Stok­staart­je

De Telegraaf - - Reportage - FREEK VONK

Er staat er al­tijd een­tje op de uit­kijk Dron­go zet de he­le ben­de voor gek

Er zijn een aan­tal die­ren die mij al­tijd aan het la­chen ma­ken. Stok­staart­jes bij­voor­beeld. De­ze klei­ne, hy­per­ac­tie­ve roof­dier­tjes le­ven in gro­te groe­pen van soms wel veer­tig die­ren in de Ka­la­ha­ri­woes­tijn van zui­de­lijk Afri­ka. Ze wor­den on­ge­veer zo groot als een eek­hoorn.

Ze heb­ben klei­ne klauw­tjes waar­mee ze goed kun­nen gra­ven. Ze gra­ven gi­gan­ti­sche on­der­grond­se ho­len, waar­in ze kun­nen sla­pen en schui­len. En ik vind het al­tijd mooi om te zien hoe die­ren el­kaar te slim af kun­nen zijn.

De woes­tijn is na­tuur­lijk een kei­har­de plek om te over­le­ven. Het is na­me­lijk eten of ge­ge­ten wor­den. En een stok­staart­je is een mooie ’bi­te-si­ze’, dus er zijn nog­al wat roof­die­ren die op ze ja­gen. Ha­vi­ken en jak­hal­zen bij­voor­beeld.

Daar­om staat er over­dag al­tijd min­stens één stok­staart­je van de groep op de uit­kijk tij­dens het eten. Zo­dra de­ze ge­vaar ruikt, slaat hij alarm en vluch­ten al­le stok­staart­jes naar het dichtst­bij­zijn­de hol. Daar zijn ze vei­lig. Het stok­staart­je dat op de uit­kijk staat houdt dus al­tijd de om­ge­ving goed in de ga­ten.

Maar er is een an­der dier dat hier han­dig ge­bruik van weet te ma­ken en ge­leerd heeft de stok­staart­jes voor de gek te hou­den. Dat dier is een vo­gel, de dron­go. Hij lijkt qua ui­ter­lijk wel wat op een kraai.

Dron­go’s ver­spil­len niet veel ener­gie bij hun zoek­tocht naar een lek­ker hap­je. De dron­go is na­me­lijk een steen­goe­de imi­ta­tor. Die kunst ge­brui­ken ze om waar­schu­wings­kre­ten van an­de­re dier­soor­ten na te boot­sen. Dan zit zo’n dron­go lek­ker op een tak te wach­ten, ter­wijl hij bij­voor­beeld een groep stok­staart­jes in de ga­ten houdt die naar eten aan het zoe­ken is.

Eerst wacht de dron­go tot er echt ge­vaar dreigt voor de stok­staart­jes, om ze ver­vol­gens te waar­schu­wen – hier­mee wint hij hun ver­trou­wen. Maar daar­na? Als de dron­go ziet dat de stok­staart­jes eten heb­ben ge­von­den, zo­als in­sec­ten of een lek­ke­re vet­te schor­pi­oen, slaat hij weer alarm – in stok­staart­jes­taal.

De stok­staart­jes we­ten niet be­ter dan dat een an­der stok­staart­je ge­vaar heeft ge­ro­ken en al­le stok­staart­jes ren­nen naar hun dichtst­bij­zijn­de ho­len en la­ten daar­bij hun vers ge­van­gen prooi­en ach­ter.

En de dron­go? Die lan­ceert zich­zelf naar be­ne­den en schept al die heer­lij­ke prooi­en op die door de stok­staart­jes wa­ren ach­ter­ge­la­ten. Een he­le ben­de stok­staart­jes voor gek ge­zet door een vo­gel!

Dr. Freek Vonk is als we­ten­schap­per ver­bon­den aan on­der­zoeks­in­sti­tuut Na­tu­ra­lis in Lei­den.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.