Ar­me­nië: paus moet op ei­e­ren lo­pen

Paus Fran­cis­cus zal van 24 tot 26 ju­ni Ar­me­nië be­zoe­ken. Tur­kije zal ze­ker arg­wa­nend toe­kij­ken, of en hoe de H. Va­der over de Ar­meen­se ge­no­ci­de van 1915 zal spre­ken.

Katholiek Nieuwsblad - - WERELDKERK -

Mar­ta Pe­tro­sil­lo

Van 24 tot 26 ju­ni zal de paus ein­de­lijk in Ar­me­nië zijn, een be­zoek dat hij al in 2015 had wil­len bren­gen. Re­den tot uit­stel zijn de ge­voe­li­ge re­la­ties met Tur­kije ge­weest, dat de Ar­meen­se ge­no­ci­de ste­vig blijft ont­ken­nen. Het leid­de tot een hard con­flict tus­sen An­ka­ra en de H. Stoel, toen Fran­cis­cus, tij­dens een vie­ring voor ge­lo­vi­gen vol­gens de Ar­meen­se ri­te in de Sint-Pieter op 12 april 2015 sa­men met ver­te­gen­woor­di­gers van de Ar­meen­se Kerk en ge­meen­schap hier­over ge­spro­ken had als “de eer­ste ge­no­ci­de van de twin­tig­ste eeuw”. Zeer hard was de re­ac­tie van Tur­kije, dat on­mid­del­lijk de toen­ma­li­ge apos­to­lisch nun­ti­us, mgr. An­to­nio Lu­ci­bel­lo, in An­ka­ra op het mat­je riep en de Turk­se am­bas­sa­deur bij de H. Stoel, Mehmet Pa­ca­ci, te­rug­haal­de.

Dooi

In fei­te had de paus slechts de ge­meen­schap­pe­lij­ke eind­ver­kla­ring (2001) ge­ci­teerd van Jo­han­nes Pau­lus II en Ka­re­kin II, de pa­tri­arch van de het Ar­meen­se pa­tri­ar­chaat van Con­stan­ti­no­pel. Maar Tur­kije was niet voor re­de vat­baar. Het Va­ti­caan heeft dus moe­ten wach­ten op een ver­be­te­ring van de be­trek­kin­gen voor het een reis naar Ar­me­nië kon or­ga­ni­se­ren. De dooi kwam in fe­bru­a­ri toen bij de pre­sen­ta­tie van een boek over de slag bij de Dar­da­nel­len (even­eens 1915), de H. Stoel hier­van ‘pro­fi­teer­de’ door het Turk­se aan­deel te prij­zen in het zoe­ken naar de waar­heid en de “be­reid­heid de ei­gen ar­chie­ven be­schik­baar te ma­ken, met de in­ten­tie ge­za­men­lijk tot een be­ter be­grip van de his­to- ri­sche ge­beur­te­nis­sen te ko­men”. Met de­ze keer geen en­ke­le ver­wij­zing naar de ge­no­ci­de. Dat was ge­noeg om am­bas­sa­deur Pa­ca­ci te­rug te la­ten ke­ren naar Ro­me. Er werd ook een nieu­we nun­ti­us be­noemd, mgr. Paul Fitz­pa­trick Rus­sell.

Cata­com­ben

Maar eerst nog, zo zeg­gen Va­ti­caan­se bron­nen, had de paus op 1 maart al mgr. Mau­ri­cio Rue­da Beltz, een Co­lom­bi­aan, naar Ar­me­nië ge­stuurd voor een eer­ste ver­ken­ning. De reis moest ei­gen­lijk ook Ge­or­gië en Azer­beid­zjan om­vat­ten, in een po­ging van het Va­ti­caan de ge­voe­lig­he­den van de Azer­beid­zjaan­se re­ge­ring niet te prik­ke­len – die ge­ne­reus een kost­baar pro­ject mee­fi­nan­ciert voor het her­stel van de cata­com­ben – en die al meer dan twin­tig jaar in oor­log is met Ar­me­nië over de en­cla­ve Nag­or­no-Ka­ra­bach. Maar van­we­ge de af­we­zig­heid van de pa­tri­arch van de or­tho­doxe Kerk van Ge­or­gië, die in be­slag ge­no­men is door het Pa­nor­tho­dox Con­ci­lie, zijn de­ze twee on­der­de­len uit­ge­steld tot sep­tem­ber.

