting van we­reld­wij­de fi­nan­ci­ë­le cri­sis

De Telegraaf - - DFT - Ru­ben Eg

Eu­ro­pe­se ban­ken die wor­den ge­trof­fen door een Ame­ri­kaan­se hui­zen­crash? „On­mo­ge­lijk!”, rie­pen ban­kiers, toe­zicht­hou­ders en po­li­ti­ci in 2007 om het hardst. Tot uit­lek­te dat Nor­thern Rock diep in de pro­ble­men zat. In wil­de pa­niek ren­den klan­ten op 14 sep­tem­ber naar de fi­li­a­len van de Brit­se bank om er hun geld weg te ha­len.

De eer­ste Brit­se ban­krun sinds 1866 was van­daag pre­cies tien jaar ge­le­den en werd met gro­te ver­bijs­te­ring ga­de­ge­sla­gen van­uit de du­re bank­kan­to­ren in de Lon­den­se Ci­ty. „On­ze ana­lis­ten gin­gen bui­ten in de rij­en staan om te ge­lo­ven dat dit ge­beur­de”, her­in­nert de in­der­tijd bij Mer­rill Lynch werk­za­me Omar Ab­del­la­oui zich. „Ze stuur­den ons foto’s door. On­ze bank­ana­lis­ten wer­den ge­zien als de num­mer één in de fi­nan­ci­ë­le we­reld. Zij had­den de scherp­ste in­zich­ten, en wis­ten al­tijd al­les als eer­ste. Maar een ban­krun, dat was iets uit het zwart-wit­tijd­perk van de Gro­te De­pres­sie. Dat ge­beurt toch niet meer?”

En tóch raak­te Nor­thern Rock op 14 sep­tem­ber 2007 maar liefst £1 mil­jard kwijt via een ban­krun, na­dat de BBC de avond daar­voor ont­hul­de dat de bank uit Ne­w­cast­le voor nood­hulp bij de Bank Of Eng­land had aan­ge­klopt. Per uur groei­den de rij­en bij de on­ge­veer 75 fi­li­a­len van de bank uit Ne­w­cast­le, na­dat het in­ter­net­ban­kie­ren in rap tem­po was be­zwe­ken on­der de be­zoe­kers­aan­tal­len.

„Sur­re­ëel”, her­in­nert Niels Turf­boer zich het beeld uit Lon­den. De hui­di­ge ma­na­ging di­rec­tor van on­li­ne kre­diet­ver­strek­ker Spot­cap, toen werk­zaam op de af­de­ling In­vest­ment Pro­ducts van ABN Am­ro, be­zocht die dag toe­val­lig de de­a­ling room van de Ne­der­land­se bank op Bis­hops­ga­te. „Ik dacht: ‘Er is toch een de­po­si­to­ga­ran­tie­stel­sel?’. Het kud­de­ge­drag van men­sen die in pa­niek ra­ken is heel apart om mee te ma­ken.”

Aan King Ed­ward Street was de ver­ba­zing bij Mer­rill Lynch over de pa­niek op straat voor­al groot om­dat de pro­ble­men met Ame­ri­kaan­se rom­mel­hy­po­the­ken in de fi­nan­ci­ë­le we­reld al wa­ren door­ge­dron­gen. „Het Fran­se BNP Pa­ri­bas maak­te in au­gus­tus be­kend dat pro­duc­ten met Ame­ri­kaan­se hy­po­the­ken niet meer ge­waar­deerd kon­den wor­den”, stelt Ab­del­la­oui. „Daar­op scho­ten op de ka­pi­taal­mark­ten al­le pa­ra­me­ters die kre­diet­ri­si­co’s uit­druk­ten door het dak, me­de om­dat die pro­duc­ten als on­der­pand wer­den ge­bruikt voor kor­te­ter­mijn­le­nin­gen. Ie­der­een in de fi­nan­ci­ë­le we­reld wist dat Nor­thern

’Dit kan toch niet meer?’

Rock zwaar af­han­ke­lijk was van zul­ke kor­te­ter­mijn­le­nin­gen. ‘De we­reld is ook wak­ker’, dach­ten we toen de ban­krun ont­stond.”

