‘ Wees­hui­zen zijn geen goe­de ar­men­zorg’

Uni­cef waar­schuwt jon­ge­ren die als vrij­wil­li­ger een paar we­ken in een wees­huis in Afri­ka wil­len wer­ken. In 80% van de ge­val­len zou­den de kin­de­ren niet echt wees zijn. Ze die­nen de wees­huis­in­du­strie.

Katholiek Nieuwsblad - - KN ACTUEEL - Ma­ris­ka Or­bán

Wie kent niet de prach­ti­ge beel­den van Moe­der Te­re­sa met een wees­kind­je in haar ar­men? De bij­na hei­lig ver­klaar­de zus­ter stel­de haar le­ven ter be­schik­king om de al­ler­arm­sten in slop­pen­wij­ken te hel­pen. Wel­ke jon­ge ide­a­list(e) wil dat nu niet? Een tijd­je dan. Zo’n hon­derd­dui­zend Ne­der­land­se jon­ge­ren ver­trek­ken jaar­lijks voor een va­kan­tie­baan naar Afri­ka en hel­pen daar in een wees­huis. “Met de al­ler­bes­te be­doe­lin­gen”, legt Lau­ra Wes­ten­dorp, woord­voer­der van Uni­cef Ne­der­land, aan Ka­tho­liek Nieuws­blad uit. “Maar de­ze wees­hui­zen ver­die­nen geld over de rug van ar­me kin­de­ren.”

‘Hech­tings­pro­ble­men’

Vol­gens Wes­ten­dorp ken­nen veel Afri­kaan­se lan­den een an­de­re op­voed­cul­tuur. “Daar wor­den an­de­re men­sen, van bui­ten het ge­zin, veel meer be­trok­ken bij de op­voe­ding van de kin­de­ren. Als een ge­zin wei­nig geld heeft, gaat een kind soms een jaar bij zijn tan­te wo­nen. Daar kan het kind dan naar school en bij­voor­beeld voor de net ge­bo­ren ba­by van zijn tan­te zor­gen. De wees­huis­in­du­strie maakt ge­bruik van de­ze ge­woon­te.” Grof ge­bruik, zo blijkt. “In Oe­gan­da wa­ren er in 1993 slechts 36 wees­hui­zen. Nu zijn het er acht­hon­derd. Het aan­tal we­zen is niet toe­ge­no­men.” Vol­gens Uni­cef ron­se­len de wees­huis­in­stel­lin­gen kin­de­ren uit ar­me fa­mi­lies met het ar­gu­ment dat ze het kind een jaar te eten ge­ven in een wees­huis, waar zo­ge­naamd goed voor het kind ge­zorgd wordt. “Dan heeft het ar­me ge­zin een jaar lang een mond min­der te voe­den, den­ken de ou­ders. Maar voor het kind, dat dan niet in het ge­zin maar in een in­stel­ling op­groeit, is dit zeer schrij­nend. Ie­de­re week ko­men er nieu­we, on­be­ken­de ge­zich­ten uit het Wes­ten naar het wees­huis, die leu­ke spel­le­tjes met de kin­de­ren spe­len en die lief voor ze zijn. Na een paar we­ken gaan ze weer weg; als de kin­de­ren net aan de vrij­wil­li­gers ge­hecht zijn. Vaak blij­ven de kin­de­ren niet het be­loof­de jaar­tje, maar tot hun acht­tien­de in het wees­huis wo­nen. Dan heb­ben ze hech­tings­pro­ble­men en am­per kans om zelf een goed be­staan op te bou­wen.”

‘Te­rug naar hun fa­mi­lie’

In lan­den als Gha­na, Oe­gan­da en Cam­bod­ja zou zo’n 80% van al­le kin­de­ren die in wees­hui­zen ver­blij­ven, nog één of bei­de ou­ders heb­ben die voor hen zou­den kun­nen zor­gen. Maar dat de­ze kin­de­ren zon­der hun ou­ders op­groei­en, is niet het eni­ge dra­ma dat zich af­speelt. In Ne­der­land zit­ten jeugd­in­stel­lin­gen pot­dicht. Als men­sen een kijk­je wil­len ne­men, dan mag dat al­leen wan­neer de kin­de­ren weg zijn. Uit vei­lig­heid. In Afri­ka komt ie­der­een zon­der scree­ning zo­maar bij de kin­de­ren. Dat kan tot mis­bruik­si­tu­a­ties lei­den. “Kin­de­ren met fa­mi­lie­le­den moe­ten te­rug naar hun fa­mi­lie. Als hun ge­zin te arm is, zou­den we ze kin­der­bij­slag moe­ten ge­ven. Wees­hui­zen zijn geen goe­de ar­men­zorg”, ver­telt Wes­ten­dorp. Ook ech­te wee­s­jes ziet Uni­cef lie­ver niet in een in­stel­ling op­groei­en. “Klein­scha­li­ge pleeg­zorg is be­ter. Het liefst een pleeg­ge­zin in het land van her­komst; de kin­de­ren van daar ho­ren dáár thuis. Bo­ven­dien weet je niet al­tijd of een wee­s­je dat je adop­teert ook echt een wee­s­je is.”

‘Com­mer­ci­ë­le bu­si­ness’

Het af­ge­lo­pen jaar heeft Uni­cef ze­ker vijf­tien­hon­derd kin­de­ren uit Gha­ne­se wees­hui­zen we­ten te her­e­ni­gen met hun fa­mi­lie. Ook voert Uni­cef via Bet­ter Ca­re Net­werk ge­sprek­ken met de Ne­der­land­se vrij­wil­li­gers­or­ga­ni­sa­ties. “Bij die or­ga­ni­sa­ties neemt het be­wust­zijn toe. Maar het is een com­mer­ci­ë­le bu­si­ness voor hen. Ze wil­len daar­om meest­al niet stop­pen als ze geen al­ter­na­tief kun­nen be­den­ken.” Pro­jects Abroad is zo’n vrij­wil­li­gers­or­ga­ni­sa­tie die jaar­lijks 10.000 jon­ge vrij­wil­li­gers uit­zendt naar wees­hui­zen in ar­me lan­den. Vrij­wil­li­gers be­ta­len, ex­clu­sief vlieg­tic­ket, 2500 tot 3000 eu­ro om twee à drie we­ken in een land als Gha­na te mo­gen wer­ken. Voor dat geld krij­gen ze eten en drin­ken en ver­blij­ven ze in een gast­ge­zin. De rest van het geld wordt ver­deeld on­der het wees­huis en de vrij­wil­li­gers­or­ga­ni­sa­tie. Pro­jects Abroad er­kent des­ge­vraagd dat in wees­hui­zen niet en­kel we­zen wo­nen. “Som­mi­ge kin­de­ren in de wees­hui­zen heb­ben wel de­ge­lijk nog een ou­der die in le­ven is, maar om­stan­dig­he­den in de fa­mi­lie heb­ben er in ge­re­sul­teerd dat zij in een wees­huis zijn op­ge­van­gen. Ook hier is de im­pact van het werk door on­ze vrij­wil­li­gers even be­lang­rijk”, al­dus de or­ga­ni­sa­tie.

In wees­hui­zen in een aan­tal ont­wik­ke­lings­lan­den is het groot­ste deel van de kin­de­ren niet echt wees, zegt Uni­cef.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.