Ge­touw­trek om ad­vies

Mi­nis­te­ries po­gen va­ker on­wel­ge­val­li­ge rap­por­ten af te zwak­ken

De Telegraaf - - Binnenland - door Niels Rig­ter en Li­se Wit­te­man

’Het is toch: wie be­taalt, be­paalt’

DEN HAAG • Mi­nis­te­ries pro­be­ren om de ha­ver­klap on­wel­ge­val­li­ge rap­por­ten af te zwak­ken of te ver­tra­gen. Daar­mee be­tre­den ze een grijs ge­bied, waar­in ze de gren­zen soms op­zoe­ken.

Dat blijkt uit een rond­gang na­dat is uit­ge­ko­men dat het toen­ma­lig mi­nis­te­rie van Vei­lig­heid en Jus­ti­tie in­vloed heeft uit­ge­oe­fend op rap­por­ten van het We­ten­schap­pe­lijk On­der­zoek­sen Do­cu­men­ta­tie­cen­trum (WODC).

Po­li­ti­ci zwaai­en graag met rap­por­tjes, voor­al als die hun me­ning stu­wen. Tot de dienst van het ka­bi­net en het par­le­ment zijn er tien­tal­len on­der­zoeks- en ad­vies­or­ga­nen die be­leid on­der de loep ne­men. Die moe­ten bij­dra­gen aan (be­te­re) be­sluit­vor­ming. Zo le­vert het Cen­traal Plan­bu­reau eco­no­mi­sche prog­no­ses bij voor­ge­no­men be­leid en speurt de On­der­zoeks­raad voor Vei­lig­heid ram­pen en in­ci­den­ten na.

Maar lang niet al­tijd rol­len er wel­ge­val­li­ge con­clu­sies uit die on­der­zoe­ken. En dan volgt al snel een pro­ces van ge­touw­trek tus­sen mi­nis­te­ries en on­der­zoeks­or­ga­nen. Tus­sen je men­gen in on­af­han­ke­lijk on­der­zoek en lijd­zaam af­wach­ten welk oor­deel er over je wordt ge­veld, zit dan een grijs ge­bied van dia­loog tus­sen be­leid, be­stuur en on­der­zoek, weet D66-lei­der en oud-mi­nis­ter Pechtold. Grijn­zend: „Soms komt het goed uit de pu­bli­ca­tie van een on­der­zoek met een paar we­ken uit te stel­len.”

Aan­va­ring

Alex Bren­nink­meij­er, ja­ren­lang de Na­ti­o­na­le Om­buds­man, had on­langs nog als Utrecht­se hoog­le­raar een aan­va­ring met het mi­nis­te­rie van Bin­nen­land­se Za­ken. „Ik zou een le­zing ge­ven en had wat in­for­ma­tie op­ge­vraagd en mijn con­cept­tekst op­ge­stuurd. Met­een kreeg ik een soort ver­or­de­ning om langs te ko­men om te be­spre­ken of ik er wel de goe­de idee­ën op na­hield.”

In zijn loop­baan als om­buds­man zag hij wel va­ker dat mi­nis­te­ries druk pro­be­ren uit te oe­fe­nen op de on­der­zoeks­in­sti­tu­ten of uni­ver­si­tei­ten die ze op­dracht ga­ven tot on­der­zoek. „Ze wil­len dan ant­woord op een be­paal­de vraag en pro­be­ren daar­op in­vloed te heb­ben. Het is dan toch ook: wie be­taalt, be­paalt.”

Toch zag Bren­nink­meij­er am­per gro­te mis­stan­den. „Soms heb­ben amb­te­na­ren ook wel een goed in­hou­de­lijk punt. De be­lang­rijk­ste vraag is: speelt het mi­nis­te­rie het spel vol­gens de re­gels?”

Die kans schat hij een stuk gro­ter in als ad­vies- en on­der­zoeks­or­ga­nen niet bij een mi­nis­te­rie zijn in­ge­bed. De In­spec­tie Jus­ti­tie en Vei­lig­heid ze­telt bij­voor­beeld niet al­leen in het­zelf­de ge­bouw als het ge­lijk­na­mi­ge mi­nis­te­rie, ze heeft mo­men­teel zelfs nog de­zelf­de pers­woord­voer­der. Zo wordt het wel erg mak­ke­lijk om on­wel­ge­val­lig on­der­zoek uit de aan­dacht te hou­den. De in­spec­tie zegt dat het mi­nis­te­rie zich daar niet mag be­moei­en met de ma­nier van on­der­zoek en er komt een ei­gen woord­voer­der.

Uit een rond­vraag bij on­af­han­ke­lij­ker or­ga­nen als de Al­ge­me­ne Re­ken­ka­mer, het Cen­traal Plan­bu­reau en de We­ten­schap­pe­lij­ke Raad voor Re­ge­rings­be­leid blijkt dat er­va­rin­gen zo­als bij het WODC niet wor­den her­kend.

Ook moest voor­ma­lig mi­nis­ter Hen­nis (De­fen­sie) on­langs aan den lij­ve on­der­vin­den dat een po­ging tot bij­stu­ring haar po­si­tie niet kon red­den. De OVV con­clu­deer­de dat De­fen­sie ern­sti­ge fou­ten had ge­maakt die had­den ge­leid tot het mor­tie­ron­ge­val van vo­rig jaar zo­mer in Ma­li, waar­bij twee Ne­der­land­se mi­li­tai­ren om het le­ven kwa­men. Het mi­nis­te­rie kreeg voor­af in­za­ge in het rap­port en wil­de er van al­les in ver­an­de­ren. Het woord ’uit­een­spat­ten’ van een mor­tier moest ver­van­gen door ’ver­scher­ven’, ’roes­ti­ge gra­naat’ door ’de­ze gra­naat’. De OVV liet de sug­ges­ties voor wat ze wa­ren. Een week na pu­bli­ca­tie van het rap­port trad mi­nis­ter Hen­nis af.

FOTO ANP

In zijn loop­baan als om­buds­man zag Alex Bren­nink­meij­er wel va­ker dat mi­nis­te­ries druk pro­be­ren uit te oe­fe­nen op on­der­zoeks­in­sti­tu­ten of uni­ver­si­tei­ten. „Ze wil­len dan ant­woord op een be­paal­de vraag en pro­be­ren daar­op in­vloed te heb­ben.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.