’Coach moet ’n up­gra­de’

De Telegraaf - - Dft - door Mar­tijn Klerks

NIJMEGEN Er is niet één en­ne­a­gram – de in­de­ling van de mens­heid in ne­gen ver­schil­len­de per­soon­lijk­he­den – er zijn zes en­ne­a­gram­men. En veel coa­ches die het en­ne­a­gram in hun prak­tijk ge­brui­ken, heb­ben daar vol­gens so­ci­o­loog Clau­dia Hoekx geen idee van. Ko­men­de dins­dag pro­mo­veert ze aan de Rad­boud Uni­ver­si­teit op haar be­vin­din­gen.

Van de tal­lo­ze per­soon­lijk­heids­tes­ten die ma­na­gers en coa­ches door de ja­ren heen ge­bruikt heb­ben, is het en­ne­a­gram wel een ever­green. „Het legt niet al­leen je ge­drag bloot, maar ook je drijf­ve­ren”, ver­klaart Hoekx dat suc­ces. „Veel on­der­zoe­kers, voor­al in Ame­ri­ka, heb­ben ook be­we­zen dat het per­soon­lijk­heids­mo­del – één van de zes – we­ten­schap­pe­lijk ge­noemd kan wor­den. Ik heb me dus toe­ge­legd op de vraag hoe men­sen het ge­brui­ken.”

Voor­dat we daar­aan toe ko­men: wat is uw ei­gen en­ne­a­gram-ty­pe?

„Dat is wel erg per­soon­lij­ke in­for­ma­tie.”

U gaat het niet zeg­gen?

„Nee, want dan zou u me in een hok­je kun­nen stop­pen. Het en­ne­a­gram is een ont­dek­kings­reis: je leert je per­soon­lijk­heid ken­nen en gaat haar met die ken­nis ont­wik­ke­len. Je en­ne­a­gram-ty­pe is voor­al re­le­vant voor je­zelf.”

Goed, uw proef­schrift dan. Wat moe­ten ma­na­gers, coa­ches en werk­ne­mers daar­van le­ren, vindt u?

„Als je naar de boek­han­del gaat en het plank­je op­zoekt over het en­ne­a­gram, zie je boe­ken die over het­zelf­de lij­ken te gaan. In wer­ke­lijk­heid lig­gen ze enorm ver uit el­kaar. Er blij­ken zes ver­schil­len­de in­ter­pre­ta­ties te be­staan. En het op­val­len­de is: er zijn zelfs en­ne­a­gram­scho­len in Ne­der­land, en zelfs daar we­ten ze dit dus niet. Dit proef­schrift, en een toe­gan­ke­lij­ker boek dat ik hier­na over dit on­der­werp wil schrij­ven, moet de ken­nis van de coa­ches als het wa­re up­gra­den.” Er is veel scep­sis over het en­ne­a­gram. Bent u die ook te­gen­ge­ko­men? „Kri­tiek op het mo­del is heel goed­koop, het is ge­mak­ke­lijk om af te bran­den. Kijk, ik ben we­ten­schap­per, dus het is niet aan mij om een oor­deel te vel­len. Maar al­le men­sen die ik ben te­gen­ge­ko­men zeg­gen niet zo­maar ’het is een goed mo­del’, nee, ze noe­men het en­ne­a­gram ’het bes­te mo­del’. Eén ge­ïn­ter­view­de zei zelfs dat het zijn hu­we­lijk ge­red heeft.”

Eén hoog­le­raar heeft u niet wil­len be­ge­lei­den om­dat u niet kri­tisch ge­noeg zou zijn.

„In een in­ter­view met het uni­ver­si­teits­ma­ga­zi­ne. Ach, dat is ook maar een blad. Re­ken me af op mijn proef­schrift! Ik heb in de in­ter­views niets uit­ge­lokt, niets ge­schrapt, ik heb pun­ti­ge vra­gen ge­steld. Ik heb recht wil­len doen aan het en­ne­a­gram. En ik ben kri­tisch ge­weest waar dat moest, bij­voor­beeld als men­sen be­we­ren dat het en­ne­a­gram 2500 jaar oud is. Dan durf ik te zeg­gen: dat is flau­we­kul.”

Maar waar­om bent u niet op de scep­sis in­ge­gaan?

„Om­dat dat voor dit proef­schrift niet van be­lang was. Ik ben so­ci­o­loog, dus ik on­der­zoek maat­schap­pe­lij­ke fe­no­me­nen. Het en­ne­a­gram wordt veel ge­bruikt, dus zoek ik uit hoe het dan in­ge­zet wordt. Het is pre­cies het­zelf­de met de Bij­bel: het is al­lang niet meer in­te­res­sant of het klopt of niet, het gaat er­om dat men­sen zeg­gen dat het klopt, en dan wil je we­ten hoe ze het le­zen.”

Een doc­tors­ti­tel ha­len kost vier jaar. Wat heeft u van die ja­ren ge­leerd?

„Als je wilt func­ti­o­ne­ren in de we­ten­schap, moet je wel je man­ne­tje staan. Het is geen aar­di­ge we­reld, het gaat heel erg om het ma­na­gen van je ei­gen pro­jec­ten. Als je geen zin hebt om in de pas van een hoog­le­raar te lo­pen, moet je voor je­zelf kie­zen. Mijn eer­ste be­ge­lei­der wil­de bij­voor­beeld dat ik on­der­zoek in een kloos­ter zou doen. Toen heb ik voor een nieu­we be­ge­lei­der ge­ko­zen. Maar geen mis­ver­stan­den: het was ont­zet­tend leuk!”

’De we­ten­schap is geen fij­ne we­reld’

FOTO RIAS IMMINK

Pro­mo­ven­da Clau­dia Hoekx: „Het en­ne­a­gram heeft zelfs een hu­we­lijk ge­red.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.