Mar­te­laar­schap

Katholiek Nieuwsblad - - VOORPAGINA - Mar­ta Pe­tro­sil­lo, Ro­me

De kop­tisch-ka­tho­lie­ke pa­tri­arch over de chris­te­nen in Egyp­te.

Chris­te­nen in Egyp­te heb­ben het van ouds­her moei­lijk. Ge­weld en ver­vol­ging zijn voor hen nor­maal ge­wor­den. Des­on­danks houdt de kop­tisch-ka­tho­lie­ke pa­tri­arch moed: “Kop­ten zijn niet al­leen slacht­of­fer, maar vor­men door aan­sla­gen juist ook in­stru­men­ten van evan­ge­li­sa­tie.”

Er wordt ge­zegd dat al sinds de tijd van Di­o­cle­tia­nus (244-312) el­ke vier­kan­te cen­ti­me­ter grond- ge­bied in Egyp­te door­drenkt is van het bloed van chris­te­lij­ke mar­te­la­ren. Het is het ge­bied waar de Hei­li­ge Fa­mi­lie op de vlucht voor Hero­des naar­toe ging, waar de woes­tijn­va­ders hun in­spi­ra­tie von­den en waar het Oos­ter­se mo­nas­tie­ke le­ven zijn eer­ste stap­pen zet­te. Het kop­ti­sche chris­ten­dom ont­stond rond 40 na Chris­tus dank­zij de ver­kon­di­ging van de evan­ge­list Mar­cus. Het woord kop­ten komt uit het Griek­se egyp­ti­os (‘Egyp­te­naar’). De ge­schie­de­nis van de­ze ge­meen­schap is er een vol moei­lijk­he­den en ver­vol­gin­gen. Tot op de dag van van­daag, zo­als te zien is aan het re­cen­te an­ti­chris­te­lij­ke ge­weld be­gaan door aan­han­gers van voor­ma­lig pre­si­dent en lid van de Mos­lim­broe­ders Mo­ham­med Mor­si, of aan de ont­hoof­ding van 21 kop­ti­sche chris­te­nen door IS op een strand in Li­bië. Dan wa­ren er nog de twee aan­sla­gen op Palm­zon­dag van dit jaar in Tan­ta en Alexan­drië en de aan­slag van af­ge­lo­pen mei in Mi­nya op een bus met pel­grims. En twee we­ken ge­le­den nog, op 12 ok­to­ber, werd de or­tho­doxe pries­ter Sa­maan She­ha­ta ver­moord in een bui­ten­wijk van Cai­ro, waar­schijn­lijk van­we­ge zijn ge­loof. Des­on­danks vor­men de kop­ten de groot­ste chris­te­lij­ke ge­meen­schap van het Mid­den-Oos­ten, on­ge­veer 10% van al­le 92 mil­joen in­wo­ners. De ka­tho­lie­ke kop­ten zijn met on­ge­veer 300.000, naast meer dan acht mil­joen or­tho­doxe kop­ten. Ka­tho­liek Nieuws­blad sprak met de kop­tisch-ka­tho­lie­ke pa­tri­arch Ibra­him Is­aac Si­drak toen hij kort ge­le-

den in Ita­lië te gast was bij Kerk in Nood.

Pa­tri­arch, hoe is de hou­ding je­gens chris­te­nen in Egyp­te de laat­ste de­cen­nia ver­an­derd? “Ik kan me her­in­ne­ren dat chris­te­nen het in mijn jeugd wel moei­lijk had­den, maar niet zo dui­de­lijk als nu. On­ze bij­dra­ge in het maat­schap­pe­lijk veld, in de ge­zond­heids­zorg en bij de op­bouw van het land werd door heel de be­vol­king, ook de mos­lims, be­schouwd als een groot goed. Met Nas­ser (pre­si­dent van Egyp­te van 19561970, red.) zijn de eer­ste pro­ble­men ont­staan. De ban­den wer­den aan­ge­haald met lan­den waar de fun­da­men­ta­lis­ti­sche is­lam tra­di­tie was, voor­al de Golf­sta­ten. Veel Egyp­te­na­ren gin­gen er wer­ken en na­men de cul­tu­re­le in­vloed van een po­li­tie­ke Is­lam mee te­rug. Dat heeft in­vloed ge­had op de ge­brui­ken en de ge­woon­tes van men­sen. On­der Nas­sers op­vol­ger, An­war Sa­dat, werd dat er­ger. Sa­dat noem­de zich ‘mos­lim­pre­si­dent van een mos­lim­land’.”

En van­daag de dag? “We heb­ben te ma­ken met een ge­slo­ten men­ta­li­teit die ge­voed wordt door het fun­da­men­ta­lis­me. Daar­door wordt men­sen al van kleins af aan ge­leerd om chris­te­nen geen ge­luk te wen­sen op hun feest­da­gen. Ze be­schul­di­gen ons er­van dat we on­ge­lo­vi­gen zijn en ook dat we heb­ben bij­ge­dra­gen aan de val van het re­gime van Mo­ham­med Mor­si.”

