Open­heid over fou­te ma­ri­nier

Schei­dend ma­ri­ne­com­man­dant Rob Ver­kerk (57) breekt aan de voor­avond van zijn ver­trek een lans voor be­te­re ar­beids­voor­waar­den voor de­fen­sie­per­so­neel. Al­leen zo lukt het vol­gens hem goed per­so­neel te be­hou­den en vol­doen­de nieu­we re­kru­ten te wer­ven. Bin­nen d

De Telegraaf - - Voorzijde Pagina - Olof van Joolen SMET OP WERK

De ma­ri­ne wil in­tern be­kend ma­ken wan­neer per­so­neel van­we­ge mis­dra­gin­gen wordt ge­straft. Com­man­dant Zeestrijd­krach­ten Rob Ver­kerk er­kent dat vol­le­di­ge pri­va­cy bij af­fai­res niet werkt, maar wil niet zo ver gaan als de Ame­ri­kaan­se schand­paal­po­li­tiek. Hij re­a­geert op in­ci­den­ten bin­nen het Korps Ma­ri­niers waar­over De Te­le­graaf dit jaar pu­bli­ceer­de. ,,We wis­ten er­van, had­den maat­re­ge­len ge­no­men, maar niet ie­der­een was hier­van op de hoog­te. Daar­om be­kij­ken we hoe we dat be­ter kun­nen doen.”

N atuur­lijk is de lui­te­nant-ge­ne­raal trots wan­neer hij zijn man­nen en vrou­wen ziet wer­ken om Sint-Maar­ten er­bo­ven­op te hel­pen. Van­uit zijn kan­toor op de bo­ven­ste ver­die­ping van de Ad­mi­ra­li­teit in Den Hel­der kijkt hij uit over de ma­ri­ne­ha­ven waar ko­men­de week de Karel Door­man zal wor­den ge­la­den met hulp­goe­de­ren. Het­zelf­de schip dat ten tij­de van zijn aan­tre­den hulp­trans­por­ten uit­voer­de naar West-Afri­ka waar een ebo­la­e­pi­de­mie woed­de.

Tij­dens bei­de cri­ses deed ma­ri­ne­per­so­neel waar het het bes­te in is: de mou­wen op­stro­pen en aan de slag gaan. Zo­lang als no­dig is en zon­der te kla­gen. Ter­wijl er op de ach­ter­grond bij ’de baas’ zo­als de­fen­sie­per­so­neel de werk­ge­ver al­tijd noemt ge­noeg te mop­pe­ren valt. Er was ja­ren geen geld voor re­ser­ve­on­der­de­len of nieu­we spul­len. Sinds 2013 ligt er geen cao meer. In plaats van sa­la­ris­ver­ho­gin­gen kre­gen ma­ri­ne­men­sen een kor­ting op hun sa­la­ris.

Was u dat nou nooit zat, uit­leg­gen waar­om ner­gens geld voor was?

„Met de be­zui­ni­gin­gen na de val van de muur had ik op zich geen moei­te. We dach­ten dat er we­reld­vre­de zou ko­men en dan is het lo­gisch dat je min­der aan de­fen­sie uit­geeft. Maar toen rond 2008/2009 dui­de­lijk werd dat het toch wat an­ders liep, vond ik dat er op­nieuw naar moest wor­den ge­ke­ken. Ik heb het kan­tel­punt mee­ge­maakt waar­op er weer geld bij­kwam. He­laas komt dat fa­se­ge­wijs be­schik­baar en duurt het dus even voor­dat je er de ef­fec­ten van ziet. Ik heb ge­pro­beerd dat mijn men­sen steeds eer­lijk uit te leg­gen. De laat­ste pe­ri­o­de heb ik wil­len voor­ko­men een bou­le­vard of bro­ken dreams te cre­ë­ren.”

Zijn men­sen boos op u als baas?

„Op werk­be­zoe­ken be­gin­nen ze al­tijd over wat ze aan ma­te­ri­eel no­dig heb­ben om hun werk pro­fes­si­o­neel te kun­nen doen. Het gaat nooit over ar­beids­voor­waar­den. Dat moet ik er echt uit­trek­ken. Wat mij be­treft zegt dat veel over hoe ge­mo­ti­veerd on­ze men­sen zijn. Ik vind het mooi om te zien hoe ze ook wan­neer er geen re­ser­ve­de­len zijn toch zaken weer aan de praat krij­gen. Te­ge­lij­ker­tijd schuilt er in die can do-men­ta­li­teit een ge­vaar. De bui­ten­wacht denkt dan: Zie je wel, ze ko­men er wel uit.”

Gaat on­der uw op­vol­ger al­les goed ko­men?

„We zijn be­zig met het her­stel­len van ons fun­da­ment. Te­ge­lij­ker­tijd ben ik voor­zich­tig. We we­ten nog niet wat het re­sul­taat van de for­ma­tie is. De buit is nog niet bin­nen. Maar laat dui­de­lijk zijn: als er nu geen ge­voel voor ur­gen­tie is wat be­treft her­stel bij de­fen­sie, wat moet er dan nog ge­beu­ren wil dat er wel ko­men? Wan­neer je nu naar SintMaar­ten kijkt; dat gaat de ko­men­de tijd door het ver­an­de­ren­de kli­maat va­ker ge­beu­ren. Er zal al­leen daar­om al re­gel­ma­tig een be­roep ons wor­den ge­daan. In 2013 heb­ben we in de no­ta In het Be­lang van Ne­der­land be­schre­ven wat er in on­ze

tool­box moet zit­ten wil­len we kun­nen func­ti­o­ne­ren. Voor dat ge­reed­schap moet wor­den ge­zorgd. Te­ge­lij­ker­tijd moe­ten we on­ze men­sen niet ver­ge­ten.”