Vuur­pot

Het is niet moei­lijk zich in te den­ken hoe­zeer de Turk­se au­to­ri­tei­ten be­zig zijn – voor­al na het re­cen­te be­sluit van het Duit­se par­le­ment – met wat de H. Va­der op za­ter­dag 25 ju­ni zal zeg­gen, als hij het Tzit­zer­na­ka­berd Me­mo­ri­al Com­plex be­zoekt: twaalf naar el­kaar toe hel­len­de ge­denk­ste­nen – de twaalf re­gio’s van Ar­me­nië – rond een vuur­pot waar­in een eeu­wi­ge vlam brandt in aan­den­ken aan de an­der­half mil­joen ge­do­de Ar­me­niers. Op zijn reis van 2001 leg­de Jo­han­nes Pau­lus II al een ro­de an­jer op de rand van de vuur­pot en on­der­te­ken­de de ge­za­men­lij­ke ver­kla­ring met Ka­re­kin II; een daad die Fran­cis­cus zal her­ha­len in de na­mid­dag van zon­dag 26 ju­ni met de­zelf­de Ka­re­kin, na een oe­cu­me­ni­sche lunch met ver­te­gen­woor­di­gers van de apos­to­li­sche Kerk van Ar­me­nië en de Ar­meen­se ka­tho­lie­ke bis­schop­pen.

Ruim­te­ge­brek

Er zit niet al­leen di­plo­ma­tie ach­ter de reis naar Ar­me­nië, maar ook een be­lang­rij­ke oe­cu­me­ni­sche be­te­ke­nis – het Ar­meen­se volk was het eer­ste dat het chris­ten­dom als staats­re­li­gie aan­vaard­de in 301 – die zijn hoog­te­punt zal krij­gen in de oe­cu­me­ni­sche ont­moe­ting en het ge­bed voor de vre­de van za­ter­dag 25 ju­ni in Je­re­van. De plaat­se­lij­ke ka­tho­lie­ke ge­meen­schap kan ze­ker pro­fi­te­ren van een gro­te­re over­een­stem­ming tus­sen het Va­ti­caan en de Ar­meen­se staats­kerk. Al is zij vrij het ei­gen ge­loof te be­lij­den, zo­als mgr. Rap­hael Mis­as­si­an, or­di­na­ri­us voor de Ar­me­ni­ërs in Oost-Eu­ro­pa te­gen­over Ka­tho­liek Nieuws­blad ver­klaart, toch lijdt de ka­tho­lie­ke Kerk in Ar­me­nië aan ruim­te­ge­brek en is het haar in te­gen­stel­ling tot de apos­to­li­sche Kerk niet toe­ge­staan gods­dienst­les in de scho­len te ge­ven.

Per­soon­lijk ge­bed?

De ka­tho­lie­ke ge­meen­schap kijkt reik­hal­zend uit naar de ont­moe­ting met de H. Va­der op 25 ju­ni in Gyum­ri, in de noord­oos­te­lij­ke pro­vin­cie van Shi­rak, waar een groot deel van de ka­tho­lie­ken woont. Waar­schijn­lijk zal er een toe­gift zijn in het wees­huis van de Ar­meen­se ka­tho­lie­ke zus­ters van de On­be­vlek­te Ont­van­ge­nis in Gyum­ri, die tij­dens de ge­no­ci­de zo­veel be­hoef­ti­ge ge­zin­nen heb­ben ge­hol­pen en vier­hon­derd we­zen naar de vil­la van Pi­us XII in Cas­tel Gan­dolfo heb­ben ge­stuurd. Waar ech­ter het meest naar uit­ge­zien wordt, is zon­dag 26 ju­ni. Dan zal Fran­cis­cus ’s mid­dags het kloos­ter Khor Virap be­zoe­ken, waar Gre­go­ri­us de Ver­lich­ter twaalf jaar ge­van­gen zou zijn ge­hou­den in een put (Khor Virap be­te­kent ‘die­pe put’). Het kloos­ter be­vindt zich op tien mi­nu­ten van de ge­slo­ten grens met Tur­kije. “Een zaak die mij zeer na aan het hart ligt: als die grens ge­o­pend kon wor­den, zou dat een mooi ding zijn!”, heeft Fran­cis­cus in 2014 ge­zegd op de te­rug­vlucht van Istanboel. En wie weet be­sluit hij wel bij die grens per­soon­lijk te bid­den. (vert. HR)

Een vrouw bidt bij het ge­no­ci­de­mo­nu­ment in de Ar­meen­se hoofd­stad Ye­re­van.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.