Ge­rust­stel­len­de woor­den le­ken die dag al­leen maar ex­tra olie op het vuur te gooi­en. „Nor­thern Rock is een ster­ke en vei­li­ge bank. Klan­ten hoe­ven zich echt geen zor­gen te ma­ken”, pro­beer­de de Bri­tish Ban­kers’ As­so­ci­a­ti­on nog. Ab­del­la­oui: „Dit is een li­qui­di­teits­pro­bleem, geen sol­va­bi­li­teits­cri­sis, riep pre­mier Gor­don Brown. Dat is net zoi­ets als een voet­bal­club die na een aan­tal ver­lies­wed­strij­den het ver­trou­wen uit­spreekt in de trai­ner.”

Hoe­wel nog niet el­ke ban­kier het toen al durf­de te er­ken­nen, was op dat mo­ment een ein­de ge­ko­men aan het per­vers geld als wa­ter ver­die­nen in de fi­nan­ci­ë­le sec­tor. „De he­le markt ver­stijf­de”, zegt Ab­del­la­oui. „Ver­ge­lijk het met de ei­er­cri­sis. Er zijn een aan­tal slech­te ei­e­ren. Maar om­dat ie­der­een be­gint te twij­fe­len, koopt nie­mand nog een ei. In de ban­cai­re we­reld ging zo ook al­les op slot.”

Daar­naast had nie­mand van de piep­jon­ge ban­kiers op Wall Street en de Ci­ty eni­ge er­va­ring met een ech­te fi­nan­ci­ë­le cri­sis. Turf­boer: „Ik had met de in­ter­net­bub­bel net mijn eer­ste baan bij ABN Am­ro, dus daar kreeg ik niet veel van mee. Daar­na wa­ren het gou­den ja­ren. De fi­nan­ci­ë­le we­reld was boo­m­ing. Ie­der­een was be­zig met nieu­we pro­duc­tie, groei, markt­aan­deel en nieu­we kan­to­ren. In de de­a­ling room heerste echt een on­ver­schrok­ken sfeer van ‘wat wordt de vol­gen­de suc­ce­s­e­mis­sie?’.”

Door die on­ver­schrok­ken­heid en ge­brek aan be­sef van na­de­rend on­heil ont­spoor­de de ban­ken­sec­tor. Ab­del­la­oui: „Op de han­dels­vloe­ren werk­ten al­leen maar jon­ge men­sen. Al­le se­ni­ors had­den in de ja­ren ne­gen­tig zó veel geld ver­diend, en wa­ren ver­trok­ken. Als 25-ja­ri­ge deed ik in een klas­je van Leh­man Bro­thers al mijn eer­ste trans­ac­tie van $100 mil­joen. An­de­ren be­heer­den zul­ke be­dra­gen zelfs. Nu za­gen we de Li­bor­ren­te om­hoog­schie­ten. Wij had­den echt geen flauw idee wat dat in he­mels­naam be­te­ken­de. Ik weet nog dat mijn ge­pen­si­o­neer­de va­der bel­de met de vraag wat hij moest doen. Maar ik wist het ook niet. Ik han­del­de ge­woon in aan­de­len­op­ties.”

Dat de ban­krun bij Nor­thern Rock de zicht­ba­re sneeuw­bal was die een we­reld­wij­de kre­diet­cri­sis in­luid­de, be­sef­ten ve­len zich pas na een ver­trek uit het oog van de storm. „Aan­van­ke­lijk dacht ik dat Nor­thern Rock op zich­zelf stond”, er­kent Turf­boer. „Het be­gon pas bij mij te kna­gen toen ik be­gin 2008 in Pa­rijs werk­te en daar de enor­me uit­stroom van fond­sen zag.”

Ab­del­la­oui sloeg ad­vies van een ou­de baas in de wind toen hij la­ter dat jaar voor een post bij Mer­rill Lynch in New York koos. In sep­tem­ber 2008 werd de za­ken­bank in­ge­lijfd door Bank Of Ame­ri­ca. Dat­zelf­de week­end ging Ab­del­la­oui’s ou­de werk­ge­ver Leh­man Bro­thers fail­liet.: „Als je er werkt, is het niet voor te stel­len dat zo’n bank met men­sen en stoe­len ka­pot gaat. Er ge­beur­den din­gen die je niet kunt voor­stel­len. Vrien­den raak­ten al­les kwijt. Ook voor mij was 2008 een duur jaar. Al mijn aan­de­len­bo­nus­sen was ik in één keer kwijt.”

’He­le ban­cai­re we­reld op slot’

© DE TELEGRAAF

FOTO: HOLLANDSE HOOG­TE

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.