Wat biedt ons nog hou­vast?

Aan de lo­pen­de band steekt het So­ci­aal en Cul­tu­reel Plan­bu­reau de ther­mo­me­ter in de sa­men­le­ving. En ook nu het eco­no­misch be­ter gaat, heerst er nog veel wan­trou­wen en on­vre­de. Hoe gaat het nieu­we ka­bi­net dat te lijf? „Er is heel veel be­hoef­te aan ze­ker­hei

De Telegraaf - - Binnenland - door Martin Vis­ser

Het ka­bi­net-Rut­te III lijkt oog te heb­ben voor de on­ze­ker­heid waar­in veel men­sen ver­ke­ren. SCP-di­rec­teur Kim Put­ters is daar heel blij mee. Maar hij vindt ook dat de nieu­we re­ge­ring nog meer moet kij­ken naar de ver­ha­len ach­ter de sta­tis­tie­ken. Is het ka­bi­nets­mot­to ’Ver­trou­wen in de toe­komst’ een schot in de roos? „Tja, ver­trou­wen… Het hangt er­van af wat je er­on­der ver­staat. In de sa­men­le­ving is veel on­ze­ker­heid. Over werk, over wat je pen­si­oen waard is, of de zorg er nog is, wat je di­plo­ma waard is. Als het mot­to be­te­kent dat het ka­bi­net meer ze­ker­heid wil cree­ren, dan kan ik me er­in vin­den.” Als het dit ka­bi­net me­nens is met ver­trou­wens­her­stel, dan geeft het zich­zelf een enor­me op­dracht.

„Nog­al. Als ver­trou­wen het­geen is dat aan het ein­de van de ka­bi­nets­pe­ri­o­de on­der de streep moet over­blij­ven… Kijk naar het nog zit­ten­de ka­bi­net. Dat be­gon met een ver­trou­wen van zo’n 74 pro­cent. Bin­nen een half jaar was dat ge­zakt naar 35 pro­cent.” Uit SCP-on­der­zoe­ken blijkt dat er veel on­ze­ker­heid is bij Ne­der­lan­ders. Waar be­staat die on­ze­ker­heid uit?

„Als wij men­sen vra­gen wat ze het groot­ste pro­bleem in Ne­der­land vin­den, dan staat al lang en heel sta­biel in­te­gra­tie, im­mi­gra­tie, vluch­te­lin­gen bo­ven­aan. Dat brengt on­ze­ker­he­den met zich mee. Wat be­te­kent het als mijn kin­de­ren met Sy­ri­sche kin­de­ren in de klas zit­ten? Kan ik nog hand in hand met mijn vriend over straat lo­pen als ik ho­mo ben? Als je daar­naast vraagt: waar moet de re­ge­ring meer geld aan uit­ge­ven? Dan staat de zorg bo­ven­aan. En on­der­wijs, werk en vei­lig­heid vol­gen daar­na. Het zit­ten­de ka­bi­net was sterk op so­ci­aal-eco­no­misch vlak. Maar wat over­blijft, is het on­be­ha­gen over de cul­tu­re­le kwes­ties.” Kin­de­ren moe­ten het Wil­hel­mus le­ren en de Nacht­wacht gaan zien. Helpt dat om de Ne­der­land­se cul­tuur te ver­ster­ken? „Het helpt, maar het is niet vol­doen­de. Juist nu al veel men­sen hou­vast zoe­ken, is dit het mo­ment om over ge­schie­de­nis­les na te den­ken op school. Dat is niet het sluit­stuk op de ba­sis­school, maar mis­schien wel de kern voor de ont­wik­ke­ling van jon­ge men­sen. Ik

zie het Wil­hel­mus en het Rijks­mu­se­um als sym­bool van de­ze be­wust­wor­ding.” Toch wordt er ge­mak­ke­lijk la­che­rig over ge­daan. „Ik ken zelf cou­plet 1 en 6 van het Wil­hel­mus uit mijn hoofd, dat heb ik als kind ge­leerd. Als ik dat op Ko­nings­dag of Be­vrij­dings­dag zing, vind ik het heel pret­tig als mijn om­ge­ving mee­zingt. Dat geeft mij per­soon­lijk een ge­voel van ver­bon­den­heid.” Veel Ne­der­lan­ders heb­ben be­hoef­te aan het vast­hou­den van die iden­ti­teit?

„Er is heel veel be­hoef­te aan hou­vast. Ver­bon­den­heid geeft men­sen hou­vast. Het is niet voor niets dat rond­om feest­da­gen, de ko­ning, voet­bal… nou ja, dat laat­ste is nu min­der het ge­val...” Is de on­ze­ker­heid over werk ver­dwe­nen na de cri­sis?

