BANG OM BITCOIN-BOOT TE MIS­SEN

Twij­fel, spijt en span­ning gie­ren door het li­chaam nu de waar­de van de bitcoin stijgt: is het al te laat om geld te ver­die­nen aan de­ze hy­pe? Eco­no­misch ge­drags­psy­cho­loog Pa­trick Ober­stadt legt uit wat de aan­trek­kings­kracht van de munt is tij­dens koers­wiss

De Telegraaf - - Voorzijde Pagina - door Eva Ga­be­ler

In­te­res­se: mijn col­le­ga doet het ook

De bitcoin-tech­no­lo­gie is bij­zon­der ge­com­pli­ceerd. Het groot­ste deel van de ge­brui­kers zal de ach­ter­grond er­van niet goed be­grij­pen. Maar ook zij ma­ken nu winst. En veel ook. Dit is voor nieuw­ko­mers ’so­ci­aal be­wijs’, legt psy­cho­loog Pa­trick Ober­stadt uit. „Het is ty­pisch groeps­ge­drag. Als we niet pre­cies we­ten hoe we ons moe­ten ge­dra­gen, kij­ken we naar an­de­ren voor een ge­drags­co­de. Zij wa­ren be­reid om te gok­ken en dat was ui­t­ein­de­lijk de moei­te waard. Dan moet ik het mis­schien ook pro­be­ren, re­de­ne­ren men­sen.”

Twij­fel: ie­mand moet me hel­pen

Als een­maal de in­te­res­se is ge­wekt, pro­be­ren we bitcoin te be­grij­pen. Maar dat is in­ge­wik­keld. Veel mak­ke­lij­ker is het om te ver­trou­wen op ie­mand met au­to­ri­teit, al­dus Ober­stadt. „We le­ren al op jon­ge leef­tijd dat we men­sen met ge­zag se­ri­eus moe­ten ne­men. Daar­om luis­te­ren we naar men­sen die winst heb­ben ge­maakt met de bitcoin. Die col­le­ga of buur­man bij­voor­beeld. Dan vol­gen de suc­ces­ver­ha­len. Ze heb­ben va­kan­ties te­rug­ver­diend of Sin­ter­klaas­in­ko­pen ge­daan van hun winst.”

Spijt: ik ben te laat

De moed zakt po­ten­ti­ë­le ge­brui­kers in de schoe­nen na al­le voor­spoed van an­de­ren. Sinds april is de bitcoin be­zig met een op­mars. Daar­uit ma­ken we op dat we de bes­te deal heb­ben ge­mist, legt Ober­stadt uit. „Stel je voor dat je op een ver­jaar­dag hoort dat ie­mand bit­coins heeft ge­kocht voor 1000 dol­lar per stuk. Dan voelt het niet goed om ze van­daag te ko­pen voor het dub­be­le. Laat maar, den­ken we dan.”

Op­ge­won­den: de waar­de blijft stij­gen

En­t­hou­si­as­te­lin­gen zijn bang iets moois mis te lo­pen: gis­te­ren was één bitcoin even meer dan 15.000 dol­lar waard, ter­wijl de tel­ler een jaar te­rug bleef ste­ken op on­ge­veer 700 dol­lar. Het nieuws gonst rond en ook die ene col­le­ga zit weer glun­de­rend ach­ter zijn bu­reau. Daar­door ont­staat FOMO (Fear Of Mis­sing Out), ver­telt Ober­stadt: „Het is heel men­se­lijk om bang te zijn om iets te mis­sen. Ui­t­ein­de­lijk is de mens een groeps­dier en wil­len we graag on­der­deel uit­ma­ken van een groep, ze­ker als die wint. He­laas is het bes­te mo­ment om te be­gin­nen vaak al ge­pas­seerd als men­sen FOMO er­va­ren. Ze staan op het punt om te in­ves­te­ren op een slecht mo­ment.” Maar som­mi­gen doen het toch.

Ge­span­nen: het moet weer goed ko­men

Een­maal ge­ïn­ves­teerd in de bitcoin? Dan pra­ten we die keu­ze goed voor ons­zelf, ook als dat leidt tot ver­lie­zen. In de psy­cho­lo­gie wordt dat de con­fir­ma­ti­on bi­as ge­noemd, vol­gens Ober­stadt. „De munt nam re­gel­ma­tig een die­pe duik­vlucht sinds de op­rich­ting. Over de oor­zaak daar­van doen ver­schil­len­de ge­ruch­ten de ron­de. In die min­der roos­kleu­ri­ge tij­den zoe­ken we naar po­si­tie­ve aan­wij­zin­gen, die be­ves­ti­gen dat we de juis­te be­slis­sing heb­ben ge­no­men.” Hij zal toch wel weer gaan stij­gen.

Ver­driet: ik heb ver­lo­ren

Bam. De waar­de van de munt is zo zwaar ge­daald, dat het on­dra­ge­lijk wordt. De de­va­lu­a­tie is fi­nan­ci­eel nog wel te dra­gen, maar psy­chisch niet. Er zit maar één ding op, ver­ko­pen. Een be­grij­pe­lij­ke stap, vol­gens Ober­stadt. Hij legt uit dat men­sen con­ser­va­tie­ve we­zens zijn: het is dra­ge­lij­ker om niks te ver­lie­zen dan om mis­schien iets te

win­nen. „Als de za­ken er slecht voor­staan, ver­liest de hoop om op ter­mijn te win­nen het van de drang om ver­lie­zen te be­per­ken.”

„Daar­na be­gint de cy­clus re­gel­ma­tig op­nieuw voor voor­ma­li­ge bit­coin­ge­brui­kers. Als de waar­de toch weer flink stijgt en de om­ge­ving daar op­nieuw voor­deel bij be­haalt, lijkt de munt toch weer aan­trek­ke­lijk. Ook de vuist­re­gels zo­als so­ci­aal be­wijs en au­to­ri­teit, waar­door men­sen zich eer­der lie­ten lei­den, be­ves­ti­gen de keu­ze op­nieuw om mee te doen met de ra­ge.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.