Hoe be­doelt u dat?

„De fo­cus ligt nu op ma­te­ri­eel her­stel en dat is be­grij­pe­lijk. Maar on­ze men­sen kun­nen nog zo ge­mo­ti­veerd zijn, wan­neer je ze niet mi­ni­maal con­cur­re­ren­de ar­beids­voor­waar­den kan bie­den, zul­len ze op een ge­ge­ven mo­ment er­gens an­ders gaan kij­ken of he­le­maal niet meer ko­men. Je hebt het bin­nen de­fen­sie over men­sen die loy­a­li­teit ken­nen die zo ver gaat dat ze be­reid zijn het ul­tie­me of­fer te bren­gen: hun le­ven. Dat hoor je op een pas­sen­de ma­nier te waar­de­ren.”

Be­gin dit jaar kwa­men ver­schil­len­de af­fai­res bin­nen het Korps Ma­ri­niers naar bui­ten. Het be­gon met ge­rom­mel met ver­huis- en woon­ver­goe­din­gen en ein­dig­de met ge­welds- en seks­in­ci­den­ten. Hoe er­voer u dat?

„Ik heb moei­te met zul­ke af­fai­res. Voor­al om­dat ze een smet wer­pen op het ve­le goe­de werk dat we doen. Het gaat om een klei­ne groep men­sen die het in de pu­blie­ke opinie ver­pest voor heel veel col­le­ga’s.”

U maak­te zich er boos over; vindt u de aan­dacht hier­voor over­dre­ven?

,,Nee, je moet con­sta­te­ren dat het de scha­duw­kant van een korps­geest is. Aan de ene kant pro­fi­teer je van zo’n ster­ke groeps­cul­tuur door­dat het men­sen helpt te pres­te­ren en het on­der­lin­ge steun biedt. Aan de an­de­re kant kan het zor­gen voor wat ik het God-ge­voel noem. Men­sen kun­nen gaan den­ken dat re­gels niet voor hen gel­den. Lui dur­ven in zo’n set­ting el­kaar steeds las­ti­ger aan te spre­ken op on­ge­wenst ge­drag. We heb­ben als krijgs­macht al ja­ren aan­dacht voor dat pro­bleem, maar je moet con­sta­te­ren dat het des­on­danks een on­der­werp is dat na een tijd­je weer weg­zakt en op­nieuw op de agen­da moet ko­men. Ove­ri­gens wil ik het beeld weg­ne­men dat dit mijn be­vels­pe­ri­o­de heeft over­scha­duwd.”

Wat zou er ex­tra te­gen te doen zijn?

„Al­le zaken waar­van De Te­le­graaf mel­ding maak­te, ken­den we en in al­le ge­val­len had­den we maat­re­ge­len ge­no­men. Al­leen was niet ie­der­een in­tern hier­van op de hoog­te om­dat we nu aan zul­ke zaken nog geen rucht­baar­heid ge­ven. Daar­om be­kij­ken we hoe we dat wel be­kend kun­nen ma­ken zon­der scha­de aan te rich­ten bij de be­trok­ke­ne. In de Ver­e­nig­de Sta­ten kent de ma­ri­ne een sys­teem van na­ming en sha­ming. Daar wil­len we niet naar­toe, maar het moet wel dui­de­lij­ker wor­den wat de ge­vol­gen zijn van on­ge­wenst ge­drag. Waar­bij het al­tijd zo zal zijn dat als je be­paal­de gren­zen over gaat, je er ge­woon uit moet.”

Wel­ke wij­ze raad geeft u uw op­vol­ger mee?

„Dat is een he­le goe­de ke­rel die geen raad no­dig heeft. Wat ik in bre­de­re zin zou wil­len zeg­gen is dat er bin­nen de­fen­sie moet wor­den na­ge­dacht over de vraag of we niet zijn door­ge­scho­ten in on­ze drang naar ver­be­te­ring van ef­fi­ci­ën­tie. Het is lo­gisch dat we daar­naar ke­ken in de tijd van be­zui­ni­gin­gen. Maar in­mid­dels schie­ten we door. We zijn op som­mi­ge ge­bie­den zo lean ge­wor­den dat het niet meer ef­fec­tief is, maar juist het te­gen­over­ge­stel­de. Oor­lo­gen win je niet door ef­fi­ci­en­cy, maar door de ef­fec­tief­ste in het ge­vecht te zijn. Dat moe­ten we niet ver­ge­ten.”

’De korps­geest heeft ook een scha­duw­kant’

FO­TO RE­NÉ BOUWMAN

Groeps­cul­tuur kan lei­den tot een God­ge­voel, zegt com­man­dant Ver­kerk. Men­sen den­ken dan dat re­gels niet voor hen gel­den.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.