„De werk­loos­heid is ste­vig ge­daald. Maar er is wel gro­ten­deels flex­werk en tij­de­lijk werk voor in de plaats ge­ko­men. Dat slaat sterk neer bij de mid­den­groe­pen en aan de on­der­kant van de ar­beids­markt. Daar­naast zorgt de snel­heid waar­mee be­roe­pen en func­ties ver­an­de­ren door tech­no­lo­gie voor on­ze­ker­heid. Daar is echt een in­ves­te­ring no­dig in om- en

bij­scho­ling. Het is nog erg on­dui­de­lijk hoe het ka­bi­net dat gaat doen.” Doet het ka­bi­net ge­noeg voor ou­de­re werk­ne­mers die re­la­tief veel in ver­dwij­nen­de be­roe­pen zit­ten?

„Het is voor de groep tus­sen 55 en 67 jaar heel in­ge­wik­keld. Kijk maar hoe sol­li­ci­ta­tie­com­mis­sies en werk­ge­vers ou­de­re werk­ne­mers zien. Men heeft een ver­keerd beeld over ou­de­re werk­ne­mers en dat leidt vaak tot ar­beids­markt­dis­cri­mi­na­tie op leef­tijd.” Hoe kon dit mis­gaan? Ou­de­re werk­ne­mers moe­ten lan­ger door­wer­ken, maar werk­ge­vers ne­men ze niet aan.

„De sa­men­le­ving wordt door meer ge­stuurd dan door be­leid. Dat is voor het Bin­nen­hof soms las­tig te ac­cep­te­ren.” Als die cul­tuur­ver­an­de­ring op de werk­vloer niet heel rap ge­beurt, leidt dat tot een flink op­lo­pen­de werk­loos­heid on­der die ou­de­ren?

„In­der­daad en dat kan ook weer ge­vol­gen heb­ben voor op­lo­pen­de kos­ten aan uit­ke­rin­gen.” Leest u die ur­gen­tie in het re­geer­ak­koord? (Lan­ge stil­te) „Ehm… In mijn ge­sprek­ken met de

on­der­han­de­laars merk­te ik dat ge­voel voor ur­gen­tie ze­ker. Maar nu moet blij­ken hoe ze het gaan aan­pak­ken.” Ge­pen­si­o­neer­den za­gen hun pen­si­oen de af­ge­lo­pen ja­ren ver­min­de­ren. En nu moet het he­le pen­si­oen­stel­sel op de schop. Hoe leg je dat uit?

„Je doet dit om het pen­si­oen­stel­sel op lan­ge­re ter­mijn houd­baar te hou­den. Wij zien in on­ze on­der­zoe­ken dat er bij jon­ge­ren een groot be­sef is dat er ou­de­ren zijn die hun le­ven lang ge­spaard heb­ben en nu met min­der uit­ko­men dan ze had­den ge­dacht en daar boos over

’Gro­te zor­gen door im­mi­gra­tie’

zijn. Bij ou­de­ren zien wij heel veel be­grip over de si­tu­a­tie van jon­ge­ren die geen pen­si­oen meer op­bou­wen als ze zzp’er zijn. Mij lijkt dat een ba­sis van ge­sprek over so­li­da­ri­teit tus­sen ge­ne­ra­ties.” In het re­geer­ak­koord staat het ka­bi­net heel na­druk­ke­lijk stil bij de wer­ke­lijk­heid ach­ter de sta­tis­tie­ken. Ge­mid­deld gaat het goed met Ne­der­land, maar dat er­vaart lang niet ie­der­een zo. „Ik ben heel blij dat ze dat heb­ben op­ge­pakt.” Maar wat moet een ka­bi­net daar­mee?

„Heel be­lang­rijk is het ka­bi­nets­be­leid niet al­leen af te re­ke­nen op de plek in de in­ter­na­ti­o­na­le lijst­jes. Je kunt zeg­gen dat het Ne­der­land­se zorg­sys­teem in de top-5 van de we­reld staat, maar dat voelt dus niet ie­der­een zo. Als je dit se­ri­eus neemt, be­te­kent het dat je niet al­leen naar de cij­fers moet kij­ken maar ook naar de ver­ha­len daar ach­ter.” Het wordt wel in­ge­wik­keld als pre­mier Rut­te niet meer naar sta­tis­tie­ken mag wij­zen om het suc­ces van zijn be­leid aan te to­nen. Bij­voor­beeld om te la­ten zien dat Ne­der­land vei­li­ger is ge­wor­den.

„Dat moet hij wel blij­ven doen. Maar je moet ook al­tijd recht doen aan het feit dat er buur­ten zijn waar de on­vei­lig­heid níét is af­ge­no­men. Je moet dui­de­lijk ma­ken wat je dááraan gaat doen.”

FOTO RE­NÉ BOUWMAN

SCP-di­rec­teur Kim Put­ters sprak met de on­der­han­de­laars tij­dens de for­ma­tie.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.