Heeft de hui­di­ge pre­si­dent al-Si­si de chris­te­nen nieu­we hoop ge­ge­ven? De nieu­we grond­wet maakt het toch ge­mak­ke­lij­ker om nieu­we ker­ken te bou­wen? “De pre­si­dent doet zijn best om al­le Egyp­te­na­ren na­bij te zijn, in­clu­sief de min­der­he­den. Ge­zegd moet wor­den dat hij aan­dacht heeft voor de chris­te­nen. Hij toont con­cre­te te­ke­nen van na­bij­heid, voor­al op moei­lij­ke mo­men­ten. De dis­cri­mi­na­tie van chris­te­nen is ech­ter nog al­tijd wijd­ver­spreid, voor­al op de werk­plek. Wat de bouw van ker­ken be­treft, heb­ben we nog steeds te ma­ken met veel pro­ble­men. Die heb­ben voor­al van doen met de bu­reau­cra­tie. Soms kun­nen we niet eens bou­wen op grond die door de pre­si­dent aan ons ge­schon­ken is. Ver­der heb­ben we de laat­ste ja­ren slechts toe­stem­ming ge­kre­gen voor de ope­ning van zes ka­tho­lie­ke scho­len. Die zou­den ech­ter van door­slag­ge­vend be­lang kun­nen zijn om het on­der­wijs­sys­teem ten diep­ste te ver­an­de­ren en daar heb­ben we nu echt be­hoef­te aan.”

Hoe lig­gen de ver­hou­din­gen met de kop­tisch-or­tho­doxe Kerk? “Per­soon­lijk heb ik een uit­ste­ken­de re­la­tie met paus Ta­wa­dros II. Het valt ech­ter niet te ont­ken­nen dat een deel van de or­tho­doxe cle­rus af­wij­zend te­gen­over ons blijft staan, on­danks de hoop die werd uit­ge­spro­ken tij­dens het be­zoek van paus Fran­cis­cus. In de ge­za­men­lij­ke ver­kla­ring die door Fran­cis­cus en Ta­wa­dros werd ge­te­kend stond bij­voor­beeld dat ze zich zou­den in­zet­ten om een ein­de te ma­ken aan de prak­tijk van her­do­pen. Dat heb­ben ze ech­ter niet ge­daan. In heel veel ge­val­len blijft de or­tho­doxe Kerk het ei­gen doop­sel op­leg­gen aan ka­tho­lie­ken die wil­len trou­wen met een or­tho­doxe ge­lo­vi­ge of die pe­ter of me­ter wil­len zijn bij een or­tho­dox doop­sel.” De paus heeft meer­de­re ma­len de imam van de is­la­mi­ti­sche al-Az­har­u­ni­ver­si­teit ont­moet. Wat vindt u van de­ze Egyp­ti­sche uni­ver­si­teit? “Er was een tijd dat er veel vrije den­kers stu­deer­den die ook vrij wa­ren om het in­sti­tuut zelf te be­kri­ti­se­ren. He­laas zijn er met­ter­tijd ook veel fun­da­men­ta­lis­ti­sche stro­min­gen ont­staan. De uni­ver­si­teit heeft de mis­sie om men­sen te vor­men, maar waar­om wordt het ge­lo­vi­gen van an­de­re re­li­gies dan niet toe­ge­staan om er te stu­de­ren? De al-Az­har is een on­der­wijs­in­stel­ling met stu­den­ten uit heel de we­reld en het is no­dig dat die zich ook open­stelt voor an­de­re ge­lo­ven. Het mag niet mo­ge­lijk zijn dat stu­den­ten zich daar veer­tien jaar op­slui­ten zon­der con­tact met de bui­ten­we­reld. Er is be­hoef­te aan ver­an­de­ring, maar een in­sti­tuut dat niet van bin­nen­uit kan ver­an­de­ren, moet daar­bij ge­hol­pen wor­den.”

De laat­ste maan­den zijn Egyp­ti­sche chris­te­nen het slacht­of­fer ge­wor­den van tal­lo­ze aan­sla­gen. Hoe re­a­ge­ren jul­lie daar­op? “Het ter­ro­ris­tisch ge­weld heeft tot veel bloed­ver­gie­ten ge­leid in Egyp­te, en toch haat men de ter­ro­ris­ten niet. Chris­te­nen zijn ge­wend te ver­ge­ven, net zo­als ze ge­wend zijn aan het mar­te­laar­schap. Dat zijn hun twee sterk­ste pun­ten. De kop­ten in Egyp­te zijn ech­ter niet al­leen slacht­of­fer van aan­sla­gen, ze vor­men daar­door ook in­stru­men­ten van evan­ge­li­sa­tie. Wel­ke re­li­gie je ook aan­hangt, nie­mand blijft on­ver­schil­lig bij het zien van het gro­te ge­loof van de ge­meen­schap­pen die het slacht­of­fer wer­den van aan­sla­gen. Een aan­tal mos­lims is zelfs be­keerd naar aan­lei­ding van de aan­sla­gen in Tan­ta, Alexan­drië, Mi­nya en na de moord op de 21 kop­ten in Li­bië.” (Vert. SvdB)

De dis­cri­mi­na­tie van chris­te­nen, en dus ook van ka­tho­lie­ke kop­ten, is in Egyp­te nog al­tijd wijd­ver­spreid.

De kop­tischka­tho­lie­ke pa­tri­arch Ibra­him Is­aac Si­drak.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.