‘Can­na­bis is te ri­si­co­vol om zo­maar toe te la­ten’

Het ne­ge­ren van ethi­sche nor­men in het drugs­de­bat heeft ge­leid tot een enor­me toe­na­me van de drugs­pro­ble­ma­tiek. Dat schrijft de Va­ti­caan­se cu­rie­kar­di­naal Pe­ter Turk­son in een bood­schap bij ge­le­gen­heid van de In­ter­na­ti­o­na­le An­ti­drugs­dag. “Er is spra­ke van

Katholiek Nieuwsblad - - KNACTUEEL - Fran­ce­s­co Pa­loni en Jan Pee­ters

De drugs­pro­ble­ma­tiek grijpt in on­ge­ken­de vor­men en om­vang om zich heen, stelt kar­di­naal Pe­ter Turk­son. In een bood­schap voor An­ti­drugs­dag schrijft het hoofd van het Va­ti­caan­se Di­cas­te­rie voor In­te­gra­le Men­se­lij­ke Ont­wik­ke­ling dat drugs een “al­le­daags con­sump­tie­goed ter ont­span­ning en wel­be­vin­den” ge­wor­den zijn. Naast de alar­me­ren­de cij­fers over het ge­bruik van co­ca­ï­ne en he­ro­ï­ne in Eu­ro­pa, ver­schij­nen er vol­gens de kar­di­naal nieu­we en goed­ko­pe­re drugs via in­ter­net op de markt die ge­mak­ke­lijk door­drin­gen tot de ar­me­re be­vol­kings­groe­pen. Turk­son is ook kri­tisch over de ma­nier waar­op in­ter­na­ti­o­naal over can­na­bis ge­spro­ken wordt, de “meest ge­bruik­te re­cre­a­tie­ve drug”. Voor Turk­son is can­na­bis “per de­fi­ni­tie net zo ne­ga­tief als el­ke an­de­re drug” en moet er ook voor the­ra­peu­tisch ge­bruik eerst lang­du­rig on­der­zoek ter on­der­bou­wing zijn “zo­als dat voor ie­der ex­pe­ri­ment geldt”.

Ethiek

De kar­di­naal pleit in zijn bood­schap voor breed be­leid, pri­mair ge­richt op pre­ven­tie, dat al­leen kan sla­gen als al­le maat­schap­pe­lij­ke par­tij­en mee­wer­ken. Zij moe­ten sa­men­wer­king en een ge­meen­schap­pe­lij­ke ba­sis zoe­ken voor de in­te­gra­le vor­ming van de jeugd. Daar­bij moet goed ge­luis­terd wor­den naar de­ge­nen die de eer­ste­lijns­hulp ver­le­nen aan ver­slaaf­den, stelt de kar­di­naal, die vindt dat “hun ken­nis van on­schat­ba­re waar­de is voor de voor­lich­ting, pre­ven­tie en de ge­ne­zing van ver­slaaf­den”. Frans Koop­mans kan zich gro­ten­deels vin­den in Turk­sons bood­schap. Hij is be­leids­me­de­wer­ker bij de chris­te­lij­ke hulp­ver­le­nings­or­ga­ni­sa­tie De Hoop ggz en werkt al der­tig jaar met drugs­ver­slaaf­den. “Er is spra­ke van a-mo­ra­li­se­ring bin­nen de ver­sla­vings­kun­de”, be­ves­tigt hij. “In het hand­boek voor de psy­chi­a­trie, de DSM 5, wordt bij­voor­beeld niet meer ge­spro­ken over ver­sla­ving maar over af­han­ke­lijk­heid. Ver­sla­ving is hier uit het mo­re­le do­mein ge­haald en wordt voor­al be­schouwd als een ziek­te. Op zich­zelf heel re­le­vant, maar daar­mee zeg­gen dat je niet zou mo­gen spre­ken over mo­ra­li­teit, lijkt me toch een brug te ver. Ethiek is in­he­rent aan el­ke men­se­lij­ke ac­ti­vi­teit, of het nou deel­ne­men aan het ver­keer is, of in dit ge­val het ge­brui­ken van drugs.”

Turk­son legt een ver­band tus­sen de toe­na­me van de drugs­pro­ble­ma­tiek en het ne­ge­ren van ethi­sche nor­men in het drugs­de­bat. Ziet u dit te­rug in de prak­tijk? “Als hij er­mee be­doelt dat er in het den­ken over drugs en ver­sla­ving een ze­ke­re a-mo­ra­li­se­ring heeft plaats­ge­von­den en dat er nu vaak spra­ke is van een li­be­ra- le­re kijk op drugs, dan zeg ik ja, ze­ker! Het is een ziens­wij­ze die aan­geeft hoe ie­mand aan­kijkt te­gen ‘het goe­de le­ven’. Ethiek heeft daar ook mee te ma­ken, die houdt zich be­zig met wat het goe­de le­ven is. Hoe je dit de­fi­ni­eert, is af­han­ke­lijk van jouw le­vens­be­schou­we­lij­ke ori­ën­ta­tie. Ik als chris­ten heb hier an­de­re idee­ën over dan bij­voor­beeld ie­mand die een li­be­ra­le le­vens­be­schou­wing heeft. De wij­ze waar­op je te­gen din­gen aan­kijkt, is nooit neu­traal. Op het mo­ment dat je sterk li­be­raal be­leid hebt, waar­bij het ge­bruik van drugs wordt over­ge­la­ten aan het in­di­vi­du, dan is dat ten diep­ste een ethi­sche stel­ling­na­me: de mens be­paalt zelf wat goed of slecht is. Zulk ge­dach­te­goed kan er­toe lei­den dat men­sen zich­zelf de ruim­te ver­schaf­fen om drugs te ge­brui­ken.”

