Spijs­wet op de ron­de cen­ti­me­ter?

Katholiek Nieuwsblad - - KNWERELDKERK - An­ton de Wit

Hos­ties mo­gen geen honing of fruit be­vat­ten, maar er moe­ten wél glu­ten in zit­ten, zo her­haal­de het Va­ti­caan on­langs. Waar­om was dat no­dig?

“Voed­sel is re­li­gie ge­wor­den – in­clu­sief pro­fe­ten, dui­vels en hei­li­ge boe­ken.” Dat con­clu­deer­de de Volks­krant laatst, te­rug­blik­kend op een ru­briek in de week­end­bij­la­ge waar­in voed­sel­my­thes wer­den door­ge­prikt. ‘Niets mis met e-num­mers’, ‘de ene soort sui­ker is niet be­ter of slech­ter dan de an­de­re’ – dat soort stel­lin­gen leid­den we­ke­lijks tot woes­te re­ac­ties, ja zelfs doods­be­drei­gin­gen, van de aan­han­gers van de ge­zond-etencul­tus. In­te­res­sant dat de voed­sel­be­we­ging nu voor een re­li­gie wordt uit­ge­maakt. De chris­te­lij­ke re­li­gie had nu juist al­le voed­sel­re­gel­tjes ach­ter zich ge­la­ten. “Niet wat de mond bin­nen­gaat, be­zoe­delt de mens; de mens wordt be­zoe­deld door wat de mond uit­gaat”, zei Je­zus te­gen de fa­ri­zee­ërs – en over hun hoof­den heen te­gen de he­den­daag­se di­eet­goe­roes en hun in­der­daad vaak nog­al fa­ri­ze­ï­sche adep­ten.

Maar hoe moe­ten we de re­cent op­nieuw op­ge­laai­de dis­cus­sie over ‘glu­ten­vrije hos­ties’ (zie ook pa­gi­na 22) dan be­grij­pen? Veel ka­tho­lie­ken ha­len er de schou­ders over op, zien er voor­al een be­wijs in dat de kom­kom­mer­tijd is aan­ge­bro­ken – waar­om zo’n ge­doe over een ou­de brief (ge­da­teerd op 15 ju­ni) van de Con­gre­ga­tie voor de God­de­lij­ke Ere­dienst, waar­in no­ta be­ne niets nieuws wordt ge­zegd, maar en­kel de be­staan­de ker­ke­lij­ke voor­schrif­ten met be­trek­king tot al­taar­brood en al­taar­wijn nog eens her­haalt? Waar­om was dat über­haupt no­dig? In de chris­te­lij­ke oud­heid schij­nen er gnos­ti­sche sek­ten ge­weest te zijn, die men­se­lijk bloed aan het meel van de hos­tie toe­voeg­den. Dat the­o­lo­gen van die tijd pleit­ten voor zui­ver graan, is in dat licht goed te be­grij­pen. De toe­voe­ging van fruit en honing waar het Va­ti­caan nu voor waar­schuwt, voelt dan als kin­der­spel. Maar bo­ven­dien: waar wordt dat ge­daan? Een zoek­tocht op in­ter­net leert dat er in­der­daad web­win­kels be­staan waar je hos­ties kunt ko­pen, ook ‘glu­ten­ar­me’, maar die lij­ken zich over het al­ge­meen toch keu­rig aan de ker­ke­lij­ke re­gels te hou­den – geen hos­tie met aard­bei­en­smaak of sui­ker­laag­je te be­ken­nen. Op in­ter­net­fo­ra zijn wel wat be­rich­ten te le­zen over huis­vlijt van Ame­ri­kaan­se pa­ro­chies in af­ge­le­gen ge­bie­den, die zelf hos­ties ma­ken en dan in­der­daad honing toe­voe­gen. Het lijkt al bij al een ta­me­lijk mar­gi­naal fe­no­meen.

Dan was er nog de ei­gen­aar­di­ge be­we­ring die mgr. Clau­dio Mag­noli van de Con­gre­ga­tie van de God­de­lij­ke Ere­dienst deed te­gen Va­ti­can In­si­der: “Het blijkt dat er in Ne­der­land en­ke­le pries­ters zijn die de Mis vie­ren met bier in plaats van wijn.” Waar haalt hij dat van­daan? Ner­gens is daar iets over te vin­den. Mis­schien be­schikt hij over zeer goed in­ge­lich­te bron­nen; maar waar­schijn­lijk is het een op­mer­king uit de los­se pols, ‘van ho­ren zeg­gen’; waar­bij de Mi­la­ne­se bis­schop er maar van­uit ging dat zo­iets vast wel plaats had kun­nen vin­den in het los­ge­sla­gen Ne­der­land. Ge­sui­ker­de hos­ties en mis­bier lij­ken dus nau­we­lijks een se­ri­eus te ne­men pro­bleem. Glu­ten­in­to­le­ran­tie is dat wel – zelfs wan­neer we de over­span­nen claims van de di­eet­goe­roes ne­ge­ren. Waar­om dan geen glu­ten­vrije hos­ties? Wat op­valt in de ker­ke­lij­ke com­mu­ni­ca­tie over dit on­der­werp, is de af­we­zig­heid van een be­vre­di­gend ant­woord op die vraag. Ook op in­ter­net veel de­tail­lis­tisch ge­praat over wat wel en niet is toe­ge­staan, en wei­nig woor­den over het waar­om.

Een be­gin van een ver­kla­ring, zij het heel sum­mier, gaf mgr. Jan Hen­driks op zijn we­blog: “Gel­di­ge ma­te­rie voor de vie­ring van de Eucha­ris­tie is al­leen brood ge­bak­ken van tar­we­meel en wijn van de wijn­stok, om­dat al­leen de­ze ma­te­rie ook in Je­zus’ tijd brood en wijn wer­den ge­noemd vol­gens de gang­ba­re uit­druk­kings­wij­ze.” Daar moe­ten we het mee doen. Het blijft voe­len als een spijs­wet op de vier­kan­te (of ron­de) cen­ti­me­ter. Je kunt je nog steeds af­vra­gen: ‘glu­ten­vrije hos­ties, waar­om niet?’ Maar even­zeer: ‘glu­ten­vrije hos­ties, waar­om wél?’ Want in 2003 heeft toen­ma­lig kar­di­naal Jo­seph Rat­zin­ger al be­paald dat glu­ten­ar­me hos­ties zijn toe­ge­staan én dat men­sen die ook die niet kun­nen ver­dra­gen de com­mu­nie mo­gen ont­van­gen on­der en­kel de ge­daan­te van wijn. Het heeft al­les van een non-dis­cus­sie, maar wel een­tje die de Eucha­ris­tie in de hoek van de di­eet­de­bat­ten drukt. Jam­mer. Voed­sel is im­mers on­ze re­li­gie niet. Re­li­gie is ons voed­sel.

De brief van de Con­gre­ga­tie voor de God­de­lij­ke Ere­dienst her­haalt slechts be­staan­de voor­schrif­ten over de in­gre­di­ën­ten die hos­ties mo­gen be­vat­ten.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.