Laat de paus My­an­mar wak­ker schud­den

Een hu­ma­ni­tai­re cri­sis ont­vouwt zich nu bij­na een half mil­joen Ro­hin­gya uit My­an­mar on­der­dak heb­ben ge­von­den in buur­land Bang­la­desh. De My­an­ma­re­se re­ge­ring en staats­hoofd Aung San Suu Kyi lij­ken de ogen te slui­ten. Jeroen Le­naers hoopt dat de paus hen wak

Katholiek Nieuwsblad - - KNOPINIE - Jeroen Le­naers is lid van de CDA-de­le­ga­tie in het Eu­ro­pees Par­le­ment.

De vluch­te­lin­gen­stroom kwam op gang na­dat het le­ger van My­an­mar hard­han­dig re­a­geer­de op een reeks aan­val­len van een mi­li­tan­te groep Ro­hin­gya. Dit is de zo­veel­ste uit­bar­sting van ge­weld in het al de­cen­nia du­ren­de con­flict. De Ro­hin­gya wor­den als mos­lim­min­der­heid niet als bur­gers er­kend door de over­we­gend boed­dhis­ti­sche staat. De ge­tui­ge­nis­sen lie­gen er niet om, vre­se­lij­ke ver­ha­len over het uit­moor­den van dor­pen, li­cha­men die ver­brand wor­den en kin­de­ren die le­vend in het vuur wor­den ge­gooid. Niet voor niets ken­mer­ken de VN dit als een school­voor­beeld van et­ni­sche zui­ve­ring. Paus Fran­cis­cus gaat eind de­ze maand naar My­an­mar en Bang­la­desh. Een moe­di­ge stap. Veel or­ga­ni­sa­ties en di­plo­ma­tie­ke dien­sten gin­gen hem voor, maar heb­ben te­ver­geefs ge­poogd te be­mid­de­len. Toch is het be­lang­rijk dat hij gaat, want er staat veel op het spel.

Mo­lo­tov­cock­tail

De aan­van­ke­lijk te­rug­hou­den­de re­ge­ring van Bang­la­desh heeft zich nu ach­ter het lot ge­schaard van de half mil­joen re­cent ge­vluch­te Ro­hin­gya. Met de eer­der naar Bang­la­desh ge­vluch­te Ro­hin­gya zijn er nu een klei­ne mil­joen in dat straat­ar­me land. De span­nin­gen door het con­flict slaan bo­ven­dien ge­mak­ke­lijk over naar el­ders in de re­gio en krij­gen daar een in­ter­re­li­gi­eus ka­rak­ter. Vrij kort na­dat de eer­ste golf Ro­hin­gya naar Bang­la­desh kwam, vloog er in Jak­ar­ta een mo­lo­tov­cock­tail rich­ting de My­an­ma­re­se am­bas­sa­de. Me­nig­een in het land met het groot­ste aan­tal mos­lims ter we­reld wil iets doen te­gen het on­recht dat de Ro­hin­gya wordt aan­ge­daan. Beel­den en ver­ha­len ver­sprei­den zich snel over het in­ter­net en be­trek­ken ver weg ge­le­gen re­gio’s di­rect bij het con­flict.

Oog­je in het zeil

In­do­ne­sië is hier zeer be­ducht op. Het enor­me land is een lap­pen­de­ken aan et­ni­ci­tei­ten en taal­re­gio’s en kent een gro­te ver­schei­den­heid aan re­li­gies. Het heeft er­va­ring met in­ter­ne in­ter­re­li­gi­eu­ze strijd en is er dus al­les aan ge­le­gen om in­ter­ne span­nin­gen tot een mi­ni­mum te be­per­ken. De re­ge­ring pro­beert ver­draag­zaam­heid te be­vor­de­ren. Op al­le ni­veaus in de sa­men­le­ving wor­den in­ter­re­li­gi­eu­ze dia­lo­gen ge­or­ga­ni­seerd. Die moe­ten fun­ge­ren als bind­mid­del en als eer­ste hulp bij span­nin­gen. On­danks dit al­les lijkt ook in In­do­ne­sië de span­ning toe te ne­men. Enor­me pro­tes­ten in Jak­ar­ta leid­den eer­der dit jaar tot het pro­ces te­gen de chris­te­lij­ke gou­ver­neur Ahok we­gens gods­las­te­ring te­gen­over de is­lam. Hij werd ver­oor­deeld tot twee jaar cel. In­ter­re­li­gi­eu­ze span­nin­gen had­den nog niet eer­der tot zo’n gro­te mo­bi­li­se­ring ge­leid. Daar­mee groeit ook de plicht van de EU om een oog­je in het zeil te hou­den en in­dien no­dig op te ko­men voor de chris­te­lij­ke min­der­heid.

Vre­de be­wa­ren

Als er ie­mand een be­lang­rij­ke be­mid­de­len­de rol zou kun­nen spe­len in My­an­mar, dan is het de paus. Hij gaf al va­ker blijk van een bij­zon­de­re ga­ve om te be­mid­de­len in con­flic­ten. Hij speel­de een sleu­tel­rol in het bij el­kaar bren­gen van de Ver­e­nig­de Sta­ten en Cu­ba en kreeg in Co­lom­bia met suc­ces de strij­den­de par­tij­en aan de on­der­han­de­lings­ta­fel. Fran­cis­cus zal de My­an­ma­re­se au­to­ri­tei­ten en in het bij­zon­der Aung San Suu Kyi op hun ge­we­ten moe­ten aan­spre­ken. Haar stil­zwij­gen doet ver­moe­den dat ze ver­strikt zit in in­ter­ne po­li­tiek, maar dat maakt haar niet min­der ver­ant­woor­de­lijk. Het kan zijn dat de macht van het le­ger nog te groot is en dat haar han­de­lings­vrij­heid be­perkt is, maar als staats­hoofd is ze per de­fi­ni­tie me­de­plich­tig aan het re­ge­rings­be­leid. No­bel­prijs­win­naar Des­mond Tu­tu zei het al: als de prijs voor pre­si­dent­schap haar stil­zwij­gen is, dan is die prijs veel en veel te hoog. Het Eu­ro­pees Par­le­ment heeft zich in een re­so­lu­tie en via on­ze bi­la­te­ra­le con­tac­ten sterk uit­ge­spro­ken te­gen het ge­weld in My­an­mar. We roe­pen de re­ge­ring met klem op on­af­han­ke­lij­ke VNwaar­ne­mers tot het ge­bied toe te la­ten. Daar­naast over­weegt het Par­le­ment om Aung San Suu Kyi de Sa­cha­ro­vprijs te ont­ne­men. Die kreeg ze, naast de No­bel­prijs, van­we­ge haar in­zet voor het be­vor­de­ren van men­sen­rech­ten. Laat het paus Fran­cis­cus zijn die haar aan haar ver­ant­woor­de­lijk­heid her­in­nert. My­an­mar toon­de moed toen het de mi­li­tai­re dic­ta­tuur vaar­wel zei en stap­pen zet­te rich­ting een vol­waar­di­ge de­mo­cra­tie. Laat dit be­zoek het mo­ment zijn om op­nieuw een moe­dig be­sluit te ne­men en de Ro­hin­gya een vreed­za­me plek te ge­ven bin­nen de lands­gren­zen van My­an­mar.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.