Fran­cis­cus­hof

Sinds drie jaar is het in­loop­huis in Tiel – een ini­ti­a­tief van drie ker­ken – deels zelf­voor­zie­nend. De aard­ap­pels en groen­ten die voor de maal­tij­den wor­den ge­bruikt, ko­men uit een ei­gen groen­te­tuin. Vrij­wil­li­gers dra­gen zorg voor de plan­ten en hun vruch­te

Katholiek Nieuwsblad - - FRONT PAGE - Lin­da Stel­ma

Hoe een tuin in Tiel op al­ler­lei ma­nie­ren vruch­ten af­werpt.

Een voor een ko­men ze aan­fiet­sen over het met hout­snip­pers be­dek­te mid­den­pad: de vrij­wil­li­gers die de gro­te moes­tuin on­der­hou­den. “Goe­de­mid­dag!”, klinkt het ie­de­re keer. Stads­tuin de Fran­cis­cus­hof ligt mid­den in een woon­wijk in Tiel, di­rect naast het kerk­hof aan de J.D. Van Leeu­wen­straat. De pa­ro­chie in Tiel heeft het ter­rein voor vijf jaar in bruik­leen ge­ge­ven. De grond is ge­wijd bij de ope­ning ruim drie jaar ge­le­den, maar ver­der is het een “neu­tra­le” plek, vol­gens de be­heer­ders. Al­hoe­wel, tus­sen de la­ven­del staat wel een beeld van Fran­cis­cus, de hei­li­ge die veel ge­ne­gen­heid koes­ter­de voor de na­tuur. Hij kijkt uit over aard­ap­pe­len, groen­ten, krui­den en bloe­men.

‘Vier­de oogst­jaar’

De op­brengst van de tuin is be­stemd voor het in­loop­huis dat zich in het cen- trum van de stad be­vindt, een ini­ti­a­tief van de ka­tho­lie­ke Kerk, de Pro­tes­tant­se Kerk in Ne­der­land en de Ge­re­for­meer­de Kerk vrij­ge­maakt hier in Tiel. Aad van Dijk (73) is be­trok­ken bij het “huis” en één van de ini­ti­a­tief­ne­mers van de tuin: “Het in­loop­huis is het twee­de huis voor ie­der­een in Tiel. Er ko­men men­sen die met de ziel on­der de arm lo­pen en die be­hoef­te heb­ben aan een kop­je kof­fie sa­men met ie­mand an­ders. Twee keer in de week ser­veert het in­loop­huis maal­tij­den voor zo’n twin­tig per­so­nen. En ja, daar zijn aard­ap­pels, groen­ten en vlees voor no­dig. Zo ont­stond het idee voor de tuin. Je zorgt voor ac­ti­vi­tei­ten voor de men­sen – ze kun­nen even­tu­eel mee­hel­pen – en je le­vert pro­duc­ten. We zit­ten nu in ons vier­de oogst­jaar.”

Bur­nout

Van Dijk ver­telt en­thou­si­ast over het con­cept aan de hou­ten tuin­ta­fel on­der de rui­me over­kap­ping bij het tuin­huis. Hij nipt van de ver­se munt­thee die Da­vid Nies­sen (35) net heeft ver­zorgd. Nies­sen is één van de vrij­wil­li­gers die van­daag mee­helpt. Hij kwam een poos ge­le­den thuis te zit­ten met “bur­nout­ach­ti­ge” klach­ten. Van Dijk, zijn stief­va­der, ad­vi­seer­de hem eens mee te gaan naar “de tuin”. Nies­sen: “Ik kan ie­der­een met de­zelf­de klach­ten als ik aan­ra­den om zo­iets als dit te gaan doen. Aan het ein­de van de dag heb je iets ge­dáán. Dat voelt po­si­tief.” Hij heeft al twee keer groen­ten naar het in­loop­huis mo­gen bren­gen, cour­get­tes en ka­pu­cij­ners. Hij richt zich tot zijn stief­va­der: “Weet je dat ik in de win­kel ka­pu­cij­ners zag lig­gen voor €3,50 per pond?” Nies­sen zet zijn strooi­en hoed en zon­ne­bril op en loopt de tuin in. Aan het werk. Ook Van Dijk staat op. Hij geeft een rond­lei­ding over het ter­rein van 3500 vier­kan­te me­ter. “In het be­gin wist ik he­le­maal niets van moes­tui­nie­ren. Onze in­for­ma­tie haal­den we voor­al van Goog­le. Kijk, hier heb­ben we een bloe­men­strook, voor de bij­en en de vlin­ders.” Hij loopt een paar me­ter ver­der. “En hier ston­den aard­bei­en. Die heb­ben we al ge­oogst, net als een groot deel van de cour­get­tes, bo­nen, tuin­bo­nen, ka­pu­cij­ners en fram­bo­zen. Kijk eens hoe groot de­ze cour­get­tes al wor­den? Die moe­ten ook ge­oogst wor­den. Als ze té groot wor­den, zijn ze niet zo lek­ker meer. Maar dan kun je ze wel weer voor soep ge­brui­ken.” Hij blijft stil­staan bij een enorm veld met aard­ap­pel­plan­ten. “De men­sen in het in­loop­huis wil­len graag aard­ap­pels en groen­ten eten. Voor rijst ha­len ze hun neus op.”