Kunt u zich vin­den in de kri­ti­sche kijk van Turk­son op can­na­bis? “Wij heb­ben bin­nen De Hoop al de­cen­nia­lang een kri­ti­sche hou­ding ten op­zich­te van can­na­bis­ge­bruik. Er is in de sa­men­le­ving lan­ge tijd veel te na­ïef ge­dacht over de ge­va­ren er­van. Ze­ker de can­na­bis die van­daag de dag door al­ler­han­de teelt­tech­nie­ken ont­staan is, met een ho­ger THC-ge­hal­te (de werk­za­me stof – fp) en waar­van uit on­der­zoek blijkt dat er een ver­band is met het ont­staan van psy­chi­a­tri­sche stoor­nis­sen. Wel wordt er sinds kort van­uit de we­ten­schap kri­ti­scher naar de­ze drug ge­ke­ken. Te­ge­lij­ker­tijd heb­ben we sinds de ja­ren ze­ven­tig een ge­doog­be­leid. Voor heel veel jon­ge­ren is can­na­bis­ge­bruik heel ac­cep­ta­bel. Dit heeft weer te ma­ken met een be­paal­de norm van de sa­men­le­ving dat het een mid­del is dat je vrij­blij­vend zou kun­nen ge­brui­ken. Ge­luk­kig wordt er nu van­uit de over­heid en bij­voor­beeld het Trim­bos-in­sti­tuut veel kri­ti­scher naar ge­ke­ken. In de prak­tijk kun je door can­na­bis aar­dig de weg kwijt­ra­ken.” De kar­di­naal twij­felt ook aan het the­ra­peu­tisch ge­bruik van can­na­bis. “Daar heeft hij ge­lijk in. Je ziet dat we­reld­wijd on­der de vlag van me­di­sche ma­ri­hu­a­na, het re­cre­a­tie­ve ge­bruik ook wordt ge­pro­pa­geerd. Dat is een ver­keer­de volg­or­de. Er kun­nen be­paal­de the­ra­peu­ti­sche kwa­li­tei­ten ver­bon­den zijn aan can­na­bis, maar dan wel na­dat het tra­ject is ge­volgd dat voor al­le ge­nees­mid­de­len geldt. Je hebt ver­schil­len­de in­stan­ties die in een ja­ren­lang tra­ject kij­ken of het mid­del ge­schikt is voor me­di­ca­tie. Bij can­na­bis lijkt er een heel an­der tra­ject ge­volgd te wor­den en wordt op ba­sis van anek­do­tisch ma­te­ri­aal de me­di­sche sta­tus van can­na­bis be­oor­deeld. Er is niet het zorg­vul­dig­heids­tra­ject be­wan­deld dat je zou mo­gen ver­wach­ten. Mijns in­ziens is can­na­bis een te ri­si­co­vol­le sub­stan­tie om zo­maar in de sa­men­le­ving toe te la­ten.”

Turk­son pleit voor breed be­leid, ge­richt op pre­ven­tie, waar­bij al­le maat­schap­pe­lij­ke par­tij­en sa­men­wer­king zoe­ken. “Ik ben het met hem eens, er moet spra­ke zijn van een in­te­gra­le aan­pak, waar­bij je al de ac­to­ren helpt om hun rol te ver­vul­len en waar­bij een nieu­we so­ci­a­le norm wordt ge­ves­tigd. De so­ci­a­le norm rond ro­ken, zo­als die zich nu ont­wik­kelt, sti­mu­leert om het niet te doen. Je ziet dat ro­ken op steeds meer plek­ken ver­dwijnt en niet meer wordt ge­ac­cep­teerd. Die so­ci­a­le norm zou je ook moe­ten ont­wik­ke­len voor al­co­hol en drugs. Hoe­wel je niet kan voor­ko­men dat er men­sen ver­slaafd wor­den, moet je als sa­men­le­ving, bur­gers, over­heid, ge­zond­heids­in­stel­lin­gen, scho­len, er­naar stre­ven al­le­maal de­zelf­de norm te han­te­ren. Ook dat is een ethi­sche op­vat­ting: het zegt iets over wat we be­schou­wen als het goe­de le­ven. Die norm is ook hel­pend voor ou­ders in de op­voe­ding van hun kin­de­ren. Ou­ders den­ken vaak dat hun op­vat­tin­gen er niet meer toe doen zo­dra het kind de ado­les­cen­tie be­reikt. Uit on­der­zoek blijkt ech­ter dat als je be­ar­gu­men­teerd aan je kin­de­ren kunt aan­ge­ven waar­om je be­paal­de za­ken ver­biedt, zij zich daar voor een groot ge­deel­te aan hou­den.”

‘ In de prak­tijk kun je door can­na­bis aar­dig de weg kwijt­ra­ken’

“Er is in de sa­men­le­ving lan­ge tijd veel te na­ïef ge­dacht over de ge­va­ren van het ge­bruik van can­na­bis.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.