‘Ook ge­zel­lig’

Wil van Nie­kerk (70) komt aan­ge­lo­pen. Ze heeft een ge­bruin­de huid en draagt groe­ne laar­zen. Zij is de drij­ven­de

kracht ach­ter de tuin. “Wil is er al­tijd”, zeg­gen ver­schil­len­de men­sen. Van Nie­kerk: “Het be­gon met twee uur­tje per twee we­ken. Nu zijn er we­ken dat ik zes­tig uur in de tuin be­zig ben. Als het warm is, moe­ten we ’s avonds de plan­ten nog wa­ter ge­ven. Maar dat is niet al­leen zwaar werk hoor, het is ook ge­zel­lig.” Van Nie­kerk ge­niet van de tuin. “Het pro­ces dat een zaad­je in de grond kiemt en groeit en dat je er dan la­ter ook nog van kan eten; dat is zo won­der­lijk.”

Ka­tho­liek nest

Van Nie­kerk komt uit een ka­tho­liek nest en vindt het nor­maal dat ze zo­veel tijd aan vrij­wil­li­gers­werk be­steedt. “Als je ge­zond van lijf van le­den bent, dan doe je dit. Ik kan er krib­big van wor­den als men­sen al­leen maar ach­ter de te­le­vi­sie zit­ten.” Aad van Dijk is ook ka­tho­liek. Hij is al 48 jaar pas­to­raal wer­ker, “maar ik ben nog nooit zo dia­co­naal be­zig ge­weest als nu”. Het is niet al­leen het feit dat er voor eten wordt ge­zorgd voor het in­loop­huis, maar de tuin is ook een plek waar men­sen zich ge­waar­deerd voe­len. Er wer­ken hier ook veel men­sen die be­ge­leid wo­nen. Een van hen zei laatst: ‘Dit is de ge­luk­kig­ste pe­ri­o­de van mijn le­ven. Ik heb een baan!’ Zul­ke re­ac­ties doen Van Dijk goed: “Dit is de ma­nier waar­op de Kerk met men­sen hoort om te gaan.”

‘Men­sen en plan­ten’

In to­taal telt de tuin zo’n 25 vrij­wil­li­gers, men­sen van al­ler­lei plui­ma­ge en van ver­schil­len­de leef­tij­den. Roel La­duc (64) is zo’n vrij­wil­li­ger. Hij draagt een T-shirt met de tekst Old guys ru­le en ro­ze tuin­hand­schoe­nen. Van­daag trekt hij on­kruid en plukt hij bes­sen. Mor­gen werkt hij weer als uro­loog. “Op de da­gen dat ik niet in het zie­ken­huis werk, wil ik din­gen doen die ik leuk vind én nut­tig. En tui­nie­ren is heel ont­span­nend. Daar­naast is het leuk om sa­men te wer­ken. Ie­der­een heeft z’n ei­gen ver­haal hier.” Arie Koe­mans (52) werkt sinds vo­ri­ge zo­mer op dins­dag en don­der­dag in de Stads­tuin. Hij ver­telt het tij­dens de kof­fie­pau­ze, zijn vin­gers nog rood van het bes­sen pluk­ken. “Het werk hier geeft me een soort ba­lans in de week. Ik vind ook dat hier een he­le leu­ke groep men­sen werkt. Bo­ven­dien ben ik graag bui­ten en houd ik van plan­ten en die­ren.” Met het in­loop­huis heeft hij niet zo­veel. “Het gaat puur om mij en de che­mie tus­sen men­sen en plan­ten”, ver­telt Koe­mans. En weg is hij weer, rich­ting de bes­sen­strui­ken. In een moes­tuin ben je nooit klaar.

Links: Ini­ti­a­tief­ne­mer Aad van Dijk: “Het in­loop­huis is het twee­de huis voor ie­der­een in Tiel.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.